II SA/Po 690/03

WyrokWSA w Poznaniu2005-03-23

Skład orzekający: Grażyna Radzicka, Stanisław Małek, Edyta Podrazik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji jest uprawniony do uzależnienia poboru jednorazowej opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości od zrealizowania przez gminę roszczeń cywilnoprawnych właściciela nieruchomości, takich jak odszkodowanie za mniejszą powierzchnię gruntu?
Ratio decidendi
Organ administracji nie jest uprawniony do uzależniania poboru jednorazowej opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości od zrealizowania przez gminę roszczeń cywilnoprawnych właściciela. Obowiązek ten wynika z ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym i nie może być warunkowany przez inne, niezwiązane z tym przepisem kwestie.
Stan faktyczny
Wójt Gminy ustalił R.P. jednorazową opłatę z tytułu zbycia nieruchomości, której wartość wzrosła w związku ze zmianą miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. R.P. wniósł odwołanie, domagając się odszkodowania za mniejszą powierzchnię nieruchomości i zwrotu nadpłaconego podatku rolnego, twierdząc, że opłata powinna być pokryta z tych należności. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło decyzję w części dotyczącej terminu uiszczenia opłaty, ale utrzymało ją w mocy co do zasady. R.P. wniósł skargę do WSA, nie kwestionując wysokości opłaty, ale domagając się uregulowania przez Gminę kwestii brakującej powierzchni nieruchomości przed zapłatą opłaty.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Radzicka Sędzia NSA Stanisław Małek (spr.) Asesor sąd. Edyta Podrazik Protokolant Marek Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 marca 2005r. przy udziale sprawy ze skargi R.P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]r Nr [...] w przedmiocie opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości; o d d a l a s k a r g ę. /-/ E. Podrazik /-/G. Radzicka /-/St. Małek Wójt Gminy S. decyzją z dnia [...]r. na podstawie art. 36 ust. 3 i 9 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 1999r. Nr 15 poz. 139 z zm.) ustalił R.P. jednorazową opłatę w kwocie [...]zł. z tytułu zbycia nieruchomości oznaczonej numerem ewidencyjnym [...] i [...] o powierzchni [...]ha oraz udziału w [...] części w działce nr [...] o powierzchni [...]ha w S. Ustalono, że według miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy z 25 października 1994r. ogłoszonego w dzienniku urzędowym województwa leszczyńskiego nr 14 poz. 81 z 1994r. działki znajdowały się na terenie oznaczonym symbolem RO (Adaptacja istniejących gospodarstw ogrodniczych. Wolne tereny do podziału na działki ogrodnicze. Ewentualna realizacja urządzeń usługowych – zgodnie z ustaleniami zasad realizacji planu ogólnego). Plan ten zmieniono (uchwała Rady Gminy Nr XVIII/103/96 z 16 kwietnia 1996r.) określając iż są to tereny przeznaczone na obiekty produkcji ogrodniczej, obiekty magazynowo – składowe, obiekty drobnej wytwórczości. Uchwałą Rady Gminy z 17 listopada 2000r. Nr XVII/125/2000 (Dz. Urz. Województwa Wielkopolskiego Nr 90 poz. 1190) dokonano kolejnej zmiany zasad lokalizacji i kształtowania zabudowy przedmiotowego trenu (symbol 27 MN –RO – UR) przyjmując, iż przedmiotowy teren przeznaczony jest pod zabudowę mieszkaniową, rolniczo – ogrodniczą, rzemieślniczą i usługowo – produkcyjną o charakterze nieuciążliwym. Dopuszczalna jest na tym terenie działalność gospodarcza o charakterze nieuciążliwym. R.P. w dniu [...]r. sprzedał wymienione nieruchomości. Na podstawie operatu szacunkowego ustalono, iż wartość nieruchomości przed ostatnią zmianą planu wyniosła [...]zł a po zmianie [...]zł. Uchwała Rady Gminy z 17 listopada 2000r. Nr XVII/125/2000 określiła stawkę opłat 10% z tytułu wzrostu wartości nieruchomości. Wysokość zatem należnej Gminie opłaty, o której mowa w powołanych przepisach wynosi [...]zł. R.P. wniósł odwołanie. Stwierdził, iż nie zgadza się na płacenie jakiejkolwiek opłaty. Przed około 50 laty nabył bowiem od Skarbu Państwa nieruchomość o obszarze [...]ha. Dokonane w [...]r. pomiary ujawniały, iż obszar ten wynosi [...]ha a więc jest mniejszy o [...]m². Zdaniem odwołującego oplata winna być pokryta z należnego mu odszkodowania z tytułu poniesionych strat za uprawianie mniejszej powierzchni nieruchomości niż to wynikało z umowy sprzedaży oraz z zapłaconego w poprzednich latach w niesłusznej wysokości podatku rolnego. Samorządowe Kolegium odwoławcze zaskarżoną decyzją na podstawie art. 138 § 1 pkt. 2 kpa uchyliło decyzję organu pierwszej instancji w części dotyczącej ustalenia terminu uiszczenia opłaty a w pozostałym zakresie utrzymało tą decyzję w mocy. Stwierdzono, iż przepisy ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym nie upoważniają organu administracji do określenia w decyzji terminu uiszczenia opłaty. Obowiązek ten winien być zrealizowany "z chwilą kiedy decyzja staje się wykonalna." Kwestionowana decyzja w zakresie ustalonej jednorazowej opłaty jest słuszna. Znajduje bowiem pełne oparcie w wskazanych przepisach ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym, a podnoszony problem podatku rolnego nie należy do przedmiotu niniejszej sprawy. R.P. wniósł skargę. Podał, iż nie kwestionuje wysokości ustalonej wysokości opłaty. Domaga się jedynie zwrotu części nieruchomości o powierzchni [...]m² i odszkodowania za "te lata co byłem właścicielem na papierze a gruntu tego nie uprawiałem natomiast poniosłem straty". Wskazał, iż należną opłatę zapłaci dopiero wówczas gdy Gmina ureguluje sprawę brakującej powierzchni nieruchomości. Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Sądy Administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej. Podstawowym miernikiem zgodności z prawem zaskarżonych decyzji są ustawowe przepisy oraz wydawane na ich podstawie i w granicach zawartego w nich wyraźnego upoważnienia normatywne akty wykonawcze. Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia przez organy administracji w niniejszej sprawie jest przepis art. 36 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 1999r. Nr 15 poz. 139 z zm.). Według wskazanego przepisu jeżeli wartość nieruchomości wzrosła w związku z uchwaleniem lub zmianą miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego a właściciel zbywa tę nieruchomość to właściwy organ administracji pobiera jednorazową opłatę określoną w stosunku procentowym do wzrostu wartości i nieruchomości w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. Z niekwestionowanych ustaleń organów administracyjnych wynika, iż ustalona przez uprawnionego rzeczoznawcę majątkowego wysokość jednorazowej opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości w związku z zmianą miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wynosi kwotę wskazaną w decyzji organu pierwszej instancji. W świetle powyższego stwierdzić należy, iż zaskarżona decyzja jest zasadna, jest bowiem zgodna z powołanymi przepisami prawa. Podstawą odmiennej oceny zaskarżonej decyzji nie może być podnoszony w skardze problem powierzchni nieruchomości nabytej od Skarbu Państwa czy też odszkodowania za użytkowanie mniejszej powierzchni niż to wynikało z umowy kupna. Są to bowiem problemy, do rozstrzygnięcia których nie są uprawnione organy administracji. Stosownie do przepisu art. 6 kpa organy administracji działają na podstawie przepisów prawa. W rozpoznawanej sprawie organy administracji rozstrzygnęły sprawę na podstawie wskazanych przepisów prawa. Według przepisów ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym obowiązek jednorazowej opłaty, o której mowa w art. 36 ust. 3 nie może być uzależniony od zrealizowania przez gminę roszczeń cywilno – prawnych właściciela nieruchomości. Uznając, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002r. Nr 153 poz. 1270) w związku z art. 97 § 1 ustawy – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002r. Nr 153 poz. 1271) orzeczono jak w sentencji wyroku. /-/ E. Podrazik /-/G. Radzicka /-/St. Małek jw

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło