II SA/Po 699/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elwira Brychcy po rozpoznaniu w dniu 13 stycznia 2017r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 20 grudnia 2016 r. o przyznaniu prawa pomocy w sprawie ze skargi J. H. i L. H. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2016r. Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia postanawia 1. Utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie w punkcie 1. 2. Zmienić zaskarżone postanowienie w punkcie 2 i umorzyć postępowanie w przedmiocie wniosku J. H. i L. H. o ustanowienie adwokata. /-/ E. Brychcy Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu postanowieniem z dnia 20 grudnia 2016 r. przyznał skarżącym J. H. i L. H. prawo pomocy zgodnie i ich wnioskiem i zwolnił skarżących od kosztów sądowych ponad uiszczony wpis od skargi oraz ustanowił dla skarżących adwokata z urzędu, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka. W motywach rozstrzygnięcia referendarz przedstawił stan faktyczny sprawy i wskazał, że z zebranych w sprawie dokumentów wynika, że sytuacja rodzinna, majątkowa i finansowa wnioskodawców uzasadnia stanowisko, że nie dysponują środkami potrzebnymi na zapłacenie pełnych kosztów niniejszego postępowania, zwłaszcza wynagrodzenia pełnomocnika z wyboru. Z dochodów pochodzących z emerytury i wynagrodzenia za pracę skarżącego ponoszą wszystkie stałe koszty koniecznego utrzymania domu i trzy osobowej rodziny. Oświadczyli, że uzyskiwane dochody pokrywają potrzebne wydatki rodziny, nie korzystają przy tym z pożyczek, ani kredytów. Regulują wszystkie swoje zobowiązania i nie mają przy tym większych zaległości płatniczych. Zapłacili kwotę 100 zł na poczet kosztów sądowych. Zatem wnieśli o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych. Zaznaczyć należy, że skarżący wykorzystują posiadany majątek nieruchomy na zaspokojenie potrzeb bytowych. Z przedstawionej sytuacji finansowej i majątkowej rodziny wynika, że po zaspokojeniu koniecznych potrzeb swojego utrzymania nie pozostają skarżącym wolne środki, które mogliby przeznaczyć na dalsze koszty sądowe ponad uiszczone 100 zł. oraz koszty wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika z wyboru. W piśmie z 3 stycznia 2017r. skarżący wnieśli sprzeciw na postanowienie z 20 grudnia 2016r. z wniosków o przyznanie prawa pomocy. Skarżący wskazali, że rezygnują z adwokata, którego podkreślili w formularzu PPF i żeby Okręgowa Rada Adwokacka im już nie tego adwokata wyznaczała (k. 76 akt sąd.). Sprzeciw na powyższe postanowienie referendarza wniesiono w zakreślonym terminie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Stosownie do treści art. 260 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej jako "P.p.s.a."), rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. W sprawach, o których mowa w § 1, wniesienie sprzeciwu od zarządzenia lub postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu (art. 260 § 2 P.p.s.a.). Słusznie wskazuje referendarz, że stosownie do art. 199 P.p.s.a. strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Odstępstwo od tej generalnej zasady stanowi art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. zgodnie z którym osobie fizycznej, prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w koniecznych kosztach bieżącego utrzymania siebie i rodziny. W związku z tym, że w przypadku przyznania prawa pomocy koszty postępowania sądowego pokrywane są z budżetu państwa, korzystanie z tej instytucji powinno mieć miejsce jedynie w wypadkach uzasadnionych szczególnymi okolicznościami, gdy strona wnioskodawca rzeczywiście nie posiada wystarczających możliwości sfinansowania udziału w postępowaniu, a przez to nie może zrealizować przysługującego jej prawa do sądu. W niniejszej sprawie skarżący ubiegali się o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w części, ponad uiszczony wpis sądowy od skargi w kwocie 100 zł. oraz ustanowienie adwokata. W taki sposób wyraźnie wskazali zakres swojego wniosku o przyznanie prawa pomocy (k. 42 i 46 akt sąd.). W opinii Sądu, referendarz sądowy prawidłowo uznał, że oświadczenie majątkowe przedstawione przez skarżącego zawarte w treści formularza o prawo pomocy oraz jego uzupełnieniu, pozwalało na stwierdzenie, że skarżący nie dysponuje środkami na poniesienie dalszych kosztów sądowych w niniejszej sprawie, ponad uiszczona opłatę. Tym bardziej sytuacja skarżących uzasadniała ustanowienie pełnomocnika z urzędu, zwłaszcza że argumentowali, iż nie stać ich na adwokata ani na prawnika (k. 30). Zasadnie zatem referendarz zwolnił skarżących od obowiązku poniesienia dalszych kosztów sądowych niniejszego postępowania ponad uiszczone 100 zł. Utrzymać w mocy należało rozstrzygnięcie referendarza w punkcie 1 zaskarżonego postanowienia. W sprzeciwie z 3 stycznia 2017r. od postanowienia referendarza skarżący oświadczyli, że rezygnują w adwokata i wnoszą o jego nie wyznaczanie. Zgodnie z art. 249a P.p.s.a., jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się. W rozpoznawanej sprawie skarżący w istocie cofnęli wniosek o przyznanie prawa pomocy w części poprzez ustanowienie adwokata, zatem w tym zakresie należy zmienić rozstrzygnięcie referendarza w punkcie 2 zaskarżonego postanowienia i umorzyć postępowanie z tej części. W świetle powyższych okoliczności, na podstawie art. 260 § 1 P.p.s.a i art. 249a P.p.s.a. orzeczono, jak postanowieniu. /-/ E. Brychcy