II SA/Po 690/19

WyrokWSA w Poznaniu2020-01-23

Skład orzekający: Edyta Podrazik, Izabela Paluszyńska, Jan Szuma

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postanowienie o niedopuszczalności odwołania od pisma Dyrektora Zakładu Karnego w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej jest zasadne, gdy pismo to nie stanowi decyzji administracyjnej?
Ratio decidendi
Odwołanie od pisma Dyrektora Zakładu Karnego w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej jest niedopuszczalne, jeśli pismo to nie jest decyzją administracyjną, a jedynie czynnością materialno-techniczną. Ustawa o dostępie do informacji publicznej przewiduje wydanie decyzji administracyjnej jedynie w przypadku odmowy udostępnienia informacji lub umorzenia postępowania. W pozostałych przypadkach, w tym gdy informacja jest udostępniana w formie czynności materialno-technicznej, a wnioskodawca kwestionuje zakres lub sposób jej udzielenia, właściwą drogą ochrony jest skarga na bezczynność organu.
Stan faktyczny
Skarżący zwrócił się do Dyrektora Zakładu Karnego o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej wyposażenia sali widzeń i liczby osadzonych mogących odbyć widzenie. Dyrektor ZK udzielił odpowiedzi, wskazując na posiadane wyposażenie i brak określonej maksymalnej liczby osadzonych. Skarżący wniósł pismo zatytułowane "skarga", uznając odpowiedź za decyzję o odmowie udostępnienia informacji. Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej postanowieniem stwierdził niedopuszczalność odwołania, uznając odpowiedź ZK za czynność materialno-techniczną, a nie decyzję administracyjną. Skarżący wniósł skargę do WSA.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Edyta Podrazik Sędziowie Sędzia WSA Izabela Paluszyńska (spr.) Asesor WSA Jan Szuma po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 23 stycznia 2020 r. sprawy ze skargi D. C. na postanowienie Dyrektora [...] Służby Więziennej w [...] z dnia [...] czerwca 2019 r. nr [...] znak [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania oddala skargę Wnioskiem z dnia [...] kwietnia 2019 r. D. C. (dalej jako strona lub skarżący) zwrócił się do Dyrektora Zakładu Karnego we [...] o udostępnienie i przesłanie informacji publicznej tj. wskazanie sprzętu kwaterunkowego, elektronicznego, elektrycznego w jaki jest wyposażona główna sala widzeń w pawilonie D w Zakładzie Karnym we [...] (dalej też ZK [...]) oraz podanie ile osadzonych jednorazowo może odbyć widzenie przy stoliku w głównej sali widzeń w pawilonie D w ZK [...]. W odpowiedzi na wniosek skarżącego pismem z dnia [...] kwietnia 2019 r. nr [...] Dyrektor Zakładu Karnego poinformował, że w pomieszczeniu znajdują się stoły, krzesła, wieszaki, kosze na śmieci, szczotka, zmiotka, szufelka, telefon, komputer. Maksymalna liczba osadzonych nie została dla tego pomieszczenia określona. Następnie pismem z dnia [...] maja 2019 r. [...] C. wniósł pismo zatytułowane "skarga". Podał, że zaskarża w całości decyzję Dyrektora ZK [...] z [...] kwietnia 2019 r. Informacja publiczna, o którą zwrócił się wnioskiem z [...] kwietnia 2019 r. nie została mu udostępniona. Podano mu jedynie bliżej nieokreśloną ilość danego wyposażenia oraz nie wskazano mu wszystkich elementów wyposażenia. Wniósł o ponowne rozpoznanie wniosku. Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2019 r. nr [...] ([...]) Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej działając na podstawie art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2018 poz. 2096 dalej k.p.a.) orzekł o niedopuszczalności odwołania w przedmiotowej sprawie. Organ podał, że skarżącemu w odpowiedzi na jego wniosek udzielono żądanych informacji. Otrzymał on wyczerpująca odpowiedź w podniesionych przez niego kwestiach. Wobec tego sprawa nie została załatwiona przez Dyrektora ZK we [...] poprzez wydanie decyzji administracyjnej, a tylko od decyzji administracyjnej przysługiwałoby odwołanie. Pismem z dnia [...] lipca 2019 r. D. C. wniósł skargę do WSA w Poznaniu na ww. postanowienie Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej. W jego ocenie nie udzielono mu żądanej informacji publicznej. Odpowiedź Dyrektora ZK [...] potraktował jako decyzję o odmowie udostępnienia informacji publicznej. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Kontrola sądu administracyjnego, zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019r. poz. 2167 art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.; dalej jako "P.p.s.a.") polega na badaniu zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy w toku rozpoznania sprawy organy administracji publicznej nie naruszyły prawa materialnego i procesowego w stopniu istotnie wpływającym na wynik sprawy. Przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Na podstawie art. 134 § 1 P.p.s.a., w postępowaniu sądowoadministracyjnym obowiązuje zasada oficjalności. Zgodnie z jej treścią, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną. Przedmiotem skargi jest postanowienie Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej z dnia [...] czerwca 2019 r. w przedmiocie niedopuszczalności odwołania od pisma z dnia [...] kwietnia 2019 r. Dyrektora Zakładu Karnego we [...] w przedmiocie udostępniania informacji publicznej. Zaskarżone postanowienie zostało wydane na podstawie art. 134 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Niedopuszczalność odwołania, o której mowa w tym przepisie, może wynikać zarówno z przyczyn o charakterze przedmiotowym, jak i podmiotowym. Do przyczyn niedopuszczalności odwołania o charakterze podmiotowym zaliczyć należy przypadki wniesienia środka zaskarżenia przez osobę, która nie ma do tego legitymacji (np. przez osobę trzecią), bądź przez osobę nie mającą zdolności do czynności prawnych. Natomiast do przyczyn niedopuszczalności odwołania o charakterze przedmiotowym zalicza się w szczególności brak przedmiotu zaskarżenia, wyłączenie możliwości wniesienia środka odwoławczego, czy też wyczerpanie przysługujących środków odwoławczych, a także nieistnienie w sensie prawnym przedmiotu zaskarżenia tj. nieistnienie decyzji administracyjnej w znaczeniu prawnym, w sytuacji, gdy zaskarżona czynność organu nie jest decyzją, lecz czynnością materialno-techniczną (por. wyrok NSA z 4 lipca 2013 r. o sygn. akt II OSK 585/12 oraz z dnia 18 maja 2017 r. o sygn. akt I OSK 2394/15 - dostępne na stronie internetowej: orzeczenia.nsa.gov.pl ). Zgodnie bowiem z treścią art. 127 § 1 k.p.a. odwołanie przysługuje jedynie od decyzji administracyjnej. Ustawa z 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2019 r. poz. 1429 ze zm. – dalej w skrócie: "u.d.i.p.") w art. 16 przewiduje wydanie decyzji administracyjnej jedynie w dwóch przypadkach: w przypadku odmowy udostępnienia informacji publicznej i w przypadku umorzenia postępowania, o którym mowa w art. 14 ust. 2 ustawy. Artykuł 16 ust. 1 u.d.i.p. ma zastosowanie tylko wówczas, gdy konieczna jest odmowa udzielenia informacji, a spełniony jest warunek przedmiotowy - informacja ma charakter informacji publicznej i podmiotowy - podmiot jest zobowiązany do udzielenia informacji lub gdy konieczne jest umorzenie postępowania. Ponadto zauważyć należy, iż niedopuszczalne jest wydanie decyzji odmownej, gdy żądana informacja nie jest informacją publiczną w rozumieniu komentowanej ustawy. Jej przepisy nie znajdują bowiem wówczas zastosowania, a tym samym nie może być stosowany art. 16 ustawy. Udostępnienie informacji publicznej następuje natomiast w formie czynności materialno-technicznej, co wynika z art. 13 ust. 1 i 2 u.d.i.p. W tym przypadku nie wydaje się decyzji administracyjnej. W sytuacji gdy wnioskodawca uznaje, iż udostępnienie jej informacji publicznej nie nastąpiło zgodnie z wnioskiem (nie udzielono informacji w pełnym, żądanym zakresie lub podmiot zobowiązany uznał, iż żądana informacja nie stanowi informacji publicznej) to może domagać się sądowej ochrony w drodze skargi na bezczynność organu w przedmiocie udzielenia jej żądanej informacji (tak Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku w z 21 listopada 2019 r. o sygn. akt I OSK 4288/18 – niepubl.) Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpoznanej sprawie stwierdzić należy, iż w piśmie z [...] kwietnia 2019r. Dyrektor Zakładu Karnego we [...] udzielił informacji wskazanej przez skarżącego we wniosku z [...] kwietnia 2019 r. w żądanym zakresie (wymienił jakie wyposażenie znajduje się w pawilonie D zakładu karnego i podał, że maksymalna liczba osadzonych nie została dla tego pomieszczenia określona). W piśmie tym, wbrew twierdzeniom skarżącego, nie wyrażono stanowiska o odmowie udostępnienia tej informacji w jakimkolwiek zakresie lub o umorzeniu postępowania w tym przedmiocie. Pismo to zawierało zatem treść, dla której przepisy u.d.i.p. nie przewidywały formy decyzji administracyjnej. W tej sytuacji Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej, ustalając, że żądana informacja jest informacja publiczną, prawidłowo uznał, iż odwołanie od powyższego pisma Dyrektora Zakładu Karnego we [...] jest niedopuszczalne z przyczyn przedmiotowych i zasadnie zastosował przepis art. 134 k.p.a. Podnoszona przez skarżącego zarzuty dotyczące udostępnienia informacji bez określenia przez organ ilości i wszystkich elementów wyposażenia (k. 4 akt administracyjnych) mogą ewentualnie podlegać ocenie przez sąd administracyjny w drodze merytorycznego rozstrzygnięcia skargi na bezczynność organu (tj. Dyrektora Zakładu Karnego we [...]) w udostępnieniu informacji publicznej, co jednak wykracza po za granice niniejszej sprawy, której przedmiotem jest kontrola postanowienia Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej z [...] czerwca 2019 r. Z tych wszystkich względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu skargę oddalił jako nieuzasadnioną na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, stosownie do przepisu art. 119 pkt 3 i art. 120 p.p.s.a

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło