II SA/Po 69/07
WyrokWSA w Poznaniu2007-05-23
Skład orzekający: Jolanta Szaniecka, Aleksandra Łaskarzewska, Edyta Podrazik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji może odmówić ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego wyłącznie na podstawie ogólnych wymagań dotyczących ładu przestrzennego, bez wskazania konkretnych przepisów prawa nakładających ograniczenia?Ratio decidendi
Organ administracji nie może odmówić ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego, opierając się jedynie na ogólnych zasadach ładu przestrzennego, jeśli zamierzenie inwestycyjne jest zgodne z przepisami odrębnymi. Odmowa musi być uzasadniona sprzecznością z konkretnymi przepisami prawa, a nie ogólnymi klauzulami generalnymi. Ponadto, nie można powoływać się na ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, który nie wszedł do obrotu prawnego.Stan faktyczny
Spółka "A" sp. z o.o. złożyła wniosek o ustalenie lokalizacji inwestycji celu publicznego polegającej na budowie stacji bazowej telefonii cyfrowej. Prezydent Miasta odmówił wydania decyzji, wskazując na sprzeczność inwestycji z ładem przestrzennym i negatywną dominację planowanego masztu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu I instancji, powołując się m.in. na ustalenia nieobowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Spółka wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów KPA i ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta, zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego i określił, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jolanta Szaniecka Sędziowie Sędzia WSA Aleksandra Łaskarzewska Sędzia WSA Edyta Podrazik (spr.) Protokolant st. sekr.sąd. Mariola Kaczmarek po rozpoznaniu w Poznaniu na rozprawie w dniu 10 maja 2007r. sprawy ze skargi Spółki "A" sp. z o.o. w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego: I. Uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ja decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] Nr [...] znak [...] II. Zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego kwotę 515 zł (pięćset piętnaście zł) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego III. Określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. /-/ E.Podrazik /-/ J.Szaniecka /-/ A.Łaskarzewska
Prezydent Miasta decyzją nr [...] z dnia [...] r. na podstawie art. 50 ust. 1 i art. 51 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 717 ze zm.) po rozpatrzeniu wniosku spółki "A" sp. z o.o. w W. odmówił ustalenia lokalizacji dla inwestycji celu publicznego polegającej na budowie stacji bazowej telefonii cyfrowej na działce nr [...], przy ul. [...] w P.
W uzasadnieniu stwierdzono, iż przedmiotowa inwestycja planowana jest na terenie, dla którego brak obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Wprawdzie uchwalono plan zagospodarowania przestrzennego "[...]" część A, który jednak nie obowiązuje, bowiem nie uzyskał akceptacji Wojewody. Planowana inwestycja jest sprzeczna z wymienionym planem miejscowym. W najbliższym sąsiedztwie planowanej inwestycji występuje niska zabudowa jednorodzinna i gospodarcza, sporadycznie usługi, oraz zabudowa mieszkaniowa wielorodzinna do pięciu kondygnacji, o wysokości maksymalnie 18-20 m. Projektowany maszt zgodnie z wnioskiem miałby około 45 m i, jako obiekt kilkakrotnie wyższy od istniejącej zabudowy, stanowiłby negatywną dominantę. Ponadto teren ten jest ważnym pod względem urbanistycznym obszarem P., wymagającym zgodnie ze "Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego" rehabilitacji w pierwszej kolejności. Jest to teren w znacznym stopniu jeszcze nie zagospodarowany i wprowadzenie funkcji telefonii cyfrowej, w tym budowa wolnostojącego masztu tych rozmiarów, mogłoby znacznie ograniczyć jego późniejsze zagospodarowanie. W ocenie organu planowana inwestycja wpłynie negatywnie na ład przestrzenny w rozumieniu art. 2 pkt 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Definicja ładu przestrzennego zawarta w wymienionym przepisie daje podstawę organom powołanym do wydawania decyzji o warunkach zabudowy takiego kształtowania ładu przestrzennego, aby spełniał on zadania określone w tym przepisie. Organy są więc uprawnione do oceny, czy zamierzona inwestycja spełnia wymagania ładu przestrzennego. Dodatkowo należy nadmienić, iż projekt zmiany "Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego" określa generalne zasady lokalizacji obiektów telefonii komórkowej: nowe obiekty nie mogą przesłaniać widoków ani panoram z punktów wyszczególnionych w Studium, ani też stanowić przestrzennej konkurencji dla istniejących ogólnomiejskich lub lokalnych dominant o charakterze pozytywnym.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] r., po rozpatrzeniu odwołania spółki "A" sp. z o.o., utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu wskazano, że na terenie planowanej inwestycji i w jego sąsiedztwie brak jest podobnych wież stacji bazowych telefonii komórkowej, w związku z tym "istniejący ład przestrzenny" w tym rejonie miasta nie mógł stanowić podstawy do ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego. Ponadto uchwalony został miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego "[...]" część A. Wprawdzie został on oprotestowany przez Wojewodę to jego ustaleń nie można pominąć. Plan ten zezwala wyłącznie na lokalizację stacji bazowych telefonii komórkowej w centralnych częściach dachów budynków, w odległości nie mniejszej niż 10 m od krawędzi elewacji. Również Miejska Pracownia Urbanistyczna w opinii z dnia [...] r. jasno wskazała, że proponowana lokalizacja stanowiłaby negatywną dominantę z trasy wjazdu do P.
Skargę na powyższą decyzję złożył inwestor spółka "A" sp. z o.o., zarzucając naruszenie przepisów art. 6, art. 7, art. 8, art. 10 kpa i domagając się jej uchylenia.
Skarżący podniósł, iż miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego dla przedmiotowego terenu nie został zatwierdzony przez Wojewodę, a więc nie ma mocy prawnej i niedopuszczalne jest odwoływanie się do ustaleń tego planu. Organ II instancji nie przeprowadził żadnej analizy, która by w sposób jasny i wnikliwy potwierdziła argumenty podniesione przez ten organ. Planowana stacja znajdować się ma w narożniku działki, w miejscu nie powodującym wpływu na późniejsze zagospodarowanie terenu. Wymaganie dotyczące ładu przestrzennego stanowią zasady obowiązujące w zakresie kształtowania polityki przestrzennej, przy uchwalaniu planów miejscowych, nie mogą jednak stanowić materialnoprawnej podstawy do wydania odmownej decyzji o lokalizacji inwestycji. Wymagania te będą źródłem ograniczeń inwestora, ale tylko poprzez ochronę przewidzianą przepisem szczególnym. W przypadku decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego nie znajdują zastosowania wymogi z art. 61 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym nakazujące dostosowanie powstającej zabudowy do stanu istniejącego. Twierdzenie, że wieża stacji będzie negatywną dominantą oraz ingerowałaby negatywnie w ukształtowanie terenu [...] nie ma pokrycia w istniejącym stanie zagospodarowania terenu, nie jest poparte żadnym rzeczowym argumentem. Organ odwoławczy rażąco zaniedbał dobro publiczne jakim jest budowa stacji bazowej i pokrycie zasięgiem danego obszaru.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie i powtórzyło argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga okazała się zasadna.
Zaskarżona decyzja Kolegium oraz poprzedzająca ją decyzja Prezydenta Miasta z dnia [...] r. wydane zostały z naruszeniem przepisów prawa materialnego, a mianowicie art. 56 ustawy z dnia 27.03.2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.
Zgodnie z powołanym przepisem nie można odmówić ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego, jeżeli zamierzenie inwestycyjne jest zgodne z przepisami odrębnymi. Decyzja w sprawie ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego – podobnie jak i decyzja o warunkach zabudowy – ma charakter deklaratoryjny, organ administracji nie ma uprawnień kształtujących, luzu decyzyjnego ani swobody interpretacyjnej.
Jak wynika z uzasadnienia decyzji Prezydenta Miasta podstawą wydania decyzji odmawiającej ustalenia lokalizacji inwestycji była sprzeczność zamiaru inwestycyjnego skarżącego z wymaganiami ładu przestrzennego. Stanowisko to zostało w pełni zaakceptowane przez organ odwoławczy.
Zasada uwzględniania przez organy administracji w planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym wymagań ładu przestrzennego, w tym urbanistyki i architektury, sformułowana została w art. 1 ust. 2 pkt 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Zasada ta ma charakter normy ogólnej (klauzuli generalnej), bezpośrednio nie nakłada ona na inwestora żadnych ograniczeń w zakresie dopuszczalnego sposobu zabudowy i zagospodarowania terenu. Tego typu norma nie może być samodzielnie podstawą do wydania decyzji odmownej z art. 56 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Odmowa ustalenia lokalizacji inwestycji musi się opierać na wyraźnej sprzeczności zamierzenia inwestycyjnego z przepisem nakładającym expressis verbis konkretne ograniczenia. Aby norma ogólna mogła oddziaływać na rozstrzygnięcie musi być skonkretyzowana przez taki przepis. Tym samym niedopuszczalne jest wydanie decyzji odmownej wyłącznie w oparciu o ocenę projektowanej inwestycji z normami ogólnymi, w tym chroniącymi ład przestrzenny.
Takie też stanowisko reprezentowane jest w doktrynie (Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Komentarz pod redakcją prof. Z. Niewiadomskiego. Wydawnictwo C.H.Beck, W-wa 2005).
Oczywiście błędna jest także argumentacja Kolegium odnosząca się do ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego "[...]" część A. Bezspornym jest, że plan ten został zakwestionowany przez Wojewodę i nie został – do czasu wydania zaskarżonej decyzji – ogłoszony w dzienniku urzędowy województwa. Tym samym nie wszedł do obrotu prawnego, nie stał się prawem miejscowym i jego ustalenia nie mogą stanowić podstaw prawnych żadnych decyzji. Ponadto – czego Kolegium w ogóle zdaje się nie dostrzegać – gdyby powołany plan miejscowy był aktem obowiązującym niedopuszczalne i bezprzedmiotowe byłoby w ogóle wydawanie decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego.
Reasumując powyższe rozważania stwierdzić należy, iż zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja Prezydenta Miasta wydane została z naruszeniem przepisów prawa materialnego, tj. art. 56 ustawy z dnia 27.03.2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Kolegium rozpatrując odwołanie i utrzymując w mocy wadliwą decyzję organu I instancji naruszyło także przepis art. 138 § 1 i § 2 kpa. Powyższe naruszenia miały istotny wpływ na wynik sprawy.
Z tych względów koniecznym było uchylenie obu wymienionych rozstrzygnięć.
Ponownie rozpoznając sprawę należy ocenić zgodność planowanej przez skarżącego inwestycji z przepisami odrębnymi, a następnie stosownie do poczynionych ustaleń rozstrzygnąć wniosek w oparciu o przepisy art. 50 i następne ustawy z dnia 27.03.2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.
Z wymienionych przyczyn na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) oraz art. 135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało uwzględnić skargę i uchylić zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu I instancji.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 ustawy.
O wykonalności zaskarżonej decyzji orzeczono w oparciu o art. 152 ustawy.
/-/ E.Podrazik /-/ J.Szaniecka /-/ A.Łaskarzewska
Brak podpisu sędziego
spowodowany jest jego
nieobecnością
/-/ J.Szaniecka
MarK
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło