II SA/Po 70/17

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu - Katarzyna Witkowicz-Grochowska po rozpoznaniu w dniu 11 października 2017r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi M. H. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2016r. Nr [...] w przedmiocie nakazu wykonania określonych robót budowlanych postanawia 1. ustanowić dla M.H. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka. 2. oddalić wniosek o prawo pomocy w pozostałym zakresie. /-/ K. Witkowicz-Grochowska Skarżąca M. H. w odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia opłaty kancelaryjnej w kwocie 100 zł za sporządzenie uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 22 czerwca 2017r. wniosła o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w całości oraz ustanowienie adwokata. We wniosku na formularzu PPF podała, że dysponuje dochodem w wysokości [...] zł netto miesięcznie, jest to dochód trzyosobowego gospodarstwa domowego (renta skarżącej i wynagrodzenie za prace jej męża). Syn wnioskodawczyni jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Powyższe środki pochłaniane są na bieżące wydatki, nie jest zatem w stanie ponieść kosztów kasacji w tym pomocy adwokata. Skarżąca podała, że prowadzi gospodarstwo domowe z mężem i dorosłym synem. Posiada udział wynoszący ½ we własności domu o powierzchni [...] m² i działki [...] m² i [...] m². Przekreśliła rubryki dotyczące posiadanego wartościowego majątku ruchomego, oszczędności. Podała, że miesięczne koszty mieszkania wynoszą [...] zł., leków [...] zł leczenia [...] zł rocznie. Wnioskodawczyni wezwana do uzupełnienia wniosku o prawo pomocy w trybie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017r., poz. 1369 - dalej "P.p.s.a.") dodatkowo wyszczególniła ponoszone miesięczne koszty utrzymania domu oraz rodziny: leki [...] zł, energia [...] zł, ubezpieczenie na życie [...] zł, gaz [...] zł, odpady komunalne [...] zł, podatek od nieruchomości, telefon [...] zł, telewizja [...] zł, internet [...] zł, paliwo [...]zł, składka OC samochodu [...]zł i woda [...] zł. Nadto skarżąca podała, że ponosi inne jeszcze wydatki: [...] zł gabinet okulistyczny, [...] zł faktura, [...] zł faktura, [...] zł paragon fiskalny, [...]zł opłata za opinię, [...] zł opłata sądowa, [...] zł opłata za pomoc prawną. Skarżąca oświadczyła, że syn nie pracuje i jest na utrzymaniu rodziców. Skarżąca przedłożyła kserokopie: - PIT-u 37 za 2016r., z którego wynika łączny dochód brutto w wysokości [...] zł, - orzeczenia o niepełnosprawności skarżącej, - faktury za leki, - dowody wpłaty za media, telefon, paliwo, ubezpieczenia, - faktury za konsultacje lekarskie na kwotę [...] zł, zakup okularów [...] zł. Zasadą postępowania przed sądami administracyjnymi jest obowiązek ponoszenia przez stronę kosztów postępowania, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej (art. 199 P.p.s.a.). Wniosek o prawo pomocy można wnieść w każdym czasie i obejmuje on koszty postępowania aktualne na dzień wniesienia wniosku oraz na przyszłość do zakończenia postępowania rozpoznawczego (art. 243 §1 P.p.s.a.). Przyznanie prawa pomocy w całości następuje, gdy strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 §1 pkt 1 P.p.s.a.). Ciężar wykazania zasadności wniosku spoczywa, zatem na wnioskodawcy ubiegającym się o prawo pomocy. Owe wykazanie polega w rzeczywistości na przedstawieniu w sposób przekonujący, że nie dysponuje środkami, które strona mogłaby przeznaczyć na uiszczenie kosztów postępowania chociażby w części. Z przedłożonego oświadczenia o stanie majątkowym, finansowym i dochodach wynika, że sytuacja wnioskodawczyni pozwala na przyznanie w niniejszej sprawie prawa pomocy w części. Istotna w tym zakresie jest aktualna sytuacja majątkowa i finansowa skarżącej i możliwości płatnicze, biorąc pod uwagę wszystkie dochody członków rodziny oraz koszty utrzymania. Z oświadczenia wynika, że rodzina utrzymuje się z dochodów z tytułu renty skarżącej i wynagrodzenia za pracę jej męża w łącznej wysokości około [...] zł netto miesięcznie. Uzyskiwane dochody pozwalają na pokrycie wszystkich kosztów koniecznego utrzymania trzyosobowej rodziny. Skarżąca nie podała by miała jakieś zaległości płatnicze, czy zobowiązania finansowe, którym nie może sprostać. Z treści rachunków i faktur za media wynika, że należności z tego tytułu płaci terminowo. Nadto skarżąca korzysta z prywatnych, odpłatnych porad lekarskich, a także jak sama podała wygospodarowała środki na zapłacenia należności za opinię, a także odpłatną pomoc prawną. W tym miejscu należy podkreślić, że prawo pomocy przysługuje stronie jedynie w sytuacji, gdy po uiszczeniu koniecznych kosztów bieżącego utrzymania skarżącej i jej rodziny nie pozostają już żadne wolne środki, które mogła by przeznaczyć na inne cele. Skarżąca tymczasem zapłaciła należności przekraczające konieczne koszty koniecznego utrzymania, takie jak składki ubezpieczenia na Życie, ubezpieczenie samochodu i koszty związane z jego utrzymaniem, powyżej wskazane opłaty za opinię i odpłatną pomoc prawną. Zapłaciła także wpis od skargi w kwocie [...] zł. Skarżąca przy tym nie podała by korzystała z pożyczek, czy kredytów od osób trzecich. Zatem, skarżąca ma możliwości by wygospodarować środki na pokrycie dalszych kosztów sądowych niniejszego postępowania, które jako należności publicznoprawne mają pierwszeństwo przed innymi płatnościami, zaraz po zabezpieczeniu koniecznych i bieżących kosztów utrzymania skarżącej i rodziny. Wysokość przewidywanych kosztów sądowych (opłaty kancelaryjnej od uzasadnienia i wpisu od skargi kasacyjnej) nie przekroczy [...]zł. Nadto zadeklarowane stałe konieczne wydatki na utrzymanie domu i samochodu stanowią kwotę około [...] zł miesięcznie, przy dochodach [...]zł netto miesięcznie, co oznacza, że z pozostałej różnicy skarżąca może zabezpieczyć środki na pokrycie kosztów sądowych w niniejszej sprawie, zwłaszcza że należności te będą rozłożone w czasie. Podkreślić należy, że skarżąca pomimo wezwania nie przedstawiła wyciągów z rachunku bankowego, ani nie podała informacji, że rachunku takiego nie posiada. Tymczasem wyciągi te pokazują, jakimi środkami skarżąca realnie dysponuje. Niewypełnienie także w pełnym zakresie wezwania do uzupełnienia prawa pomocy powoduje negatywną ocenę możliwości skarżącej w zakresie poniesienia kosztów sądowych w niniejszej sprawie. W tym stanie rzeczy skarżąca nie wykazała w sposób wiarygodny, że nie ma możliwości wygospodarowania środków na należne koszty sądowe w niniejszej sprawie. Odmówiono zatem zwolnienia od obowiązku poniesienia kosztów sądowych, jakie związane są z prowadzeniem niniejszej sprawy. Przedstawiona przez skarżącą sytuacja finansowa wskazuje przy tym, że wolne środki jakimi dysponuje nie wystarczą na pokrycie wolnorynkowego wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika z wyboru, który jest niezbędny dla prawidłowego sporządzenia skargi kasacyjnej od wydanego w sprawie wyroku. Obowiązuje bowiem w tym zakresie, tzw. "przymus adwokacko-radcowski". Przyznano zatem prawo pomocy w tej części i ustanowiono dla skarżącej adwokata (art. 246 §1 pkt 2 w zw. z art. 243 §3 P.p.s.a). Podkreślić należy, że zgodnie z treścią art. 249 P.p.s.a. przyznanie prawa pomocy może być cofnięte w całości lub w części, jeżeli okaże się, że okoliczności, na podstawie których je przyznano, nie istniały lub przestały istnieć. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 w zw. z art. 246 §1 pkt 1 i 2 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w postanowieniu. /-/ K. Witkowicz-Grochowska