II SA/Po 685/12

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu - Katarzyna Witkowicz-Grochowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 20 września 2012r wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi H. H. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] maja 2012r. Nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania postanawia 1. ustanowić dla H. H. radcę prawnego, którego wyznaczy Okręgowa Izba Radców Prawnych, 2. oddalić wniosek o prawo pomocy w pozostałym zakresie. /-/ K. Witkowicz-Grochowska Skarżąca H. H. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w całości oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego i doradcy podatkowego z urzędu. W uzasadnieniu wniosku złożonym na formularzu PPF wnioskodawczyni oświadczyła, że samodzielnie prowadzi swoje gospodarstwo domowe. Utrzymuje się jedynie z emerytury w wysokości [...] zł i dodatku pielęgnacyjnego w wysokości [...] zł miesięcznie. Posiada spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego o powierzchni 47,20 m² w P. Wnioskodawczyni podała, że ponosi następujące wydatki: czynsz 340 zł, leki 200 zł, telefon – 60 zł, prąd – 78 zł, 50 zł (na dwa miesiące), gaz 44 zł i 20 zł (na dwa miesiące), kablówka 15zł i 10 zł. Pozostałe środki przeznacza na jedzenie, środki czystości, odzież. Wskazała, że nie posiada żadnych innych nieruchomości, wartościowych ruchomości, czy oszczędności. Na poparcie twierdzeń zawartych we wniosku skarżąca dołączyła kserokopie stosownych dokumentów i rachunków. Zgodnie z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r., poz. 270, dalej p.p.s.a.) strona ponosi koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Taki szczególny przepis to art. 239 pkt 1 a) p.p.s.a., zgodnie z którym nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej. Stąd skarżąca wnosząc skargę w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta odmawiającej umorzenia postępowania w sprawie umorzenia wypłaconych świadczeń z tytułu zasiłku stałego z mocy prawa, nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych w zakresie opłat sądowych i wydatków (art. 211 - art. 213 p.p.s.a.). Wobec powyższego skarżąca zwolniona jest na mocy ustawy z obowiązku poniesienia kosztów sądowych związanych z udziałem w niniejszej sprawie - art. 239 pkt 1 a) p.p.s.a. Wyjaśnić należy, że przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych pozostaje aktualne jedynie w sytuacji, gdy na podmiocie występującym z takim żądaniem ciąży obowiązek uiszczenia tych kosztów. Skoro skarżąca zwolniona jest z ustawy, to nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych, zwolnienie od tych kosztów w drodze postanowienia nie może być przyznane i w konsekwencji należy oddalić wniosek w tym zakresie (art. 258 §2 pkt 7 p.p.s.a.). Żądanie obejmujące wydanie orzeczenia o zwolnieniu od kosztów sądowych jest niezasadne. Wnioskodawczyni złożyła także wniosek o ustanowienie adwokata, radcy prawnego i doradcy podatkowego. W pierwszej kolejności należy wskazać, że z treści przepisu art. 246 §3 p.p.s.a. nie można wnioskować, że dopuszczalne jest ustanawianie więcej niż jednego pełnomocnika z urzędu do reprezentowania jednego wnioskodawcy w danej sprawie. Wniosek taki wydaje się racjonalny z punktu widzenia szeroko rozumianej gwarancji realizacji konstytucyjnej zasady prawa do sądu, zasad ekonomii procesowej, w tym treści art. 200 p.p.s.a. przewidującego zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw, czy art. 205 p.p.s.a. określającego, że do niezbędnych kosztów postępowania strony reprezentowanej przez adwokata lub radcę prawnego zalicza się ich wynagrodzenie i wydatki jednego adwokata lub radcy prawnego. Oddalić należy więc wniosek o przyznanie więcej niż jednego pełnomocnika z urzędu. Nadto doradcę podatkowego wyznacza się jedynie w sprawach przedmiotowo dotyczących zobowiązań podatkowych, co nie jest istotą w niniejszym postępowaniu z zakresu pomocy społecznej. Zasadne jest więc merytorycznie rozpoznanie wniosku o przyznanie radcy prawnego z urzędu w oparciu o sytuację majątkową, rodzinną i finansową skarżącej. Zgodnie z dyspozycją art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 245 §3 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w koniecznych wydatkach bieżącego utrzymania. Z przedłożonego oświadczenia o stanie majątkowym, finansowym i dochodach wynika, że sytuacja skarżącej pozwala na ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika z urzędu. Prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe. Wysokość realnie otrzymywanych środków z ubezpieczenia społecznego i pomocy społecznej wskazuje w sposób oczywisty, że z trudem zaspokaja podstawowe potrzeby koniecznego swojego utrzymania. Wiek i stan zdrowia ogranicza też jej możliwości zarobkowania. Nie dysponuje żadnymi oszczędnościami, które mogłaby przeznaczyć na pokrycie honorarium profesjonalnego pełnomocnika. Przedstawiona przez wnioskodawczynie sytuacja finansowa wskazuje, więc że nie ma możliwości wygospodarowania jakichkolwiek środków na pokrycie wolnorynkowego wynagrodzenia radcy prawnego z wyboru. Przyznać zatem należało prawo pomocy w tym zakresie. Podkreślić należy, że zgodnie z treścią art. 249 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy może być cofnięte w całości lub w części, jeżeli okaże się, że okoliczności, na podstawie których je przyznano, nie istniały lub przestały istnieć. Na podstawie art. 258 §1 i 2 pkt 7 i art. 246 §1 pkt 1 i 2 w zw. z art. 239 pkt 1a ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, jak w postanowieniu. /-/ K. Witkowicz-Grochowska