II SA/Po 69/09

Katarzyna Witkowicz-Dwornicka - Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 14 lipca 2009 r. wniosku J. S. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi M. W. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie nakazania wykonania określonych robót budowlanych postanawia 1. ustanowić dla J. S. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka, 2. odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. /-/ K.Witkowicz-Dwornicka Uczestnik postępowania J.S. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. W uzasadnieniu wniosku wskazał, że jego sytuacja materialna jest bardzo trudna, wręcz tragiczna. Oświadczył, że utrzymuje się z najniższej renty chorobowej w wysokości [...] zł, z której 170 zł miesięcznie podlega zajęciu przez komornika. Do wypłaty pozostaje mu, więc kwota [...] zł. Nadto uczestnik oświadczył, że nie posiada żadnych oszczędności, choruje i pogarsza się jego stan zdrowia. We wniosku o prawo pomocy złożonym na formularzu uczestnik oświadczył, że samodzielnie prowadzi swoje gospodarstwo domowe. Nie posiada żadnych nieruchomości, czy wartościowych ruchomości. Mieszka w wynajmowanym mieszkaniu. Wnioskodawca wezwany w trybie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) do uzupełnienia swojego oświadczenia o stanie majątkowym, finansowym i rodzinnym oświadczył, że nie prowadzi wspólnego gospodarstwa domowego z żoną, ani innymi osobami oraz że nie prowadzi działalności gospodarczej. Wskazał, że z żoną ma rozdzielność majątkową. Powtórzył, że jego dochód stanowi renta obciążona zajęciami komorniczymi, nie posiada żadnych nieruchomości, dysponuje samochodem osobowym marki [...] z 1985r. Nadto uczestnik podał, że nie posada żadnych rachunków bankowych, nie korzysta z kredytów ani pożyczek. Uczestnik załączył kopie zeznań podatkowych PIT-28, PIT-28/A i PIT-37 za 2008r., z których wynika, że prowadzi działalność gospodarczą - cukiernictwo i małą gastronomię. Z tej działalności osiągnął w 2008r. przychód ewidencjonowany z produkcji i sprzedaży w łącznej wysokości [...] zł brutto, co daje miesięcznie [...] zł. Otrzymał kwotę 707,70 zł z tytułu nadpłaty podatku. Następnie z PIT-37 wynika, że z tytułu renty uzyskał w 2008r. kwotę [...] zł, co daje miesięcznie około [...] zł oraz zwrócono mu kwotę 132 zł z tytułu nadpłaty podatku. Zgodnie z dyspozycją art. 246 §1 pkt 1 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Oznacza to, że prawo pomocy ma charakter szczególny i wyjątkowy, a skorzystać z tego uprawnienia mogą jedynie osoby w rzeczywiście ciężkiej sytuacji finansowej, pozbawione majątku, stałego miesięcznego dochodu lub uzyskujące go w takiej wysokości, że nie są w stanie uiścić nawet najmniejszej należności sądowej (bezrobotni, emeryci, renciści, osoby samotnie wychowujące dzieci). Z przedłożonego oświadczenia o stanie rodzinnym, majątkowym i dochodach wynika, że wnioskodawca jest w stanie ponieść przewidywane koszty sądowe niniejszego postępowania. Otrzymuje stałe miesięczne dochody z tytułu renty a nadto prowadzi działalność gospodarczą, z której uzyskuje przychód rzędu około [...] zł brutto miesięcznie, co wynika z przedłożonej dokumentacji podatkowej. Oznacza to, że ma możliwości zarobkowe, a uzyskane stąd środki winien przeznaczyć na poniesienie kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Koszty te mają bowiem charakter należności publicznoprawnych i winny być uiszczane z pierwszeństwem przed innymi należnościami. Wprawdzie jak oświadczył, samodzielnie prowadzi swoje gospodarstwo domowe, jednak z akt sprawy wynika, że zamieszkuje razem z żoną (odbiera ona korespondencję uczestnika) więc wspólnie ponoszą koszty utrzymania mieszkania, co obniża miesięczne koszty bieżącego i niezbędnego utrzymania wnioskodawcy. Prócz tego wnioskodawca otrzymał zwrot nadpłaconego w 2008r. podatku w łącznej kwocie znacznie przewyższającej przewidywane koszty sądowe niniejszego postępowania. Winien zatem część tych środków zabezpieczyć celem uiszczenia kosztów sądowych w przedmiotowej sprawie. W tym stanie rzeczy wnioskodawca nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów niniejszego postępowania bez uszczerbku dla swojego koniecznego utrzymania, zatem wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych należało oddalić (art. 246 §1 pkt 2 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Wysokość uzyskiwanych dochodów uniemożliwia jednak pokrycie rynkowego wynagrodzenia fachowego pełnomocnika ustanowionego z wyboru. Wobec tego należało przyznać wnioskodawcy prawo pomocy w części poprzez ustanowienie adwokata (art. 246 §1 pkt 2 i art. 245 §3 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Podkreślić należy, że zgodnie z treścią art. 249 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przyznanie prawa pomocy może być cofnięte, jeżeli okaże się, że okoliczności, na podstawie których je przyznano, nie istniały lub przestały istnieć. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 258 §1 i 2 pkt 7 w zw. z art. 246 §1 pkt 2 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, jak we wstępie. /-/ K.Witkowicz-Dwornicka