II SA/Po 70/18
WyrokWSA w Poznaniu2018-09-12
Skład orzekający: Wiesława Batorowicz, Tomasz Świstak, Jan Szuma
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Wojewoda prawidłowo utrzymał w mocy decyzję Starosty ustalającą odszkodowanie za grunty przeznaczone pod drogi publiczne, opierając się na operacie szacunkowym, który według skarżącej Gminy był wadliwy, a organ odwoławczy nie zlecił oceny tego operatu przez organizację zawodową rzeczoznawców majątkowych?Ratio decidendi
Wojewoda naruszył przepisy postępowania administracyjnego, w szczególności art. 7, 77 § 1 i 80 K.p.a., nie zlecając oceny prawidłowości sporządzenia operatu szacunkowego przez organizację zawodową rzeczoznawców majątkowych, mimo istnienia uzasadnionych wątpliwości co do jego trafności, uprawdopodobnionych przez przedłożony przez skarżącą kontroperat. Brak takiej oceny uniemożliwił wszechstronne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy i mógł mieć istotny wpływ na wynik postępowania.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła ustalenia odszkodowania za grunty przejęte pod drogi publiczne. Gmina K. kwestionowała wysokość odszkodowania ustaloną przez Starostę i utrzymaną w mocy przez Wojewodę, zarzucając wadliwość operatu szacunkowego sporządzonego na zlecenie Starosty. Gmina przedłożyła własny operat szacunkowy, wykazujący niższą wartość nieruchomości. Wojewoda utrzymał w mocy decyzję Starosty, uznając operat za prawidłowy i odrzucając wniosek Gminy o zlecenie oceny operatu organizacji zawodowej rzeczoznawców.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody oraz zasądził od Wojewody na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. [...] II SA/Po 70/18 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 12 września 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Sędziowie Sędzia WSA Tomasz Świstak (spr.) Asesor WSA Jan Szuma Protokolant st.sekr.sąd. Mariola Kaczmarek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 września 2018 r. sprawy ze skargi G. K. na decyzję Wojewody z dnia 20 grudnia 2017 r. Nr [...] w przedmiocie odszkodowania za grunty przejęte pod drogę; I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od Wojewody na rzecz strony skarżącej kwotę [...]- (dwanaście tysięcy osiemset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. III. nakazuje ściągnąć od Wojewody na rzecz Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu kwoty [...]- ([...]) złote tytułem uzupełnienia brakującego wpisu.
Wojewoda decyzją z dnia 20 grudnia 2017 r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 1257, dalej K.p.a.) [...] po rozpatrzeniu odwołania G. K. od decyzji Starosty [...] z dnia 30 marca 2017 r. w sprawie ustalenia na rzecz A. A. odszkodowania w kwocie [...]zł – za utracone prawo własności nieruchomości położonej w K., oznaczonej w ewidencji gruntów jako działki nr: [...], [...], [...], [...], [...], objętej księgą wieczystą nr [...] – utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
Powyższa decyzja została wydana w następujących okolicznościach:
Burmistrz G. K. decyzją z dnia 14 lutego 2000 r., znak [...], zatwierdził projekt podziału nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka [...], arkusz mapy 19, obręb K., stanowiącej własność A. A., w wyniku którego wydzielone zostały m.in. działki nr [...], [...], [...], [...], [...] - przeznaczone pod "ulicę". W decyzji podziałowej powołano się na ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenów zabudowy mieszkaniowo-usługowej w rejonie ul. [...] w K., zatwierdzonego uchwałą nr [...] Rady Miejskiej w K. z dnia 5 września 1997 r. (Dz. Urz. Woj. P. . Nr [...]. poz. 167).
W piśmie z dnia 17 lipca 2015 r. A. A. wniósł do Starosty [...] o ustalenie i wypłatę odszkodowania za powyższe działki.
Starosta P. pismem z dnia 17 września 2015 r. zawiadomił wnioskodawcę o wszczęciu postępowania w sprawie ustalenia odszkodowania za wyżej wskazaną nieruchomość.
Postanowieniem z 8 sierpnia 2016 r., znak [...] organ I instancji dopuścił dowód z opinii biegłego rzeczoznawcy majątkowego. W dniu 9 września 2016r. sporządzony został operat szacunkowy autorstwa rzeczoznawcy majątkowego A. S., określający wartość prawa własności działek nr: [...], [...], [...], [...], [...] na łączną kwotę [...]zł
W dniu 7 października 2016 r. odbyła się przed organem I instancji rozprawa administracyjna, podczas której pełnomocnik wnioskodawcy oświadczył, iż nie wnosi uwag do sporządzonego w sprawie operatu szacunkowego. Natomiast pełnomocnik G. K. oświadczył, że ustosunkuje się do przedmiotowego operatu szacunkowego w terminie późniejszym.
Pismem z 22 listopada 2016 r. pełnomocnik G. K. przedłożył zastrzeżenia i uwagi do sporządzonego w sprawie operatu szacunkowego. Rzeczoznawca majątkowy pismem z 10 stycznia 2017 r. w sposób obszerny ustosunkował się do tych uwag, wskazując, iż podtrzymuje ustalenia zawarte w operacie szacunkowym. G. K., korzystając z przysługującego jej uprawnienia z art. 10 § 1 K.p.a., w piśmie z dnia 2 marca 2017 r. sformułowała zastrzeżenia do odpowiedzi rzeczoznawcy majątkowego oraz wniosła o powołanie nowego rzeczoznawcy majątkowego.
Starosta P. wspomnianą decyzją z dnia 30 marca 2017 r., znak [...], orzekł o ustaleniu odszkodowania na rzecz p. A. A. w łącznej kwocie [...]zł za utracone prawo własności przedmiotowej nieruchomości.
Odwołanie od powyższej decyzji wniosła G. K., zarzucając temu rozstrzygnięciu naruszenie:
I. przepisów postępowania, tj.:
1. art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a., poprzez brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, w szczególności poprzez niedokonanie oceny przedmiotowego operatu szacunkowego pod względem formalnym oraz niepowołanie nowego biegłego rzeczoznawcy majątkowego;
2. art. 107 § 3 w zw. z art. 8 i art. 9 K.p.a. poprzez niewskazanie w uzasadnieniu decyzji przyczyn, z powodu których organ odmówił wiarygodności i mocy dowodowej podniesionym przez skarżącą zastrzeżeniom do operatu szacunkowego;
II. przepisów prawa materialnego, tj.:
1. § 4 ust. 1-3 oraz § 36 ust. 1-4 i 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego (Dz. U. z 2004 r. nr 207, poz. 2109 ze zm.; dalej "rozporządzenie") w zw. z art. 130 ust. 1, art. 134 ust. 1 i 153 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r. poz. 2147 ze zm.; dalej "u.g.n.") poprzez błędne uznanie, że operaty szacunkowe wykonane zostały z zachowaniem wymaganych standardów, podczas gdy wyceny zostały przeprowadzone na podstawie błędnie wytypowanych przez biegłego danych o transakcjach nieruchomościami podobnymi do wycenianej, co doprowadziło do ustalenia odszkodowania w kwocie nieodpowiadającej wartości rynkowej przedmiotowej nieruchomości;
2. § 56 ust. 4 w zw. z § 55 ust. 2 rozporządzenia poprzez niewskazanie w operacie źródeł istotnych dla wyceny przedmiotowej nieruchomości, a także poprzez niezałączenie przez rzeczoznawcę do operatu istotnych dokumentów wykorzystanych przy jego sporządzeniu ".
W uzasadnieniu ww. zarzutów G. K. powtórzyła – za treścią zastrzeżeń i uwag zgłoszonych uprzednio w stosunku sporządzonego operatu – że m.in. w operacie tym znalazły się istotne braki. Przede wszystkim nie ustalono odległości oraz wpływu znajdującej się w pobliżu infrastruktury kolejowej, a także nie wskazano stanu zagospodarowania nieruchomości na dzień 14 lutego 2000 r. Rzeczoznawca nie wyjaśnił źródeł dokonanych przez siebie ustaleń, nie załączył odpowiedniej dokumentacji, nie wyjaśnił też w sposób dostateczny atrybutów waloryzujących oraz wag dla cech wartościujących porównywanych nieruchomości. Rzeczoznawca majątkowy nie zawarł w operacie uzasadnienia w zakresie dobranych przez siebie nieruchomości do porównania. Według skarżącej, nieruchomości przyjęte ostatecznie do porównania nie mogą być w żadnym razie uznane za podobne do siebie, gdyż znacząco różnią się od siebie pod względem powierzchni, położenia, zabudowy oraz daty ich sprzedaży.
Ponadto strona podkreśliła w odwołaniu, że niektóre istotne dane, które powinny znaleźć się w operacie szacunkowym, zostały ujawnione przez rzeczoznawcę w dodatkowych wyjaśnieniach z dnia 10 stycznia 2017 r. – co nie jest dopuszczalną formą "korekty" operatu szacunkowego. Gmina podkreśliła, że organ I instancji nie ustosunkował się do podnoszonych przez skarżącą zarzutów, a także nie wyjaśnił, z jakich powodów uznał je za nieuzasadnione. Starosta P. nie wykazał, dlaczego jego zdaniem powołanie nowego biegłego w sprawie nie było konieczne.
W trakcie prowadzonego postępowania odwoławczego organ II instancji w piśmie z dnia 16 maja 2017 r. zwrócił się do rzeczoznawcy majątkowego, A. S., z wnioskiem o ustosunkowanie się do zarzutów podniesionych w odwołaniu, a dotyczących sporządzonego operatu szacunkowego.
Pismem z dnia 24 maja 2017 r. pełnomocnik G. K. przedłożył dalsze zastrzeżenia do sporządzonego w sprawie operatu szacunkowego. Organ zwrócił się do rzeczoznawcy o ustosunkowanie się również do tych zastrzeżeń.
Następnie strona odwołująca przy piśmie z dnia 20 czerwca 2017 r. przedłożyła organowi II instancji sporządzony w dniu 31 maja 2017 r. przez rzeczoznawcę majątkowego P. W. operat szacunkowy określający wartość przedmiotowej nieruchomości na łączną kwotę [...]zł.
W tym samym piśmie strona wniosła alternatywnie o:
- powołanie przez organ kolejnego biegłego rzeczoznawcy,
- wystąpienie przez organ do organizacji rzeczoznawców majątkowych na podstawie art. 157 ust1 1 w zw. z art. 4 pkt 15 u.g.n. o dokonanie oceny prawidłowości sporządzenia operatu w sprawie.
Swoje wnioski dowodowe G. K. uzasadniła rozbieżnością pomiędzy operatami szacunkowi dotyczącymi wartości tej samej nieruchomości
Rzeczoznawca majątkowy w piśmie z dnia 30 sierpnia 2017 r. ustosunkowała się do zarzutów skierowanych w stosunku do sporządzonego operatu szacunkowego, ponadto potwierdziła aktualność sporządzonego w sprawie operatu szacunkowego. Pismem z dnia 14 września 2017 r. organ II instancji zwrócił się do biegłej A. S. z kolejnym wnioskiem dotyczącym sporządzonego w sprawie operatu szacunkowego. Biegła ustosunkowała się do tego wniosku w piśmie z dnia 13 listopada 2017 r.
Wojewoda w uzasadnieniu wskazanej na wstępie decyzji z dnia 20 grudnia 2017 r. wyjaśnił w pierwszej kolejności, iż w przedmiotowej sprawie, między stronami, nie doszło do porozumienia w zakresie wysokości należnego odszkodowania, wobec powyższego zastosowano tryb obowiązujący przy wywłaszczeniu nieruchomości zgodnie z art. 98 ust. 3 u.g.n.
Organu II instancji wskazał, że w niniejszej sprawie operat szacunkowy rzeczoznawcy majątkowego A. S. został sporządzony z zastosowaniem podejścia porównawczego, metodą porównywania parami. Metoda porównywania parami polega na porównaniu nieruchomości będącej przedmiotem wyceny, której cechy są znane, kolejno z nieruchomościami podobnymi, które były przedmiotem obrotu rynkowego i dla których znane są ceny transakcyjne, warunki zawarcia transakcji oraz cechy tych nieruchomości. Rzeczoznawca majątkowy objęła analizą rynek lokalny rozumiany jako miasto K. z okresu "dwóch ostatnich lat". A. S. stwierdziła, iż wobec bardzo słabej intensywności rozwoju badanego rynku lokalnego należy rozszerzyć obszar badania o gminy aglomeracji poznańskiej. Rzeczoznawca majątkowy dokonując analizy wskazała, iż bardzo duży wpływ na cenę transakcyjną nieruchomości gruntowych (bez względu na przeznaczenie gruntu) ma odległość od granicy miasta P. i jego wpływ na funkcjonowanie danej lokalizacji. Ponadto grunty zlokalizowane na terenie gmin ościennych wykazują znaczną odmienność charakteru rynków lokalnych. Rzeczoznawca majątkowy, po przeprowadzeniu powyższej analizy, jako miejscowości najbardziej podobne do miasta K. wybrała M. G., M. oraz B. – należycie uzasadniając powyższy wybór oraz wskazując również, dlaczego z powyższej analizy wyłączone zostały gminy bezpośrednio przylegające do miasta P., tj.: [...], [...], T. [...], S. [...], C., S., K., K., M., L. i P..
Po dokonaniu analizy transakcji nieruchomościami drogowymi rzeczoznawca A. S. wybrała osiem nieruchomości (s. 15 operatu szacunkowego). Ceny tych nieruchomości wahały się w przedziale od [...] zł/m2 do [...] zł/m2 (średnia [...] zł zł/m2). Rzeczoznawca majątkowy – "po przeprowadzeniu eliminacji wartości skrajnych oraz doborze nieruchomości najbardziej podobnych pod względem przeznaczenia gruntów otaczających, formy zagospodarowania gruntu oraz zorganizowania otoczenia" – uznała, iż nie jest możliwe dokonanie wyceny w oparciu o wyżej wskazane transakcje, gdyż powyższe transakcje dotyczące nieruchomości drogowych nie spełniają kryterium podobieństwa zgodnie z definicją zawartą w art. 4 pkt 16 u.g.n. W związku brakiem wystarczającej liczby transakcji nieruchomościami (drogowymi) podobnymi na zdefiniowanym rynku, rzeczoznawca majątkowy zgodnie z § 36 ust. 4 rozporządzenia przystąpiła do wyceny przedmiotowych działek w oparciu o przeznaczenie przeważające wśród gruntów przyległych.
Rzeczoznawca majątkowy ustaliła, że przeznaczeniem przeważającym wśród gruntów przyległych są tereny zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej. Do analizy i obserwacji rzeczoznawca majątkowy wybrała rynek nieruchomości niezabudowanych przeznaczonych pod zabudowę mieszkaniową, położonych na terenie miasta K.. Rzeczoznawca majątkowy – uwzględniając lokalizację, sąsiedztwo i otoczenie przedmiotowych nieruchomości w 2000 r. – rozszerzyła rynek lokalny o obszar G. K.. Biegłą ustaliła, iż ceny nieruchomości podobnych utrzymywały się na "zbliżonym, wyrównanym poziomie". Cena nieruchomości o cenie minimalnej wyniosła [...] zł/m2, natomiast cena maksymalna wyniosła [...] zł/m2.
Organ odwoławczy dokonał na podstawie art. 80 K.p.a. oceny ww. operatu szacunkowego z dnia 9 września 2016 r. i stwierdził, że rzeczoznawca majątkowy w niniejszej sprawie prawidłowo wyceniła wartość przedmiotowej nieruchomości, a omawiany operat może być podstawą do ustalenia odszkodowania. Według organu II instancji, powyższy operat szacunkowy wraz z wyjaśnieniami rzeczoznawcy jest w swojej treści spójny w zakresie doboru nieruchomości podobnych, ustalonych cech rynkowych wycenianych nieruchomości i przypisanych im wag. P. to organowi również prześledzić cały proces wyceny przedmiotowej nieruchomości oraz jej wynik końcowy. Organ II instancji wskazał, że uwagi pełnomocnika G. K. z 22 listopada 2016 r. co do sporządzanego w sprawie operatu szacunkowego dotyczą zagadnień merytorycznych wyceny, co do badania których zarówno organ I instancji, jak i organ odwoławczy nie jest uprawniony. Stosownie do treści art. 154 ust. 1 u.g.n. wyboru właściwego podejścia oraz metody i techniki szacowania nieruchomości dokonuje rzeczoznawca majątkowy, uwzględniając w szczególności cel wyceny, rodzaj i położenie nieruchomości, przeznaczenie w planie miejscowym, stan nieruchomości oraz dostępne dane o cenach, dochodach i cechach nieruchomości podobnych. Według organu II instancji, nie jest on zobligowany do analizowania prawidłowości zastosowanych rozwiązań merytorycznych w zakresie zasad sztuki szacowania – sposobu analizy rynku i doboru nieruchomości do porównań, wypracowanych w praktyce szacowania przez środowisko rzeczoznawców, ponieważ nie są to zagadnienia unormowane w przepisach prawa powszechnie obowiązującego, ale wiadomości specjalne rzeczoznawcy majątkowego (wiedza branżowa).
Według organu odwoławczego, zlecenie dokonania oceny prawidłowości sporządzenia operatu szacunkowego przez organ mogłoby mieć miejsce wówczas, gdyby organ uznał za konieczne wyjaśnienie takich okoliczności dotyczących sporządzonej wyceny nieruchomości, które nadal budziłyby wątpliwości pomimo wyjaśnień i ocen dokonywanych przez organ. Strona kwestionująca kryteria oceny, mogła je zakwestionować w drodze, o jakiej mowa w art. 157 ust. 1 u.g.n., a więc wnioskować o zwrócenie się do organizacji zawodowej rzeczoznawców majątkowych o dokonanie oceny prawidłowości sporządzonego w przedmiotowej sprawie operatu szacunkowego. Organ prowadzący postępowanie administracyjne nie dysponuje wiedzą specjalistyczną, która pozwalałaby mu skutecznie zakwestionować przyjęte na potrzeby sporządzonego operatu szacunkowego wskaźniki. Organ ma obowiązek dopuścić dowód z opinii innego rzeczoznawcy majątkowego w przypadku, gdy sporządzony na zlecenie organu operat szacunkowy posiada wady dyskwalifikujące go jako środek dowodowy, przy czym nie decyduje o tym subiektywne przekonanie strony. Strona odwołująca na żadnym etapie postępowania, nie przedłożyła dowodu wystąpienia o ocenę operatu szacunkowego w trybie art. 157 u.g.n.
Reasumując, organ II instancji uznał odwołanie za nieuzasadnione, ponieważ wycena nieruchomości dokonana przez rzeczoznawcę majątkowego, A. S., jest prawidłowa.
Reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika G. K. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, w terminie prawem przewidzianym, skargę na decyzję odwoławczą Wojewody, zarzucając jej naruszenie:
I. przepisów postępowania, to jest:
1. art. 7, oraz art. 77 § 1 K.p.a., poprzez brak podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do wyjaśnienia stanu rzeczy, niedostateczne wyjaśnienie okoliczności spraw oraz niewyczerpujące zebranie i nierozpatrzenie całego materiału dowodowego;
2. art. 80 K.p.a., poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów i przyjęcie dowolnej oceny dowodów w wyniku braku rozpatrzenia całego materiału dowodowego, a w szczególności poprzez oparcie rozstrzygnięcia na wadliwym formalnie i merytorycznie operacie szacunkowym oraz pominięcie w swoich ustaleniach wniosków wypływających z operatu sporządzonego na zlecenie skarżącej;
3. art. 84 § 1 K.p.a., poprzez niepowołanie nowego biegłego rzeczoznawcy majątkowego pomimo rażącej rozbieżności pomiędzy operatem sporządzonym na zlecenie organu a operatem sporządzonym na zlecenie skarżącej;
II. przepisów prawa materialnego, to jest:
1. § 4 ust. 1-3 oraz § 36 ust. 1-4 i 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego w zw. art. 130 ust. 1, art. 134 ust. 1 i 153 ust. 1 u.g.n., poprzez błędne uznanie, że operat szacunkowy wykonany został z zachowaniem wymaganych standardów, podczas gdy wycena została przeprowadzona na podstawie błędnie wytypowanych przez biegłego danych o transakcjach nieruchomościami podobnymi do wycenianej, co doprowadzało do ustalenia odszkodowania w kwocie nieodpowiadającej wartości rynkowej przedmiotowej nieruchomości;
2. § 36 ust. 4 rozporządzenia w zw. z art. 151 ust. 1 u.g.n., poprzez przyjęcie, że zaistniały podstawy do określenia wartości rynkowej nieruchomości, przyjmując przeznaczenie nieruchomości przeważające wśród gruntów przyległych, mimo że określenie wartości było możliwe przy uwzględnieniu cen transakcyjnych nieruchomości drogowych, a tym samym przyjęcie niewłaściwej metody wyceny z pominięciem istniejących danych o cenach nieruchomości podobnych;
3. § 56 ust. 4 w zw. z § 55 ust. 2 rozporządzenia poprzez niewskazanie w operacie źródeł istotnych dla wyceny przedmiotowej nieruchomości, a także poprzez niezałączenie przez rzeczoznawcę do operatu istotnych dokumentów wykorzystanych przy jego sporządzaniu;
4. art. 156 ust. 4 zd. 2 oraz § 58 ust. 1 rozporządzenia poprzez potwierdzenie aktualności operatu szacunkowego przez rzeczoznawcę majątkowego w formie niezgodnej z przepisami prawa.
W uzasadnieniu skargi G. K. potrzymała wszystkie zarzuty względem sporządzonego w sprawie operatu szacunkowego, które zostały przezeń podniesione w treści odwołania od decyzji organu I instancji.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko wyrażone w treści zaskarżonej decyzji.
Na rozprawie w dniu 12 września 2018 r. pełnomocnicy stron podtrzymali dotychczasowe stanowiska wyrażane w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga zasługiwała na uwzględnienie, aczkolwiek nie okazały się trafne wszystkie podnoszone w niej zarzuty.
Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi w art. 1 §1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) oraz w art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.) – zwanej dalej P.p.s.a.), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Jednocześnie, zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd obowiązany jest zatem dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji także wtedy, gdy dany zarzut nie został podniesiony w skardze.
Przedmiotem zawisłej przez Wojewódzkim Sądem Administracyjnym sprawy jest kwestia oceny prawidłowości decyzji Wojewody, którą utrzymano w mocy decyzję Starosty [...] o ustaleniu na rzecz A. A. odszkodowania w łącznej kwocie [...]zł, za utracone prawo własności gruntów wydzielonych pod drogi, przejęte na rzecz G. K..
Rozpoznając przedmiotową sprawę należy w pierwszej kolejności zauważyć, że działki nr [...], [...], [...], [...], [...] zostały wydzielone pod budowę ulic z nieruchomości objętej na wniosek właściciela podziałem. Bezsporne w sprawie pozostaje również, iż wydzielone działki przejęte na rzecz gminy na dzień wydania decyzji podziałowej były przeznaczone pod inwestycje drogowe co wynika wprost z postanowień obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenów zabudowy mieszkaniowo-usługowej w rejonie ul. [...] w K., zatwierdzonego uchwałą nr [...] Rady Miejskiej w K. z dnia 5 września 1997 r.
Powołane powyżej okoliczności, które nie były kwestionowane w toku postępowania zarówno przez skarżącą Gminę, jak i uczestnika postępowania, przesądziły o konieczności prowadzenia postępowania, o jakim mowa w art. 98 ust. 3 u.g.n., a więc postępowania mającego na celu wypłatę odszkodowania za nieruchomości wydzielone pod drogi publiczne.
Jak wskazuje analiza akt oraz skargi, istota sporu w zawisłej sprawie sprowadza się do oceny prawidłowości sposobu ustalenia wysokości przyznanego odszkodowania. G. K. konsekwentnie wskazuje bowiem na wadliwość przedłożonego przez biegłego rzeczoznawcę powołanego przez organ I instancji operatu szacunkowego dotyczącego wydzielonych, który w jej opinii zawyża kwotę ustalonego odszkodowania.
Zasady ustalenia wysokości odszkodowania zostały określone w art. 98 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, zgodnie z którym odszkodowanie za grunty wydzielone pod drogi publiczne ustala się i wypłaca według zasad i trybu obowiązujących przy wywłaszczaniu nieruchomości. Stosownie do treści art. 130 powołanej powyżej ustawy wysokość odszkodowania ustala się według stanu, przeznaczenia i wartości wywłaszczonej nieruchomości w dniu wydania decyzji. Równocześnie ustalenie wysokości odszkodowania następuje po uzyskaniu opinii rzeczoznawcy majątkowego, określającej wartość nieruchomości (art. 130 ust 2 powołanej powyżej ustawy).
W oparciu o delegację ustawową zawartą w art. 159 ustawy o gospodarce nieruchomościami wydane zostało rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego. Zgodnie z § 36 ust. 1 w zw. powyżej § 36 ust. 6 pkt 2 wartość rynkową nieruchomości dla potrzeb ustalenia odszkodowania za nieruchomości wydzielonych pod drogi publiczne, o których mowa w art. 98 ust. 1 u.g.n., określa się przyjmując stan nieruchomości z dnia wydania decyzji zatwierdzającej podział nieruchomości, a przeznaczenie nieruchomości zgodnie z art. 154 ustawy bez uwzględnienia ustaleń decyzji. Jednocześnie § 36 ust. 4 tegoż rozporządzenia stanowi, że przypadku gdy na realizację inwestycji drogowej została wywłaszczona lub przejęta z mocy prawa nieruchomość, która na dzień wydania decyzji była przeznaczona pod inwestycję drogową, wartość rynkową określa się, przyjmując przeznaczenie nieruchomości przeważające wśród gruntów przyległych, chyba że określenie wartości jest możliwe przy uwzględnieniu cen transakcyjnych nieruchomości drogowych. Przepisy ust. 1-3 stosuje się odpowiednio
Sam operat szacunkowy, jako dowód w sprawie, podlega ocenie organu administracji, który choć nie jest uprawniony do jego kontrolowania w zakresie, w jakim jego sporządzenie wymagało wykorzystania wiadomości specjalnych, to jednak jest zobowiązany do zweryfikowania podejścia, metody i techniki szacowania przyjętej przez rzeczoznawcę majątkowego. Przedłożony operat szacunkowy stanowi bowiem dowód z opinii biegłego, który podlega ocenie organu – tak jak każdy dowód – z zastosowaniem zasady swobodnej oceny dowodów wyrażonej w art. 80 K.p.a.
Należy również wskazać, że organy administracji publicznej obowiązane są w tego rodzaju postępowaniu, podobnie jak w każdym postępowaniu administracyjnym działać zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej, wyrażoną w art. 7 K.p.a., to jest podjąć wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy mając na względzie interes społeczny i słuszny interes strony. Oznacza to, że trafność rozstrzygnięcia w każdej indywidualnej sprawie wymaga szczegółowego zbadania i rozważenia argumentów, które stanowiłyby podstawę do podjęcia konkretnego rozstrzygnięcia. Wydając decyzję organy są zatem zobowiązane do przestrzegania przepisów procedury administracyjnej, a zatem są do uczynienia zadość ww. normie z art. 7 K.p.a., a także wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego zgodnie z przepisem art. 77 § 1 oraz art. 80 K.p.a., a następnie do uzasadnienia decyzji z zastosowaniem wymogów określonych w przepisie art. 107 § 3 K.p.a., który stanowi, że uzasadnienie faktyczne decyzji w szczególności powinno zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn, dla których innym dowodom wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne – wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji , z przytoczeniem przepisów prawa. A to z kolei zapewnia realizację zasady wyjaśniania zasadności przesłanek wyrażoną w art. 11 K.p.a., a także zasadę zaufania do władzy publicznej zawartą w art. 8 K.p.a.
Powyższe oznacza, że w razie jakichkolwiek wątpliwości co do prawidłowości operatu szacunkowego organ powinien podjąć wszelkie działania zmierzające do usunięcia tych wątpliwości. Jedynym zasadniczym ograniczeniem w tym zakresie jest niedopuszczalność sytuacji, w której organ ustali wartość nieruchomości na podstawie innego dowodu niż opinia o wartości nieruchomości w formie operatu szacunkowy, bowiem stoją temu na przeszkodzie przepisy ogólne art. 7, art. 150 ust. 5 oraz art. 156 ust. 1 u.g.n.
Tak określonym wymogom co do sposobu prowadzenia postępowania Wojewoda nie sprostał, albowiem bezpodstawnie pominął trafny wniosek dowody G. K. o wystąpienie przez organ do organizacji rzeczoznawców majątkowych na podstawie art. 157 ust 1 u.g.n. o dokonanie oceny prawidłowości sporządzenia operatu szacunkowego przez rzeczoznawcę powołanego przez organ I instancji.
Część wątpliwości zgłaszanych przez G. K. pod adresem stanowiącego zasadniczy dowód w sprawie operatu szacunkowego nie była bowiem gołosłowna i nie sprowadzała się do prostego zakwestionowania tegoż operatu, lecz znajdowała poparcie w treści operatu dotyczącego tych samych działek gruntu, sporządzonego na zlecenie gminy i przedłożonego organowi odwoławczemu. Podkreślić przy tym trzeba, iż operat sporządzony na zlecenie gminy dotyczył tego samego celu wyceny, to jest wyceny na potrzeby ustalenia odszkodowania za działki gruntu, których własność odjęto ze względu na przeznaczenie ich pod drogi publiczne.
Co za tym idzie wbrew twierdzeniom Wojewody nie zaistniał w sprawie sugerowany przez Wojewodę stan jedynie subiektywnego przekonania strony o nieprawidłowości operatu, czy też samego niezadowolenia strony z opinii biegłego, albowiem podnoszone przez G. K. wątpliwości w istotnej części upradwopodobniane były przez treść przedłożonego przez nią kontroperatu szacującego wartość wycenianych działek gruntu na kwotę [...]zł, a więc na kwotę stanowiącą jedynie 56% wartości oszacowuj przez biegłą rzeczoznawcę powołana przez organ.
Zauważyć w tym miejscu trzeba, że rozbieżności pomiędzy operatem uzyskanym przez organ, a operatem przedłożonym przez Gminę nie ograniczały się jedynie do kwoty oszacowanej wartości nieruchomości, lecz miały daleko głębszy i istotniejszy charakter.
Porównanie treści obu operatów szacunkowych wskazuje bowiem, że rzeczoznawca powołana przez organ ustaliła jedynie osiem transakcji nieruchomościami drogowymi, po czym ocenił, że żadna z tych nieruchomości nie spełnia wymogu podobieństwa, co uzasadniło w jego ocenie przejście do wyceny w oparciu o transakcje nieruchomościami o przeznaczeniu przeważającym wśród gruntów przyległych, to jest o przeznaczeniu pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną. Autor operatu szacunkowego wykonanego na zlecenie gminy stwierdził zaś że ustalił na rynku regionalnym (jak wskazani w operacie rynku W.) 107 transakcji drogowych, spośród których 27 transakcji tego rodzaju nieruchomościami szczegółowo opisanych w tabeli na str. 22 operatu uznał za transakcje nieruchomościami podobnymi do wycenianej.
Waga tych rozbieżności dla prawidłowego ustalenia okoliczności faktycznych sprawy jest nie do przecenienia, bowiem przepis § 36 ust. 4 rozporządzenia dotyczący wyceny nieruchomości o przeznaczeniu drogowym jest przepisem szczególnym w stosunku do § 36 ust 1. Odczytywać należy go w ten sposób, że zawsze ilekroć nieruchomość wywłaszczona, czy przejęta na własność gminy lub Skarbu Państwa była przeznaczona pod drogę na dzień wydawania decyzji odszkodowawczej (tak jak w kontrolowanym przypadku), wycena wartości tej nieruchomości stanowiąca podstawę ustalenia odszkodowania winna być dokonana na podstawie cen transakcyjnych nieruchomości drogowych – a więc nabytych pod inwestycje drogowe.
W świetle treści § 36 ust. 4 rozporządzenia przyjąć należy, że punktem wyjścia przy ustalaniu wartości rynkowej nieruchomości wydzielonej pod drogę publiczną, która na dzień wydania decyzji była przeznaczona pod inwestycję drogową, jest porównanie cen transakcyjnych nieruchomości drogowych. Tylko brak wystarczających danych odnoszących się do tego typu transakcji (co w kontrolowanej sprawie nie miało miejsca) umożliwia odstąpienie przez rzeczoznawcę od tego sposobu wyceny i dokonanie jej przy wykorzystaniu danych dotyczących transakcji nieruchomościami o przeznaczeniu przeważającym wśród gruntów przyległych do szacowanej nieruchomości. Z § 36 rozporządzenia jednoznacznie wynika kolejność stosowania podejść. Dopiero bowiem brak cen transakcyjnych nieruchomości drogowych umożliwia rezygnację z tego podejścia. Przed dokonującym wyceny otwiera się wówczas możliwość wykorzystania podejścia opartego na transakcjach nieruchomości o przeznaczeniu przeważającym wśród gruntów przyległych do szacowanej nieruchomości. Uwzględnienie od razu transakcji gruntami o przeznaczeniu przeważającym wśród gruntów przyległych do działki byłoby działaniem naruszającym tę regulację. Wadliwość ta wiązałaby się bowiem z bezpodstawnym pominięciem podejścia, któremu prawodawca przyznał pierwszeństwo zastosowania (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 kwietnia 2015 r., I OSK 1831/13, z dnia 1 czerwca 2017 r., sygn. I OSK 2311/15 oraz dnia 21 czerwca 2017 r., sygn. I OSK 2699/15 – wszystkie dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, dalej CBOSA). Przyjęcie, iż określenie wartości nieruchomości na podstawie wartości gruntów przyległych jest możliwe w każdym wypadku, stałoby w sprzeczności z wynikającym z zasady racjonalności prawodawcy założeniem, iż przy wykładni przepisów należy unikać sytuacji, w której istotny fragment przepisu byłby zbędny, bowiem czyniłoby zbędnym tę część § 36 ust. 4 zd. 1 in fine rozporządzenia, w której normodawca wskazuje, że "chyba, że określenie wartości jest możliwe przy uwzględnieniu cen transakcyjnych nieruchomości drogowych".
Sąd pragnie w tym miejscu zauważyć, że zgromadzona przez rzeczoznawcę majątkowego wiedza co do występujących na danym rynku transakcji nieruchomościami oraz co do parametrów tych nieruchomości i ich wpływu na cenę stanowi zasadniczy element wiedzy specjalistycznej jaka dysponuje rzeczoznawca, a której nie posiada tak organ, jak i orzekający w sprawie Sąd. Powyższe oznacza, iż tak organ jak i Sąd nie są wstanie ocenić prawidłowości operatu pod kątem wnikliwości i zupełności dokonanej przez rzeczoznawcę analizy rynku nieruchomości.
W realiach niniejszej sprawy powyższe oznacza, że organ odwoławczy nie był w stanie samodzielnie ocenić, czy rzeczoznawca powołana przez Starostę Poznańskiego prawidłowo ustaliła, że brak jest na rynku lokalnym i regionalnym transakcji nieruchomościami o przeznaczeniu drogowym podobnymi do wycenianej, co uzasadniałoby by odstąpienie od przyjętej przez prawodawcę kolejności stosowanych przy wycenie tego rodzaju nieruchomości podejść.
Wątpliwości w tym zakresie, choć nie wyrażane wprost przez stronę skarżącą, to jednak występowały i były uprawdopodobniane przez treść przedłożonego w postępowaniu odwoławczym kontroperatu.
Jednocześnie przypomnieć w tym miejscu trzeba, że zgodnie z art. 157 ust. 1 u.g.n. oceny prawidłowości sporządzenia operatu szacunkowego dokonuje wyłącznie organizacja zawodowa rzeczoznawców majątkowych, przy czym w myśl ust. 2 tego samego artykułu sporządzenie przez innego rzeczoznawcę majątkowego wyceny tej samej nieruchomości w formie operatu szacunkowego nie może stanowić podstawy oceny prawidłowości sporządzenia operatu szacunkowego, o którym mowa w ust. 1.
Powyższe oznacza, że oceny prawidłowości sporządzenia operatu przez rzeczoznawcę powołaną przez organ I instancji nie mógł dokonać samodzielnie organ odwoławczy, jak również nie mógł on samodzielnie dokonać wyboru pomiędzy tym operatem, a operatem sporządzonym na zlecenie G. K., czy też ocenić pierwszy z tych operatów jako wadliwy w oparciu o informacje zawarte w drugim z operatów.
Reasumując organ odwoławczy w zaistniałej sytuacji procesowej winien dla wszechstronnego wyjaśnienia istotnych okoliczności sprawy dopuścić dowód z oceny prawidłowości sporządzenia operatu szacunkowego dokonanej przez organizację zawodową rzeczoznawców.
Podkreślić w tym miejscu należy, iż z art. 157 ust. 1 u.g.n., jak tez z jakiegokolwiek innego przepisu nie wynika, by obowiązek uzyskania opinii organizacji zawodowej rzeczoznawców majątkowych obciążał wyłącznie stronę postępowania, która kwestionuje operat uzyskany przez organ, jak tez by w tego rodzaju postępowaniach wyłączona była wynikająca z art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a. zasada oficjalności postępowania dowodowego i zasada prawdy obiektywnej.
Z utrwalonych w orzecznictwie sądów administracyjnych poglądów – wyrażanych także w orzeczeniach przywoływanych w uzasadnieniu decyzji Wojewody - wynika w tym zakresie jedynie, iż w tego rodzaju postępowaniach strona nie może ograniczać się do samego gołosłownego negowania operatu i winna przejawiać aktywność dowodową, którym to wymogom G. K. sprostała przedstawiając kontroperat uprawdopodobniający zastrzeżenia co do prawidłowości operatu sporządzonego na zlecenie organu i składając odpowiedni wniosek dowodowy o dopuszczenie dowodu z opinii o jakiej mowa w art. 157 ust.1 u.g.n.
Podzielić przy tym należy pogląd Wojewody, że organ ma obowiązek dopuścić dowód z opinii innego rzeczoznawcy majątkowego jedynie w sytuacji, gdy sporządzony na zlecenie organu operat szacunkowy posiada wady dyskwalifikujące go jako środek dowodowy, przy czym nie może o tym decydować subiektywne przekonanie strony.
Z powyższego wynika jednakże w realiach niniejszej sprawy, jedynie to, że nieuzasadniony (a co najmniej przedwczesny) był na etapie postępowania odwoławczego wniosek strony skarżącej o powołanie przez organ kolejnego biegłego rzeczoznawcy, oraz podniesiony w skardze zarzut naruszenia art. 84 § 1 K.p.a. poprzez niepowołanie nowego rzeczoznawcy majątkowego nowego biegłego, nie ma to jednakże jakiegokolwiek znaczenia dla oceny czy zachodziły wątpliwości co do prawidłowości fachowej operatu pozyskanego przez organ uzasadniające uzyskanie w tym zakresie opinii organizacji zawodowej rzeczoznawców.
Stąd też na podstawie art. 145 §1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. orzeczono jak na wstępie. Decyzja Wojewody zapadła bowiem z naruszeniem art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. polegającym na odstąpieniu od uzupełnienia materiału dowodowego w drodze opinii o jakiej mowa w art. 157 ust.1 u.g.n., a naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy rzeczą Wojewody będzie uzyskanie (po potwierdzeniu przez jego autorkę jego aktualności) oceny prawidłowości sporządzenia operatu szacunkowego dokonanej przez organizację zawodowa rzeczoznawców majątkowych. Zwracając się o dokonanie oceny organ winien wskazać, że zasadnicze wątpliwości w sprawie budzi prawidłowość poczynionych w operacie ustaleń co do istnienia, ilości i charakterystyki występujących na lokalnym i regionalnym rynku nieruchomości transakcji nieruchomościami o przeznaczeniu drogowym i w zależności od poczynionych ustaleń rozpoznanie odwołania.
Odnosząc się do pozostałych podniesionych w skardze zarzutów określonych jako zarzuty naruszenia prawa materialnego oznaczone, wskazać należy, iż nie zasługiwały one na uwzględnienie.
W szczególności nietrafnym okazał się zarzut naruszenia art. 156 ust. 4 zd. 2 u.g.n. oraz § 58 ust. 1 rozporządzenia poprzez potwierdzenie aktualności operatu szacunkowego przez rzeczoznawcę majątkowego w formie niezgodnej z przepisami prawa, albowiem oparty został jedynie na gołosłownym twierdzeniu strony skarżącej o antydatowaniu przez rzeczoznawcę majątkową klauzuli z dnia 30 sierpnia 2017 r. potwierdzającej aktualność operatu szacunkowego oraz na wadliwej wykładni art. 156 ust. 4 u.g.n., sprowadzającej się do przyjęcia, iż umieszczenie klauzuli aktualności w operacie nie może nastąpić poprzez dołączenie do niego karty klauzulę takową zawierającej, lecz musi nastąpić poprzez umieszczenie klauzuli bezpośrednio na sporządzonym uprzednio operacie. Jak trafnie wskazuje się zaś w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, a który to pogląd Sąd orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela "klauzula" jest to osobny od operatu (jego uzupełnień i aktualizacji) dokument stanowiący potwierdzenie aktualności operatu, którego dokonuje rzeczoznawca majątkowy poprzez dołączenie do niego klauzuli zawierającej oświadczenie o aktualności operatu. Klauzula powinna być opatrzona datą oraz pieczęcią i podpisem rzeczoznawcy majątkowego. Niezbędnym elementem klauzuli jest oświadczenie rzeczoznawcy co do aktualności operatu (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 grudnia 2017 r., sygn. I OSK 1517/17 – dostępny w CBOSA).
Wskazane wyżej wymogi klauzula aktualności z dnia 30 sierpnia niewątpliwie zaś spełniła.
Z przyczyn wskazanych wyżej w treści niniejszego uzasadnienia za przedwczesny uznać należało zarzut naruszenia art. 36 ust. 4 rozporządzenia (oznaczony w skardze jako II.2). Występujące w sprawie okoliczności nie uzasadniały bowiem jednoznacznego stwierdzenia wadliwości operatu szacunkowego uzyskanego przez organy z powodu określenia wartości nieruchomości wywłaszczonej w oparciu o przeznaczenie przeważające wśród gruntów przyległych, lecz wskazywały jedynie na występowanie w tym zakresie wątpliwości co do prawidłowości sporządzenia operatu, które winny zostać wyjaśnione w drodze uzyskania oceny organizacji zawodowej rzeczoznawców majątkowych. Z tych samych przyczyn z przedwczesny na obecnym etapie sprawy uznać należało zarzut oznaczony w skardze nr [...]
Zarzut oznaczony w skardze jako II.3 jest natomiast bezzasadny w stopniu oczywistym. Stanowi on bowiem gołosłowną polemikę z treścią kwestionowanego przez stronę operatu szacunkowego, przy czym zarzuty strony w tym zakresie dotyczą zagadnień związanych z wiedzą specjalistyczną jaką dysponuje biegły.
Podkreślić należy, iż w ocenie Sądu orzekającego w niniejszej sprawie operat szacunkowy wykonany na zlecenie Starosty zawiera wszystkie elementy wskazane w § 55 ust. 2 rozporządzenia, w tym w tym wskazanie podstaw prawnych i uwarunkowań dokonanych czynności, rozwiązań merytorycznych, przedstawienia toku obliczeń oraz wyniku końcowego oraz dołączono do niego istotne dokumenty wykorzystane przy jego sporządzaniu (§ 56 ust. 4 rozporządzenia). Jak wykazano powyżej jedyne wątpliwości budzi prawidłowość sporządzenia operatu odnośnie przyjętych nim ustaleń co do braku możliwości dokonania wyceny w oparciu o transakcje z rynku lokalnego i regionalnego dotyczące nieruchomości drogowych.
Przyjęte przez rzeczoznawcę atrybuty waloryzujące i wagi cech wartościujących porównywanych nieruchomości stanowią zaś element posiadanej przez niego wiedzy fachowej i występujący zdaniem strony skarżącej brak dotyczący wyjaśnienia w jaki sposób rzeczoznawca doszedł to tego rodzaju ustaleń nie może stanowić naruszenia § 55 ust. 2 rozporządzenia, w sytuacji gdy wyjaśnienie takowe w operacie się znajduje, a jedynie jest przez skarżącą uznawane za niewystarczające. Błędne jest także stanowisko strony jakoby operat zawierać musiał kompletną dokumentację dotyczącą transakcji stanowiących podstawę wykonanej wyceny. Operat musi się bowiem jedynie poddawać weryfikacji, co odnośnie przedmiotowego operatu w zakresie opisu i wskazania transakcji przyjętych do wyceny zostało spełnione, albowiem w operacie wskazano lokalizację nieruchomości porównawczych, ich wielkość i cechy oraz daty poszczególnych transakcji.
Znamiennym jest przy tym, iż analogiczne jak formułowane w tym zakresie pod adresem operatu uzyskanego przez organ I instancji zarzuty można by sformułować także pod adresem kontroperatu sporządzonego na zlecenie skarżącej, który przez G. K. przedstawiany jest jako dokument wiarygodny i niewadliwy. Powyższe wyraźnie wskazuje, iż pod pretekstem naruszenia § 56 ust. 4 w zw. z § 55 ust. 2 rozporządzenia strona skarżąca próbuje de facto zakwestionować jedynie zbyt w jej ocenie wysoką wycenę wartości nieruchomości wywłaszczonej dokonaną w operacie uzyskanym na zlecenie organu.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 223 § 2 P.p.s.a. oraz art. 200 w zw. z art. 205 § 2 P.p.s.a w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a w zw. z § 2 pkt 7 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. 2015 poz. 507 ze zm.).
Uzasadniając powyższe rozstrzygnięcie wskazać należy, iż zgodnie z uchwałą Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 października 2016 r., sygn. I OPS 1/16 od skargi na decyzję o ustaleniu odszkodowania za wywłaszczenie własności nieruchomości wydanej na podstawie art. 129 ust. 5 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2015 r. poz. 1774 ze zm.) pobiera się wpis stosunkowy, o którym mowa w art. 231 P.p.s.a.
Zgodnie z § 1 pkt 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi wpis stosunkowy zależy od wysokości należności pieniężnej objętej zaskarżonym aktem i wynosi ponad [...] zł - 1 % wartości przedmiotu zaskarżenia, nie mniej jednak niż [...] zł i nie więcej niż [...] zł.
W niniejszej sprawie należność pieniężna objęta zaskarżonym aktem wynosiła [...] zł, co oznacza, że wpis od tej kwoty winien wynieść [...] zł. Strona skarżąca uiściła wpis w wysokości [...] zł, błędnie jako wartość przedmiotu sporu przyjmując różnice pomiędzy ustalonym przez organy odszkodowanie, a odszkodowaniem, które w jej ocenie winno zostać uiszczone.
Powyższe wobec uwzględnienia skargi uzasadniało nakazanie ściągnięcia od Wojewody nieuiszczonej części należnej opłaty sądowej oraz zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego zgodnie z prawidłowo ustalona wartością przedmiotu sporu.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło