II SA/Po 699/18

PostanowienieWSA w Poznaniu2019-02-14

Skład orzekający: Sędzia WSA W. Batorowicz, Sędzia WSA B. Drzazga, Sędzia WSA D. Rzyminiak - Owczarczak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o wyłączenie sędziego, oparty na subiektywnym przekonaniu strony o jego stronniczości oraz na dyskryminujących poglądach dotyczących płci, może zostać uwzględniony?
Ratio decidendi
Wniosek o wyłączenie sędziego nie może opierać się na subiektywnym przekonaniu strony o jego stronniczości, lecz musi być poparty zobiektywizowanymi i zindywidualizowanymi przesłankami, które znajdują potwierdzenie w realnych podstawach faktycznych. Dyskryminujące poglądy dotyczące płci są niedopuszczalną podstawą wniosku o wyłączenie sędziego. Strona ma obowiązek uprawdopodobnić przyczyny wyłączenia, co oznacza uwiarygodnienie okoliczności przemawiających za koniecznością odsunięcia sędziego od rozpatrywania sprawy.
Stan faktyczny
Skarżący R. K. złożył wniosek o wyłączenie sędziego WSA Edyty Podrazik, podnosząc zarzuty dotyczące rzekomej wątpliwości co do jej bezstronności. Jako podstawy wniosku wskazał pominięcie przez sędziego istotnych kwestii w uzasadnieniu skargi, rzekomo niezgodny z prawdą wyrok z 2018 r. w innej sprawie, a także dyskryminujące stwierdzenie, że kobiety nie mają kwalifikacji do wykonywania zawodu sędziego. Sędzia Edyta Podrazik oświadczyła, że nie zachodzą podstawy do jej wyłączenia.
Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek o wyłączenie sędziego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA W. Batorowicz (spr.) Sędzia WSA B. Drzazga Sędzia WSA D. Rzyminiak - Owczarczak po rozpoznaniu w dniu 14 lutego 2019 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku R. K. o wyłączenie sędziego WSA Edyty Podrazik w sprawie ze skargi R. K. na decyzję Wojewody z dnia [...] czerwca 2018 r., Nr [...] w przedmiocie utraty statusu osoby bezrobotnej postanawia oddalić wniosek o wyłączenie sędziego Podczas trwania rozprawy sądowoadministracyjnej w dniu 31 stycznia 2019 r. skarżącu wniosła o wyłączenie sędziego WSA w Poznaniu Edyty Podrazik, podnosząc, że istnieją wątpliwości, co do bezstronności sędziego. Skarżący uzasadnił wniosek faktem, że skargę uzasadnił wycofaniem oświadczenia woli o nieprzyjęciu propozycji pracy w pełnym wymiarze czasu pracy, co stanowi bardzo istotne pominięcie kwestii postępowania. Skarżący dowiedział się o tym po wysłuchaniu sprawozdania. Drugi zarzut dotyczy faktu, że sędzia WSA Edyta Podrazie w 2018 r. podpisała się pod wyrokiem niezgodnym z prawdą, w sprawie, gdzie skarżący kwestionował zabudowę, co wskazuje na brak wnikliwości sędziego. Skarżący wskazał wreszcie, że w jego ocenie kobiety nie mają kwalifikacji do wykonywania zawodu sędziego. Oświadczeniem z dnia 31 stycznia 2019 r. Sędzia WSA Edyta Podrazik wyjaśniła, że w niniejszej sprawie nie zachodzą jakiekolwiek okoliczności, które mogłyby wywołać uzasadnioną wątpliwości, co do bezstronności (art. 19 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi), jak również nie zachodzą podstawy do wyłączenia przewidziane w art. 18 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W postępowaniu sądowoadministracyjnym kwestię wyłączenia sędziego normują przepisy art. 18 – 24 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302). Wyczerpujący katalog przyczyn wyłączenia sędziego z mocy ustawy wymieniony został w art. 18 powołanej powyżej ustawy, natomiast art. 19 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zakreśla tzw. względne przesłanki wyłączenia wskazując, że niezależnie od wymienionych w art. 18 ustawy przyczyn wyłączenia, sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. Niewątpliwie, instytucja wyłączenia sędziego ma charakter procesowej gwarancji jego bezstronności w konkretnym postępowaniu, czego warunkiem jest niezależność sędziego zarówno od organów państwa, jak i od stron. Wyłączenie sędziego ma służyć stworzeniu takich warunków sprawowania urzędu sędziowskiego, które eliminują możliwość wywierania nacisków na sędziego z którejkolwiek strony Uzasadniając swój wniosek o wyłączenie sędziego uczestnik postępowanie argumentuje, że istnieją wątpliwości, co do bezstronności sędziego. Należy jednak podkreślić, że w zarówno w orzecznictwie sądów administracyjnych, jak i w doktrynie wyjaśnia się, że wyłączenie sędziego nie może nastąpić na skutek tylko subiektywnego przeświadczenia strony, co do tego, że sędzia prowadzi proces wadliwie, nieobiektywnie czy stronniczo (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 marca 2012 r., sygn. akt II GZ 86/12, Baza NSA; postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 lutego 2012 r., sygn. akt II OZ 103/12, Baza NSA; postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 06 sierpnia 2009 r., sygn. akt II OZ 648/09, Baza NSA; Drachal J. Wiktorowska A., Zalasińska K. (w:) Prawo o postępowaniu przesądami administracyjnymi. Komentarz, red. Hauser R., Wierzbowski M., Warszawa 2011, s. 158; Tarno J. P., Prawo o postępowaniu przesądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2010, s. 82). Sąd podkreśla, że wniosek o wyłączenie sędziego powinien odwoływać się do zobiektywizowanych i zindywidualizowanych przesłanek, ponieważ wątpliwość co do bezstronności sędziego musi znajdować potwierdzenie w realnych podstawach konkretnego stanu faktycznego. O wyłączeniu sędziego nie może decydować wyłącznie subiektywne przekonanie strony o jego stronniczości i niesprawiedliwości. Wątpliwość co do bezstronności sędziego nie może być tylko domniemana, pozorna, ale realna. W przeciwnym wypadku zaprzeczeniu uległby wyjątkowy charakter prawny instytucji wyłączenia sędziego. Konsekwentnie, jak stanowi art. 20 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zgłaszający wniosek o wyłączenie sędziego powinien uprawdopodobnić przyczyny wyłączenia. Uprawdopodobnienie oznacza uwiarygodnienie okoliczności przemawiających za koniecznością odsunięcia sędziego od rozpatrywania konkretnej sprawy. Z uwagi na to, że wyłączenie sędziego nie ma charakteru automatycznego, tylko wyjątkowy, wnioskodawca powinien przedstawić konkretne okoliczności przemawiające za wyłączeniem sędziego czy też motywy ewentualnego stronniczego działania sędziego, czego jednakże zabrakło w niniejszej sprawie. Skarżący nie wskazał bowiem żadnych okoliczności uzasadniających wyłączenie Sędziego od udziału w sprawie, gdyż za takie, jak powyżej wskazano, nie mogą być uznane same twierdzenia o istniejących wątpliwościach, co do bezstronności w konkretnej sprawie, jak i we wcześniejszych sprawach rozpoznawanych przez danego sędziego. Na marginesie Sąd wskazuje, że za wyjątkowo naganne należy uznać opieranie wniosku o wyłączenie sędziego na podstawie stwierdzenia, że kobiety nie mają kwalifikacji do wykonywania zawodu sędziego. Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu na podstawie art. 22 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło