II SA/Po 694/16

Dnia 16 marca 2017 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Wiesława Batorowicz po rozpoznaniu w dniu 16 marca 2017 roku na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu od postanowienia o odmowie przyznania prawa pomocy w sprawie ze skargi I. K. na decyzję Wojewody z dnia [...] lipca 2016 roku Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę postanawia: utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie o odmowie przyznania prawa pomocy. /-/ Wiesława Batorowicz Skarżący I. K. w odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wniosek o przyznanie prawa pomocy w całości poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego. W dniu 29 września 2016r. uiścił wpis od skargi w kwocie [...]zł. Postanowieniem referendarza sądowego z 2 listopada 2016r. odmówiono skarżącemu przyznania prawa pomocy. Postanowienie powyższe zostało utrzymane w mocy przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu postanowieniem z 25 listopada 2016r. W dniu 12 grudnia 2016r, skarżący złożył ponowny wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez ustanowienie pełnomocnika z urzędu (k. 65 i 75 akt sąd.). We wniosku o prawo pomocy na urzędowym formularzu PPF skarżący podał, że dochód miesięczny na dwie osoby wynosi [...] zł z gospodarstwa rolnego o powierzchni 21.60 ha. Skarżący argumentował, że nie posiada wykształcenia prawniczego, ani doświadczenia procesowego. Oświadczył również, że nie posiada żadnych akcji, udziałów i obligacji, ani żadnych kosztowności i oszczędności. Dochód miesięczny w całości przeznacza na opłaty świadczeń i telefon, środki czystości, odzież, utrzymanie domu, wyżywienie, lekarstwa i leczenie żony. Gospodarstwo domowe prowadzi jedynie z żoną. Podał, że posiada dom o powierzchni 140 m2, grunt rolny o powierzchni 21.60 ha, na którym prowadzi uprawy polowe. Posiada ciągnik "Ursus" i "New Holland", samochód dostawczy "Peugeot" oraz samochód osobowy "Toyota". Zakreślił, bez wyszczególnienia, rubrykę formularza dotyczącą podania wysokości zobowiązań i stałych wydatków rodziny skarżącego. Postanowieniem z dnia 23 stycznia 2017r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu odmówił przyznania skarżącemu prawa pomocy. W uzasadnieniu wyjaśnił, że ponowny wniosek o przyznanie prawa pomocy winien być rozpoznany w oparciu o treść art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016r., poz. 718, ze zm., : dalej "P.p.s.a."). Referendarz sądowy podkreślił, że w ramach dokonywania weryfikacji stanu faktycznego sprawy dotyczącego sytuacji finansowej strony nie można zmienić lub uchylić postanowienia bez zmiany okoliczności sprawy, nawet gdyby poprzednia ocena tych okoliczności była błędna. Dalej wskazał, że przy ocenie pierwszego wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w całości, uznano, że przedstawiona przez niego sytuacja rodzinna, majątkowa i finansowa nie została dostatecznie wyjaśniona i w konsekwencji nie daje podstaw do przyznania prawa pomocy oraz uznania, że zaszły przesłanki do chociażby częściowego przyznania prawa pomocy z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. Skonstatował, że skarżący nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść kosztów niniejszego postępowania chociażby w części. Wskazał też, że oświadczenia złożone przez skarżącego nie odzwierciedlają jego pełnej i rzeczywistej sytuacji finansowej, majątkowej i rodzinnej, bowiem skarżący zaniechał podania stanu rodziny, wszystkich źródeł dochodów osób, z którymi prowadzi wspólne gospodarstwo domowe oraz nie złożył oświadczeń co do posiadanych rachunków bankowych i sald na tych rachunkach, nie przedłożył żadnych dokumentów źródłowych. Referendarz sądowy zaznaczył, że nie wykazano, by zmieniły się okoliczności przywoływane przez skarżącego w pierwotnym wniosku o przyznanie prawa pomocy. W reakcji na powyższe orzeczenie skarżący wniósł w sprzeciwie do tutejszego Sądu o uchylenie postanowienia referendarza sądowego w całości oraz ustanowienie pełnomocnika prawnego z urzędu. W uzasadnieniu podniósł, że zobowiązany jest uiścić wpisy od 3 skarg na powiązane ze sprawą decyzje Wojewody. Wszystkie pierwotnie przytoczone przez niego okoliczności uzasadniające przyznanie prawa pomocy są prawdziwe i poparte racjonalnymi dowodami. Nie zgodził się również z postanowieniem referendarza sądowego twierdząc, że opierają się na żadnych dowodach. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sprzeciw skarżącego nie zasługiwał na uwzględnienie. Na wstępie Sąd podkreśla, że w niniejszej sprawie rozpatrywał już sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego o odmowie przyznania skarżącemu prawa pomocy. Skarżący ponownie złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy pomimo tego, że – o czym dalej – w stanie faktycznym nie zaszły zmiany uzasadniające wydanie orzeczenia odmiennego od dotychczas zapadłego w tejże materii. Rozpoznając sprzeciw skarżącego od postanowienia referendarza sądowego o odmowie przyznania prawa pomocy należy zwrócić uwagę na art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016r., poz. 718, ze zm., : dalej "P.p.s.a."), który stanowi: możliwość uchylenia bądź zmiany postanowień niekończących postępowania w sprawie uzależniona jest od zmiany okoliczności sprawy, przez co należy rozumieć zarówno zmianę okoliczności faktycznych, jakie przyjęto za przesłankę pierwotnego rozstrzygnięcia, jak i zmianę okoliczności prawnych, które uzasadniałyby wydanie postanowienia odmiennej treści niż to, które zostało wcześniej wydane. W analizowanej sprawie referendarz sądowy słusznie zaznaczył, że treść drugiego wniosku o przyznanie prawa pomocy nie wskazuje na zmianę sytuacji majątkowej skarżącego. Skarżący ponownie odwołuje się jedynie do dochodu uzyskanego z tytułu prowadzenia gospodarstwa rolnego w niezmiennej wysokości [...] zł netto miesięcznie. Również tym razem nie przedstawia dochodów innych osób (syna), z którymi pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym, nadal nie ujawnia wysokości ponoszonych kosztów koniecznego utrzymania siebie i rodziny, ograniczając się do stwierdzenia, że uzyskiwane dochody w całości przeznacza na koszty utrzymania i są one zgodne z prawdą. Skarżący również uchylił się od podania informacji, które wskazują na rzeczywistą wysokość środków, jakimi realnie dysponuje. Nadal nie złożył oświadczeń co do posiadanych sald na rachunkach bankowych. Pomimo stwierdzenia, że całe swoje dochody przeznacza na utrzymanie rodziny, uiścił wpis od skargi w kwocie [...]zł, co podważa wiarygodność oświadczeń skarżącego. W ocenie Sądu chybionym jest również argument skarżącego, że przyznanie prawa pomocy uzasadnione jest między innymi faktem, że skarżący uiszcza wpisy od kilku skarg. Dla oceny sytuacji finansowej skarżącego wymagana jest analiza transparentnych i konkretnych danych na temat jego wydatków i przychodów. Wpisy od kolejnych skarg są kwestią wtórną i mogą mieć wpływ na rozstrzygnięcie w materii prawa pomocy dopiero po ustaleniu przez Sąd, jak bilansują się comiesięczne środki finansowe, którymi dysponuje skarżący. Tymczasem pierwszy oraz drugi wniosek o przyznanie prawa pomocy nie przedstawiają i nie uprawdopodabniają przesłanek dla zastosowania instytucji prawa pomocy. Reasumując, poza brakiem wykazania okoliczności pozwalających na przyznanie skarżącemu prawa pomocy, nie zachodzi również w stanie faktycznym żadna zmiana uzasadniająca wydanie orzeczenia odmiennego od tego, które zapadło wskutek rozpoznania pierwotnego wniosku o przyznanie prawa pomocy. Z tej przyczyny orzeczono na podstawie art. 165 P.p.s.a jak w sentencji postanowienia. /-/ Wiesława Batorowicz