II SA/Po 685/12
PostanowienieWSA w Poznaniu2013-05-29
Skład orzekający: Maria Kwiecińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy strona, której przyznano prawo pomocy w postaci ustanowienia radcy prawnego, może skutecznie domagać się ustanowienia adwokata z urzędu w sytuacji, gdy w pierwotnym wniosku nie sprecyzowała preferowanego rodzaju pełnomocnika?Ratio decidendi
Sąd administracyjny nie ma podstaw do uwzględnienia kolejnego wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu, jeśli strona w pierwotnym wniosku nie sprecyzowała preferowanego rodzaju pełnomocnika (adwokata lub radcy prawnego), a prawo pomocy zostało już przyznane w postaci ustanowienia radcy prawnego. Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie przewiduje możliwości ustanowienia kolejnego pełnomocnika z urzędu w takiej sytuacji.Stan faktyczny
Skarżąca H. H. zwróciła się o ponowne przyznanie prawa pomocy poprzez wyznaczenie adwokata z urzędu, po tym jak wcześniej przyznano jej prawo pomocy w postaci ustanowienia radcy prawnego. Referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy, uznając ponowny wniosek za bezzasadny, ponieważ prawo pomocy zostało już skonsumowane prawomocnym postanowieniem. Skarżąca wniosła sprzeciw, argumentując, że jej wniosek dotyczył zwolnienia z kosztów sądowych oraz że pierwotnie wniosła o przyznanie adwokata.Rozstrzygnięcie
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Maria Kwiecińska po rozpoznaniu w dniu 29 maja 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w sprawie ze skargi H. H. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] maja 2012 r. NR [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania postanawia odmówić przyznania prawa pomocy /-/ M.Kwiecińska
Na podstawie postanowienia referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 20 września 2012 r. H. H. korzysta z pomocy ustanowionego z urzędu radcy prawnego. Osobę radcy prawnego – A. J. wyznaczyła Okręgowa Izba Radców Prawnych w Poznaniu. Pełnomocnik podjął czynności w sprawie poprzez wystosowanie pisma procesowego z dnia 22 listopada 2012 r. Prawo pomocy nie zostało cofnięte. Następnie skarżąca zwróciła się o ponowne przyznanie prawa pomocy poprzez wyznaczenie adwokata z urzędu składając wniosek na formularzu PPF do Sądu w dniu 28 marca 2013r. Opisała swoją sytuację majątkową, finansową i rodzinną.
Referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu postanowieniem z dnia 08 kwietnia 2013 r. odmówił przyznania prawa pomocy wskazując, że ponowny wniosek w tym przedmiocie jest bezzasadny. Strona nie może skutecznie domagać się przyznania kolejnego prawa pomocy ponieważ jej prawo w tym zakresie zostało skonsumowane postanowieniem referendarza sądowego, które korzysta z przymiotu prawomocnego postanowienia. Wyznaczenie przez OIRP pełnomocnika z urzędu stanowiło wykonanie wydanego w sprawie postanowienia o przyznaniu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie, zwłaszcza że skarżąca w pierwotnym wniosku nie zaznaczyła, którego z profesjonalnych pełnomocników wybiera. Aktualnie brak zatem wpływu na decyzję w zakresie wyznaczenia konkretnego pełnomocnika, bądź jego zmiany.
Sprzeciw od powyższego postanowienia wniosła H. H. Skarżąca podała, w pierwszej kolejności, że jej wniosek dotyczył zwolnienia jej z kosztów sądowych w wysokości 100 zł z tytułu wniesienia zażalenia z dnia 28 marca 2013 r. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 14 marca 2013 r. w przedmiocie odrzucenia zażalenia skarżącej na pismo skarżącej w przedmiocie zmiany przyznanego pełnomocnika. Następnie skarżąca wskazał, że w pierwotnym wniosku o przyznanie jej prawa pomocy wniosła ona o przyznanie jej adwokata stąd obecnie powinien on zostać jej przyznany. Skarżąca wskazała również, że nie jest prawnikiem i nie ma wystarczającej znajomości przepisów.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) postanowienie, przeciwko któremu wniesiono sprzeciw, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd, na posiedzeniu niejawnym.
Odnosząc się w pierwszej kolejności do wniosku skarżącej o zwolnienie jej z kosztów sądowych, wskazać należy, że korzysta ona z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych, a zatem nie ma obowiązku uiszczenia wpisu od wniesionego zażalenia.
Przechodząc do drugiego z żądań skarżącej, a więc przyznania jej z urzędu adwokata, podnieść należy, że jak wynika z akt sprawy postanowieniem referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 22 listopada 2011 r. przyznano jej prawo pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym poprzez ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika w postaci radcy prawnego, którego wyznaczyła OIRP. Prawo pomocy nie zostało jej przy tym do chwili obecnej cofnięte. Obecnie skarżąca wnosi o zmianę pełnomocnika, czego wyrazem jest ponowny wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika. W tym miejscu wyjaśnienia jednak wymaga, że ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie zawiera przepisu, który uprawniałby stronę do żądania ustanowienia w postępowaniu sądowoadministracyjnym kolejnego pełnomocnika z urzędu. Sądy administracyjne rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika, albo to prawo przyznają, albo też odmawiają jego przyznania, jednakże bez imiennego wskazywania pełnomocników, co należy już do odpowiednich samorządów zawodowych poszczególnych korporacji. Jak wskazuje analiza wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy (k. 7 akt sądowych), nie wskazała ona w tym wniosku, aby ustanowionym pełnomocnikiem miał być adwokat (por. rubrykę 4 wniosku). Stąd referendarz miał swobodę wyboru pełnomocnika, z którego to uprawnienia skorzystał przyznając skarżącej pełnomocnika, którym jest radca prawny, a od postanowienia referendarza z dnia 20 września 2012 r. skarżąca nie wniosła sprzeciwu.
Podsumowując dotychczasowe rozważania wskazać należy, iż skoro w rozpoznawanym przypadku skarżącej przyznano prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego, a skarżąca w złożonym wniosku nie wnosiła o ustanowienie adwokata jako pełnomocnika, to obecnie niemożliwe jest rozpoznanie kolejnego wniosku o ustanowienie pełnomocnika z urzędu.
Mając powyższe na względzie Sąd, na podstawie art. 258 § 1 i 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.
/-/ M.Kwiecińska
.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło