II SA/Po 692/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Drzazga Sędziowie Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Sędzia WSA Elwira Brychcy (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Ewa Wąsik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 09 grudnia 2009 r. sprawy ze skargi B. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] czerwca 2009 r. Nr [...] w przedmiocie uchylenia w wyniku wznowienia postępowania decyzji dotychczasowej i odmowy przyznania dodatku mieszkaniowego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta K. z dnia [...] kwietnia 2009r. Nr [...] , II. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. /-/ E. Brychcy /-/ B. Drzazga /-/W. Batorowicz Decyzją z dnia[...] lutego 2005 r. Nr [...] Prezydent miasta K. na podstawie art. 104 kpa i art. 2 , art.3 , art.5 , art.6 ust.1 , 5,6, art.7 , art.8 ust.1 i 2 ustawy z 21.06.2001 r. o dodatkach mieszkaniowych / Dz. U nr 71 poz.734 / i Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28.12.2001 r. w sprawie dodatków mieszkaniowych / Dz. U. nr 156 poz.1817 / przyznał B. D. dodatek mieszkaniowy na okres od 1.02.2007 do 31.07.2001 r. w wysokości [...]zł. Ustalono bowiem ,że średni dochód w cztero osobowej rodzinie B. D. wynosi [...]zł. wobec czego uwzględniono wniosek i przyznano dodatek mieszkaniowy do opłat czynszowych. Postanowieniem z dnia [...].02.2009 r. Prezydent miasta K. powołując się na art. 145 §1 pkt.5 , art.147 , art.149 §1 i art. 150 §1 kpa z urzędu wznowił postępowanie w sprawie przyznania zasiłku mieszkaniowego określonego w swojej decyzji z dnia [...].02.2005 r. W uzasadnieniu wskazano ,że ujawnione zostały nowe istotne w sprawie okoliczności wobec czego należało wznowić postępowanie. W wyniku przeprowadzonego postępowania wznowieniowego Prezydent miasta K.decyzją z dnia [...].04.2009 r. działając na zasadzie art. 104 i 151 §1 pkt.2 kpa , art.2 , art.3 art.5 , art.6 ust.1 ,5,6, art.7 , art.8 ust.1 i 2 oraz art.17 ustawy z 21 06.2001 r. o dodatkach mieszkaniowych / Dz. U. nr 71 poz.734 / i na podstawie Rozporządzenia Rady Ministrów z 28.12.2001 r. w sprawie dodatków mieszkaniowych / Dz. U. nr 156 poz.1817 / uchylił swoją własną decyzję z [...].02.2007 r. przyznającą dodatek mieszkaniowy i odmówił przyznania dodatku mieszkaniowego ze względu na fakt ,że rzeczywista liczba wspólnie stale zamieszkujących i gospodarujących z wnioskodawczynią osób jest mniejsza niż wykazana w deklaracji o dochodach gospodarstwa domowego za okres 3 miesięcy kalendarzowych poprzedzających dzień złożenia wniosku. W uzasadnieniu decyzji wskazano ,że we wniosku z dnia 26.01.2007 r. o przyznanie dodatku mieszkaniowego do zajmowanego przez B. D. lokalu spółdzielczego podano iż wspólnie z wnioskodawczynią zamieszkuje jej córka J. M. i wnuczki G. i Z. M .Tymczasem w toku postępowania wznowieniowego organ administracji ustalił ,że faktycznie od końca grudnia 2006 r. wnuczki G. i Z. M. w lokalu B. D. nie mieszkały. Wskazano na postanowienie Sądu Okręgowego w K. sygn [...] z dnia 19.07.2007 r. i Postanowienie Sądu Apelacyjnego w Ł. Sygn [...] z 12.09.2007 r. ,które w ocenie organu jednoznacznie wskazują ,że opiekę nad G. i Z. M. powierzono ojcu M. M. i miały one obowiązek przebywać u ojca , natomiast od matki J. M.zasądzono 500 zł tytułem renty alimentacyjnej począwszy od 1.01.2007 r. Wskazano ,że z uzasadnienia postanowienia sądu w sprawie [...] wynika ,że dziewczynki od stycznia 2007 r. mieszkały na stałe z ojcem w innym lokalu. Przywołano także odpowiedź Sądu Rejowego Wydziału Rodzinnego i Nieletnich , który na zapytanie organu administracji gdzie mieszkały G. i Z. M. odpowiedział pismem z 7.04.2009 r. , że małoletnie od grudnia 2006 r. przebywały o ojca M. M . Powołując się na art. 7 ust.3 pkt. 2 ustawy o dodatkach mieszkaniowych stanowiący ,że jeżeli faktyczna liczba osób wspólnie stale zamieszkałych i gospodarujących z wnioskodawcą jest mniejsza niż wykazana w deklaracji organ odmawia przyznania dodatku mieszkaniowego . Odwołanie od decyzji z wnioskiem o jej uchylenie złożyła B. D. .W odwołaniu wskazano ,że w okresie poprzedzającym złożenie wniosku tj. w miesiącach październik , listopad i grudzień 2006 r. G. i Z. M. mieszkały w lokalu odwołującej .Wskazano ,że za ten czas ojciec dziewczynek płacił J. M. alimenty i trudno domniemywać ,aby M. M. jednocześnie płacił alimenty i utrzymywał dzieci. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia [...].06.2009 r. z powołaniem na art.127 §2 i art. 138 §1 pkt.1 kodeksu postępowania administracyjnego utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję . W motywach uzasadniających przedstawiono dotychczasowy przebieg postępowania i opisano jakie dane we wniosku o dodatek mieszkaniowy wnioskodawczyni przedstawiła. Podano ,że we wniosku napisano iż w lokalu mieszka wnioskodawczyni jej córka J. M. i wnuczki G. i Z . Średni miesięczny dochód rodziny za okres trzech miesięcy poprzedzających złożenie wniosku tj. października ,listopad i grudzień 2006 r. wynosił [...] zł. , co w przeliczeniu na jedną osobę wynosiło [...] zł. W ocenie organu odwoławczego ustalenia organu pierwszej instancji ,że wnuczki od końca grudnia 2006 r. nie mieszkały w lokalu wnioskodawczyni i nie prowadziły wspólnego gospodarstwa domowego są prawidłowe. Wskazano ,że centrum życiowe dzieci było u ich ojca M. M .Z definicji gospodarstwa domowego zawartego w art. 4 ustawy o dodatkach mieszkaniowych wynika ,że istotny jest stan faktyczny osób stale zamieszkałych i gospodarujących w danym lokalu mieszkalnym. Zgodnie zaś z dyspozycją art. 7 ust.3 pkt.2 cyt. ustawy organ odmawia przyznania dodatku mieszkaniowego ,jeżeli ustali ,że faktyczna liczba wspólnie stale zamieszkałych i gospodarujących z wnioskodawcą jest mniejsza niż wskazana w deklaracji o dochodach gospodarstwa domowego załączonej do wniosku o dodatek mieszkaniowy .Ustalenia organu pierwszej instancji uprawniały w ocenie Kolegium Odwoławczego do odmowy przyznania dodatku mieszkaniowego w oparciu o przepis art. 7 ust.3 pkt.2 ustawy o dodatkach mieszkaniowych. Przedmiotowa decyzja została zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu przez B. D. z wnioskiem o jej uchylenie. Skarżąca ponawia argumenty z odwołania i podaje ,że wbrew decyzjom sądowym dzieci okresowo przebywają raz z ojcem i jego rodziną lub tez z matką czyli córką skarżącej i ze skarżącą w zależności od okoliczności. Dalej wskazuje ,że obowiązek alimentacyjny wobec dzieci za październik listopad i grudzień 2006 r. spoczywał na ojcu dzieci , a zatem okres trzech miesięcy poprzedzający złożenie wniosku skarżąca wypełniła rzetelnie i zgodnie z prawdą. Z nałożonego obowiązku alimentacyjnego ojciec wywiązywał się ponieważ w tym czasie dzieci przebywały we wspólnym gospodarstwie domowym i pod opieka skarżącej. Skarżąca czuje się pokrzywdzona i domaga się przyznania dodatku mieszkaniowego za okres od 1.02.2007 do 31.07.2007 r. Do skargi skarżąca dołączyła odręcznie napisane oświadczenia pięciu świadków mające potwierdzać fakt wspólnego zamieszkiwania z wnuczkami oraz zaświadczenie Spółdzielni Mieszkaniowej Budowlani w K. z dnia 11.08.2009 r. ,że skarżąca w okresie od lipca 2006 r. do lipca 2007 r. wnosiła opłaty eksploatacyjne za cztery osoby zgłoszone w lokalu . W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium odwoławcze w K. wniosło o oddalenie skargi i podtrzymało swoją dotychczasowa argumentację. Na rozprawie sądowoadministracyjnej skarżąca podtrzymując swoje dotychczasowe twierdzenia podała ,że 22 grudnia 2006 r. zięć zabrał dziewczynki do siebie i przebywały one u niego i u skarżącej na przemian ponieważ zięć pracuje w systemie dwunasto godzinnym . Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Skarga jest uzasadniona Powszechne przyjmuje się ,iż w sytuacji gdy w skardze zarzucono naruszenie prawa materialnego i naruszenie przepisów postępowania , w pierwszej kolejności rozpoznaniu podlega zarzut naruszenia przepisów postępowania .Ponieważ dopiero po przesądzeniu ,że stan faktyczny przyjęty przez organ w zaskarżonej decyzji jest prawidłowy albo nie został skutecznie podważony ,można przejść do skontrolowania procesu subsumcji danego stanu faktycznego pod zastosowany przepis prawa materialnego . W niniejszej sprawie skarżąca w sposób skuteczny zakwestionowała poczynione ustalenia przez organ pierwszej instancji co do rzeczywistego wspólnego zamieszkiwania wnioskodawczyni i jej wnuczek w okresie od lutego do lipca 2007 r. Na wstępie należy podkreślić ,że mniejsze postępowanie toczy się trybie postępowania nadzwyczajnego które reguluje rozdział 12 kodeksu postępowania administracyjnego. W tym aspekcie Sąd musi podkreślić ,że organ administracji prawidłowo wznowił z urzędu postępowanie w przedmiocie przyznania dodatku mieszkaniowego za okres od lutego do lipca 2007 r. Mając pisemną informację od konkubiny ojca dzieci ,że na podstawie decyzji sądowej dzieci maja przebywać z ojcem obowiązkiem organu było wszczęcie postępowania co prawidłowo uczyniono powołując trafnie przepis art. 145 §1 pkt. 5 kodeksu postępowania administracyjnego .Zgodnie z tym przepisem postępowanie w sprawie zakończonej decyzja ostateczną wznawia się jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji ,nie znane organowi ,który wydał decyzję. Po wznowieniu postępowania przy użyciu wszystkich dostępnych środków dowodowych należało ustalić , czy i na ile zmieniły się okoliczności faktyczne , które są istotne dla merytorycznej oceny czy dodatek mieszkaniowy się należy czy też nie. Tymczasem organ pierwszej instancji ograniczył swoje postępowanie do ustaleń jakie uzyskał na podstawie orzeczeń sądowych regulujących sprawę pobytu dzieci i obowiązku alimentacyjnego w sprawie o rozwód. Z dołączonych w aktach sprawy administracyjnej i opisanych w decyzji organu pierwszej instancji postanowień sądu wynika niewątpliwie ,że sprawa rozwodowa jest trudna także dla małoletnich dzieci , rodzina jest dysfunkcyjna, a zarządzenia sądu co do określenia miejsca pobytu dzieci mają na celu tymczasowe uporządkowanie tego stanu rzeczy. Wyciąganie z tego wniosku ,że dziewczynki przestały wspólnie zamieszkiwać i prowadzić gospodarstwo domowe z wnioskodawczynią jest jednak przedwczesne i zbyt pochopne. Z przedstawionych dowodów wynika ,że koniec grudnia 2006 r. był takim czasem kiedy dziewczynki zostały zabrane przez ojca. Tymczasem nie można odmówić racji skarżącej .która argumentuje ,że jej oświadczenia odnoście wspólnego zamieszkiwania także z wnuczkami złożone na początku stycznia 2007 r. a dotyczące miesięcy października listopad i grudzień 2006 r. są prawdziwe. Nikt nie kwestionuje ,że w tych miesiącach wnuczki mieszkały u wnioskodawczyni. Z przedłożonych do skargi oświadczeń sąsiadów i znajomych zdaje się wynikać ,że i w 2007 r. dziewczynki mieszkały z wnioskodawczynią .Jeśli zważyć na toczące się postępowanie rozwodowe rodziców dziewczynek wydaje się być możliwe i prawdopodobne ,że to faktycznie u wnioskodawczyni skoncentrowane było życie małoletnich. W każdym razie w ocenie Sądu materiał dowodowy zgromadzony po wznowieniu postępowania jest zbyt mały aby można było z całą stanowczością stwierdzić ,że dane zawarte we wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego były nieprawdzie. Przy ponownym rozpoznawaniu sprawy należy zażądać dodatkowych wyjaśnień od wnioskodawczyni , przedstawienia dowodów z zeznań świadków przedłożonych do akt sądowych , wyjaśnienia sprawy łożenia przez ojca dzieci alimentów w okresie poprzedzającym złożenie wniosku. Sąd pragnie zwrócić uwagę ,że przepis art. 7 ustawy o dodatkach mieszkaniowych zawiera 15 ustępów i kilka podpunktów. Dla poczynienia koniecznych ustaleń celem podjęcie prawidłowej merytorycznie decyzji konieczne jest stosowanie wszystkich zapisów tego artykuł. W tym miejscu Sąd pragnie zwrócić uwagę na treść art.7 ust.10 cyt. ustawy ,który stanowi ,że zmiany danych zawarte we wniosku lub deklaracji złożonej przez wnioskodawcę ,które nastąpiły w okresie 6 miesięcy od dnia przyznania dodatku mieszkaniowego , nie maja wpływu na wysokość wypłacanego dodatku mieszkaniowego. W ocenie Sądu zastosowanie reguły interpretacyjnej wynikającej z tego przepisu w toku wszczętego postępowania wznowieniowego jest bardzo ważne i kluczowe , ponieważ miejsce zamieszkiwania wnuczek wnioskodawczyni za okres objęty wnioskiem miało charakter dynamiczny .Natomiast z ust.9 art. 7 ustawy o dodatkach mieszkaniowych wynika ,że jeżeli w wyniku wznowienia postępowania stwierdzono ,że dodatek mieszkaniowy przyznano na podstawie nieprawdziwych danych zawartych w deklaracji lub we wniosku o których mowa w ust.1 ,osoba otrzymująca dodatek mieszkaniowy jest obowiązana do zwrotu nienależnie pobranych kwot w podwójnej wysokości .Jeśli więc we wniosku są podane dane za miesiące października listopad i grudzień 2006 r. to aby można skutecznie wzruszyć decyzję o dodatku mieszkaniowym należałoby ustalić i wykazać wnioskodawczyni ,że dane za te właśnie miesiące były nieprawdzie. Reasumując celem dokonania prawidłowej subsumcji przepisów prawa materialnego wskazanych w ustawie o dodatkach mieszkaniowych konieczne jest przeprowadzenie uzupełniającego postępowania dowodowego w sposób i na zasadach wskazanych w uzasadnieniu. Biorąc powyższe pod rozwagę Sąd na zasadzie art. 145 §1 lit.a i lit.c ustawy z 30.08.2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz. U. nr 153 poz.1270 / orzekł jak w pkt. I wyroku , a na zasadzie art. 152 cyt. ustawy jak w pkt. II . /-/E.Brychcy /-/D.Drzazga /-/W.Batorowicz br