II SA/Po 684/15

PostanowienieWSA w Poznaniu2015-10-09

Skład orzekający: Katarzyna Witkowicz-Grochowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca może zostać zwolniony z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych oraz ustanowiony mu adwokat z urzędu w postępowaniu administracyjnym dotyczącym rozgraniczenia nieruchomości ze względu na trudną sytuację finansową?
Ratio decidendi
Prawo pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi przysługuje osobom, które wykażą, że nie są w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Wnioskodawca, będący w rzeczywiście ciężkiej sytuacji finansowej, utrzymujący się z renty i emerytury żony, z dochodami pozwalającymi jedynie na pokrycie koniecznych kosztów utrzymania, nie jest w stanie uiścić kosztów sądowych ani wynagrodzenia pełnomocnika. Wobec tego należy przyznać mu prawo pomocy w całości, w tym ustanowić adwokata z urzędu.
Stan faktyczny
Skarżący Z. Ł. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu dotyczącym kosztów postępowania administracyjnego w sprawie rozgraniczenia nieruchomości. Wnioskodawca oświadczył, że utrzymuje się wraz z żoną z renty i emerytury, ponosi stałe koszty utrzymania domu i samochodu oraz innych niezbędnych wydatków, a jego sytuacja finansowa nie pozwala na pokrycie kosztów sądowych ani wynagrodzenia pełnomocnika.
Rozstrzygnięcie
Zwolniono Z. Ł. z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych oraz ustanowiono mu adwokata z urzędu, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu - Katarzyna Witkowicz-Grochowska po rozpoznaniu w dniu 09 października 2015r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi Z. Ł. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] maja 2015r. Nr [...] w przedmiocie kosztów postępowania administracyjnego w sprawie rozgraniczenia nieruchomości postanawia 1. zwolnić Z. Ł. na od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych, 2. ustanowić dla Z. Ł. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka. Skarżący Z. Ł. w odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego wniósł o przyznanie prawa pomocy w całości poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata z okręgu k. We wniosku na formularzu PPF podał, że znajduje się w bardzo trudnej sytuacji. Wnioskodawca oświadczył, że prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z żoną. Utrzymują się z renty skarżącego w wysokości [...] zł miesięcznie oraz emerytury żony. Podał, że ponosi koszty opału w łącznej wysokości [...] zł na rok, co daje [...] zł miesięcznie, energii elektrycznej [...] zł miesięcznie, wody [...] zł miesięcznie, śmieci [...] zł miesięcznie, przeglądu i ubezpieczenia samochodu [...] zł na rok, remonty około [...] zł na rok, dojazdów na rehabilitację [...] zł. miesięcznie. W części wniosku dotyczącej majątku podał, że posiada dom o powierzchni [...] m², nieruchomość rolną o powierzchni [...] ha oraz nieruchomość o powierzchni [...] m² pod domem. Zgodnie z dyspozycją art. 246 §1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r., poz. 270 ze zm., dalej "p.p.s.a.") przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Oznacza to, że prawo pomocy ma charakter szczególny i wyjątkowy, a skorzystać z tego uprawnienia mogą jedynie osoby w rzeczywiście ciężkiej sytuacji finansowej, pozbawione majątku, stałego miesięcznego dochodu lub uzyskujące go w takiej wysokości, że nie są w stanie uiścić najmniejszych nawet należności związanych z toczącym się postępowaniem (bezrobotni, emeryci, renciści, osoby samotnie wychowujące dzieci). Z przedłożonego oświadczenia o stanie majątkowym, finansowym i dochodach wynika, że sytuacja wnioskodawcy pozwala na przyznanie prawa pomocy w niniejszej sprawie w całości. Wraz z żona utrzymuje się ze swojej renty oraz z emerytury żony. Stałe koszty utrzymania domu i samochodu wynoszą około [...] zł miesięcznie. Do tego doliczyć należy koszty wyżywienia rodziny, ubioru oraz środków czystości, a także paliwa. Zauważyć należy, że skarżący znajduje się w starszym wieku, utrudnione jest zatem podjęcie pracy. Przyjąć należy, że wysokość uzyskiwanych dochodów rodziny pozwala jedynie na pokrycie koniecznych kosztów utrzymania. Nie ma zatem możliwości poniesienia kosztów sądowych, nawet w części. Tym bardziej łączna wysokość zadeklarowanych dochodów nie pozawala na poczynienie takich oszczędności, które pozwoliłyby na uiszczenie wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika z wyboru. Przyznać zatem należało prawo pomocy i w tej części poprzez ustanowienie adwokata. W tym miejscu zaznaczyć należy, że w ramach prawa pomocy przyznaje się prawo do korzystania z pomocy prawnej adwokata. Konkretną osobę pełnomocnika wskaże dopiero samorząd adwokacki. Podkreślić należy, że zgodnie z treścią art. 249 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy może być cofnięte w całości lub w części, jeżeli okaże się, że okoliczności, na podstawie których je przyznano, nie istniały lub przestały istnieć. Na podstawie art. 258 §1 i 2 pkt 7 i art. 246 §1 pkt 1 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, jak w postanowieniu.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło