II SA/Po 683/14

PostanowienieWSA w Poznaniu2014-11-05

Skład orzekający: Katarzyna Witkowicz-Grochowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy sytuacja majątkowa i rodzinna skarżącego uzasadnia przyznanie mu prawa pomocy w zakresie całkowitego zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata?
Ratio decidendi
Sytuacja majątkowa i rodzinna skarżącego, charakteryzująca się niskimi dochodami z ZUS i wynajmu, znacznymi wydatkami bieżącymi oraz posiadaniem nieruchomości obciążonej dożywociem, uzasadnia przyznanie prawa pomocy w pełnym zakresie. Brak środków na pokrycie kosztów sądowych nie spowoduje uszczerbku w niezbędnych wydatkach koniecznego utrzymania skarżącego i rodziny, a tym samym nie ograniczy jego prawa do sądu. Ponadto, skarżący nie ma środków na pokrycie kosztów wolnorynkowego wynagrodzenia adwokata.
Stan faktyczny
Skarżący J.M. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. Skarżący wraz z żoną utrzymują się ze świadczeń z ZUS i dochodów z wynajmu, ponosząc znaczne wydatki bieżące. Posiada nieruchomość mieszkalną oraz udział w mieszkaniu obciążonym dożywociem. Skarżący prowadzi trzy inne sprawy przed sądem, w których jest zobowiązany do uiszczenia wpisów sądowych.
Rozstrzygnięcie
1. Zwolniono J. M. od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. 2. Ustanowiono dla J. M. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka.

Pełny tekst orzeczenia

Katarzyna Witkowicz-Grochowska – Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 5 listopada 2014r. wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi J. M. na Wojewodę w przedmiocie rozpatrzenia skargi na działanie organu postanawia 1. zwolnić J M. od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. 2. ustanowić dla J. M. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka. /-/ K. Witkowicz-Grochowska Skarżący J.M. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. We wniosku o prawo pomocy skarżący podał jedynie, że prowadzi wspólnego gospodarstwo domowe z żoną, utrzymują się ze świadczeń z ZUS wysokości [...] zł i [...] zł brutto miesięcznie. Nadto skarżący z wynajmu uzyskuje [...] zł miesięcznie. Skarżący podał, że stałe wydatki wynoszą około [...] zł miesięcznie, na żywność, odzież, leki wydają około [...] zł miesięcznie. Posiada majątek nieruchomy w postaci domu o powierzchni [...] m² w C. oraz udział w 1/3 w mieszkaniu o powierzchni [...] m² obciążony dożywociem na rzecz teściowej. Nie posiada innego majątku, oszczędności czy innych wartościowych ruchomości. W odpowiedzi na wezwanie w trybie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r., poz. 270 ze zm., dalej "p.p.s.a.") skarżący oświadczył, że uzyskuje wraz z żoną świadczenie z ZUS oraz czynsz z wynajmu, zdarza się że lokatorzy nie płacą terminowo. Nie posiada żadnych pożyczek, kredytów, nie prowadzi działalności gospodarczej. Posiada samochodów osobowy Opel corsa z 2000r. Oszacował koszty utrzymania wraz z kosztami mediów, leczenia, opału, ubezpieczenia, żywności, remontów na kwotę [...] zł netto miesięcznie. Skarżący dołączył kserokopie PIT-40A swój oraz żony, a także PIT-28, z którego wynika, że z tytułu czynszu uzyskał w 2013r. kwotę [...] zł. Skarżący zainicjował i obecnie prowadzi trzy sprawy przed tutejszym Sądem, w każdej z nich aktualnie zobowiązany jest do uiszczenia wpisu od skargi. Zgodnie z dyspozycją art. 246 §1 pkt 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. Oznacza to, że prawo pomocy ma charakter szczególny i wyjątkowy, a skorzystać z tego uprawnienia mogą jedynie osoby w rzeczywiście ciężkiej sytuacji finansowej, pozbawione majątku, stałego miesięcznego dochodu lub uzyskujące go w takiej wysokości, że nie są w stanie uiścić nawet najmniejszych należności postępowania sądowego. Sytuacja majątkowa i rodzinna skarżącego przedstawiona we wniosku o prawo pomocy uzasadnia ocenę, że nie jest on w stanie, bez ograniczeń w zaspokajaniu podstawowych potrzeb życiowych, wygospodarować środków finansowych na najniższe nawet koszty postępowania sądowego. Miesięczny dochód rodziny, wedle zasad doświadczenia życiowego, w zasadzie wystarcza tylko na pokrycie koniecznych wydatków bieżącego utrzymania związanych z uiszczeniem kosztów mieszkania, leków i żywności. Wspomaga się dochodami uzyskiwanymi z wynajmu posiadanych pomieszczeń, czym skarżący uzupełnia domowy budżet. Pozostałą nieruchomość wykorzystuje celem zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych rodziny. Nadto zainicjował trzy sprawy, w których zobowiązany jest do poniesienia wpisów sądowego od wniesionych skarg. Wobec powyższego, poniesienie kosztów sądowych w niniejszej sprawie spowoduje uszczerbek w niezbędnych wydatkach koniecznego utrzymania skarżącego i rodziny, a w konsekwencji prowadzi do ograniczenia prawa do sądu. Doświadczenie życiowe wskazuje, że wysokość uzyskiwanych środków z trudem pozwala na pokrycie koniecznych kosztów bieżącego utrzymania. Skarżący nie ma zatem środków na pokrycie kosztów wolnorynkowego wynagrodzenia adwokata w niniejszej sprawie. W tym stanie rzeczy należało przyznać prawo pomocy w całości. Podkreślić należy, że zgodnie z treścią art. 249 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy może być cofnięte w całości lub w części, jeżeli okaże się, że okoliczności, na podstawie których je przyznano, nie istniały lub przestały istnieć. Z powyższych względów, na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 w zw. z art. 246 §1 pkt 1 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, jak w postanowieniu. /-/ K. Witkowicz-Grochowska

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło