II SA/Po 686/16

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Katarzyna Witkowicz-Grochowska po rozpoznaniu w dniu 04 stycznia 2018r. na posiedzeniu niejawnym wniosku adwokata M. H-K o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącej R. D. z urzędu w sprawie ze skargi R. D., B. B. i K. S. na decyzję Wojewody z dnia [...] lipca 2016r. Nr [...] w przedmiocie zezwolenia na realizację inwestycji drogowej postanawia przyznać adwokatowi M. H-K od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu) tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącej R.D. z urzędu za I instancję kwotę [...] zł [...]), w tym podatek od towarów i usług w kwocie [...] zł [...]) oraz za II instancję kwotę [...] zł ([...]), w tym [...] zł ([...]) tytułem podatku od towarów i usług. /-/ K. Witkowicz-Grochowska Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu ustanowił dla skarżącej R.D. adwokata, jako pełnomocnika z urzędu. Osobę adwokata M. H-K wyznaczyła Okręgowa Rada Adwokacka. Z akt sprawy wynika, że pełnomocnik w toku postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Poznaniu w niniejszej sprawie wniosła pismo procesowe, zastępowana przez pełnomocnika substytucyjnego reprezentowała skarżącą na rozprawie przed Sądem I instancji oraz złożyła wniosek o zasądzenie kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu, oświadczając, że koszty te nie zostały uiszczone nawet w części. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z 17 maja 2017r. oddalił skargę skarżących. Pełnomocnik substytucyjny sporządził i wniósł skargę kasacyjną od powyższego wyroku, jednocześnie wniósł o przyznanie wynagrodzenia za pomoc prawną udzieloną z urzędu i nieopłaconą nawet w części. Naczelny Sąd Administracyjny na posiedzeniu niejawnym wyrokiem z 7 listopada 2017r. oddalił skargę kasacyjną, a rozstrzygnięcie o kosztach pomocy prawnej z urzędu pozostawił właściwemu wojewódzkiemu sądowi administracyjnemu. Stosownie do art. 258 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017r., poz. 1369, ze zm., dalej "P.p.s.a.") do czynności referendarza sądowego w zakresie postępowania o przyznanie prawa pomocy należy m. in. wydawanie na posiedzeniu niejawnym postanowień o przyznaniu wynagrodzenia adwokatowi lub radcy prawnemu (...) za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy oraz o zwrocie niezbędnych udokumentowanych wydatków. Zgodnie z art. 250 § 1 P.p.s.a. wyznaczony adwokatowi lub radca prawny (...) otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach i opłatach za czynności adwokatów lub radców prawnych (...) w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Szczegółowe zasady ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu reguluje obecnie rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 03 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2016 r., poz. 1714), które obowiązuje od dnia 02 listopada 2016 r. W treści przepisu § 22 powyższego rozporządzenia wskazano, że do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie rozporządzenia stosuje się przepisy dotychczasowe do czasu zakończenia postępowania w danej instancji, t.j. przepisy rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2015 r., poz. 1801), które weszło w życie z dniem 1 stycznia 2016 r. Skarga do Sądu Administracyjnego została wniesienia w sierpniu 2016r., zatem w przedmiocie kosztów pomocy prawnej pełnomocnika z urzędu za I instancję zastosowanie znajduje poprzednie rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z 2015r. Wobec powyższego w myśl przepisu §2 rozporządzenia z 2015r. koszty nieopłaconej pomocy prawnej ponoszone przez Skarb Państwa obejmują: 1) opłatę ustaloną zgodnie z przepisami niniejszego rozporządzenia oraz 2) niezbędne i udokumentowane wydatki adwokata. W myśl § 4 ust. 1 rozporządzenia opłatę, rozumianą jako wynagrodzenie pełnomocnika, ustala się w wysokości co najmniej 1/2 opłaty maksymalnej określonej w rozdziałach 2-4, przy czym nie może ona przekraczać wartości przedmiotu sprawy. W myśl zaś § 4 ust. 3 rozporządzenia opłatę, o której mowa w ust. 1 i 2, podwyższa się o kwotę podatku od towarów i usług wyliczoną według stawki podatku obowiązującej dla tego rodzaju czynności na podstawie przepisów o podatku od towarów i usług. Zgodnie z treścią § 21 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia z 2015r. opłaty maksymalne wynoszą w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w pierwszej instancji a) w sprawie, której przedmiotem zaskarżenia jest należność pieniężna – opłatę maksymalną obliczoną na podstawie §8, b) za sporządzenie skargi i udział w rozprawie w sprawie skargi na decyzję lub postanowienie Urzędu Patentowego – 1.200 zł c) w innej sprawie – 480 zł. Przedmiotowa sprawa kwalifikuje się do spraw opisanych w § 21 ust. 1 pkt 1 c), gdyż przedmiot sprawy nie stanowi należności pieniężnej. Opłata maksymalna wynosi zatem 480 zł. W rozpoznawanej sprawie, mając na uwadze podjęte przez pełnomocnika czynności procesowe, zgodnie zatem z § 4 ust. 1 rozporządzenia, należało ustalić opłatę za czynności adwokata w wysokości ½ opłaty maksymalnej wskazanej w § 21 ust. 1 pkt 1 c) rozporządzenia z 2015r., czyli w wysokości ½ opłaty maksymalnej wynoszącej 480 zł. Uwzględniając rodzaj i stopień zawiłości sprawy oraz nakład pracy poniesiony przez pełnomocnika z urzędu (§4 ust. 2 rozporządzenia), należało przyznać za udzieloną skarżącej nieopłaconą pomoc prawną przed I instancją opłatę w wysokości [...] zł. Opłatę za udzielenie pomocy prawnej podwyższa się o stawkę podatku od towarów i usług przewidzianą dla tego rodzaju czynności, obowiązującą w dniu orzekania o tych opłatach, tj. kwotę [...] zł. Pełnomocnik oświadczyła, że wykonywane czynności na zasadzie prawa pomocy wchodzą w zakres prowadzonej działalności gospodarczej. Pełnomocnikowi przyznano, zatem za I instancję opłatę w łącznej wysokości [...] zł. Na skutek wniesionej skargi kasacyjnej pełnomocnikowi należy się wynagrodzenia także za drugą instancję. W tym przypadku zastosowanie znajdą przepisy obowiązującego rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 3 października 2016r. Dla prawidłowego określenia wysokości wynagrodzenia należnego pełnomocnikowi z urzędu istotne jest, że reprezentował on stronę postępowania sądowoadministracyjnego w drugiej instancji oraz że dokonał czynności za którą przyznaje się wynagrodzenie. Zgodnie z treścią § 21 ust. 1 pkt 2 lit "b" rozporządzenia z 2016r. opłaty wynoszą w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w drugiej instancji: za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej albo za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej - 50% opłaty określonej w pkt 1, a jeżeli w drugiej instancji sprawy nie prowadził ten sam adwokat - 75% tej opłaty, w obu przypadkach nie mniej niż 120 zł. Opłata, o której mowa w pkt 1 dotycząca postępowania przed sądem administracyjnym w I instancji, do którego nawiązuje § 21 ust. 1 pkt 2 lit "b" rozporządzenia, wynosi zgodnie z § 21 ust. 1 pkt 1 lit "c" 240 zł. Uwzględniając rodzaj i stopień zawiłości sprawy oraz nakład pracy poniesiony przez pełnomocnika z urzędu, który prowadził sprawę w I instancji, należało przyznać pełnomocnikowi za udzieloną skarżącej nieopłaconą pomoc prawną w drugiej instancji obejmującą sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej, wynagrodzenie w kwocie [...] zł (50% x 240 zł), podwyższone zgodnie z oświadczeniem pełnomocnika o stawkę podatku od towarów i usług przewidzianą dla tego rodzaju czynności, obowiązującą w dniu orzekania o tych opłatach, w kwocie [...] zł., łącznie [...] zł. Z tych względów, na podstawie art. 250 § 1 P.p.s.a. i art. 258 § 2 pkt 8 P.p.s.a. w związku z § 21 ust. 1 pkt 1 lit c) oraz § 4 ust. 1, 2 i 3 rozporządzenia z 2015r. oraz §21 ust. 2 pkt 2 lit b) i §4 ust. 3 rozporządzenia z 2016r., orzeczono, jak w postanowieniu. /-/ K. Witkowicz-Grochowska