II SA/Po 700/08

Katarzyna Witkowicz-Dwornicka – Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 16 października 2008r. wniosku M.K. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi M.K. i T.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy terenu postanawia odmówić przyznania prawa pomocy. /-/ K. Witkowicz-Dwornicka Skarżący M.K. wniósł o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie go od kosztów sądowych. Podał, że obecnie jest studentem 4 roku Politechniki [...] i pozostaje na utrzymaniu rodziców. Wskazał, że prócz kosztów utrzymania na studiach ponosi wydatki związane z tym, że choruje na astmę. Wnioskodawca oświadczył, że wspólne gospodarstwo domowe prowadzi z rodzicami. Podał, że posiada dom o powierzchni [...] m², dom ten należy także do rodziców, z którymi wnioskodawca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe. Wnioskodawca wyszczególnił miesięczne dochody rodziny: wynagrodzenie ojca z tytułu umowy o pracę w wysokości [...] zł brutto oraz wynagrodzenie matki w wysokości [...] zł brutto, co łącznie daje kwotę [...] zł. Wnioskodawca został wezwany w trybie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) do uzupełnienia swojego oświadczenia o stanie majątkowym i finansach, w tym wszystkich dochodów uzyskiwanych przez domowników z którymi prowadzi wspólne gospodarstwo domowe oraz poparcia podanych informacji dokumentami źródłowymi. W odpowiedzi wnioskodawca podał, że jest właścicielem w połowie domu położonego w [...] przy ul. [...], współwłaścicielami drugiej połowy są jego rodzice. Dodał, że dom ten otrzymali od dziadków w drodze darowizny, jego powierzchnia użytkowa wynosi [...] m² i w całości wykorzystywany jest na zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych. Wnioskodawca oszacował koszty swojego utrzymania na studiach na kwotę 1.200 zł miesięcznie, podał, że dodatkowo ponosi koszty zakupu leków i leczenia astmy, na którą cierpi. Wnioskodawca dołączył: - zaświadczenie z Urzędu Skarbowego z dnia 6 października 2008r., w którym stwierdzono, że nie złożył zeznania podatkowego za rok 2007 oraz nie stwierdzono innych dokumentów świadczących o osiągnięciu przez niego dochodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, - kserokopię PIT-36 za 2007r., z którego wynika łączny dochód rodziców z tytułu wynagrodzenia za pracę w wysokości [...] zł brutto, co daje miesięcznie [...] zł brutto. - zaświadczenie z zakładu pracy matki o korzystaniu z pożyczki: FM – 85 zł i KZP – 330 zł. - kopię umowy darowizny z dnia 20 września 2004r. - wydruki historii rachunków bankowych należących do: T.K., J.K. i M.K. Z historii rachunku matki wnioskodawcy wynika, że stale, co miesiąc wpływa kwota około [...] – [...] zł miesięcznie z tytułu wynagrodzenia, w dniu 29 lipca 2008r. wpłynęła wpłata w wysokości [...] zł, w dniu wniesienia skargi do Sądu na rachunku znajdowała się kwota [...] zł., na rachunku nie ma sald debetowych, w maju i czerwcu 2008r. przekazała synowi kwotę 1.200 zł, a w październiku 2008r. 1.000 zł. Z historii rachunku ojca wnioskodawcy wynika, że z tytułu wynagrodzenia za pracę otrzymuje średnio [...] zł miesięcznie, prócz tego w dniu 10 maja 2008r. dodatkowo wpłacił na rachunek kwotę w wysokości [...] zł, w dniu 23 maja 2008r. – [...] zł, 28 września 2008r. – [...] zł, a w dniu 29 lipca 2008r. T.K. wpłaciła na jego rachunek dodatkową kwotę [...] zł.; w sierpniu i we wrześniu 2008r. z rachunku przelał kwoty 500 zł, 200 zł i 100 zł z tytułu zadłużenia w Raiffeisen Bank Polska SA; w dniu wniesienia skargi dysponował kwotą [...] zł. Z zestawienia operacji na rachunku wnioskodawcy wynika, że w ciągu roku akademickiego otrzymuje stypendium w wysokości [. ..] zł miesięcznie, prócz tego na jego rachunek poza środkami od rodziców wpływają dodatkowe kwoty: w okresie od 1 maja 2008r. do 2 września 2008r. łącznie – [...] zł. Prócz tego wnioskodawca dokonał przelewu kwoty [...] zł (14 czerwca 2008r.) i [...] zł (24 kwietnia 2008r.) na należący do niego rachunek oszczędnościowy. Zgodnie z dyspozycją art. 246 §1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym osobie fizycznej następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Oznacza to, że na wnioskodawcy spoczywa ciężar wykazania, że jego sytuacja majątkowa i finansowa jest na tyle trudna, iż nie ma możliwości poniesienia wydatków związanych z prowadzeniem postępowania sądowoadministracyjnego, chociażby w części, bez uszczerbku w koniecznych, a nie we wszystkich, swoich wydatkach. Instytucja prawa pomocy ma bowiem charakter szczególny i skorzystać z tego uprawnienia mogą jedynie osoby, które znajdują się w rzeczywiście trudnej sytuacji finansowej, bez majątku, bez dochodu lub uzyskujące go w takiej wysokości, że nie są w stanie pokryć niezbędnych bieżących swoich potrzeb. Przyznanie dobrodziejstwa prawa pomocy jest formą dofinansowania z budżetu państwa i powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście i obiektywnie nie tyle utrudnione, co niemożliwe (postanowienia NSA z dnia 6 października 2004r. GZ 61/04, GZ 64/04, niepubl.). Do uwzględnienia przedmiotowego wniosku nie wystarczy też ogólnikowe twierdzenie, że opłacenie kosztów sądowych przekracza jego możliwości finansowe. Wnioskodawca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z rodzicami, więc oceniając jego możliwości finansowe uwzględnić należy wszystkie dochody rodziny łącznie. Tym bardziej, że rozstrzygnięcie w przedmiotowej sprawie zainicjowanej przez wnioskodawcę dotyczyć będzie także interesu prawnego rodziców, matka wnioskodawcy również zaskarżyła decyzję SKO z [...] (połączona sprawa o sygn. akt II SA/PO 701/08). Rodzina uzyskuje stałe miesięczne dochody z tytułu wynagrodzenia za pracę w wysokości [...] zł brutto miesięcznie. Prócz tego wnioskodawca uzyskuje w czasie roku akademickiego dodatkowe dochody w postaci stypendium, a także inne, choć drobne i doraźne, wpływy (k. 52-56 akt). Z historii jego rachunku bankowego wynika, więc że uzyskuje dodatkowe dochody, o których nie wspomniał w swoim oświadczeniu. Tym samym przyjąć należy, że ma możliwości uzyskania dodatkowych środków, którymi może wesprzeć domowy budżet. Z dochodu uzyskiwanego przez członków rodziny pokrywane są wszystkie niezbędne koszty bieżącego utrzymania, a także koszty utrzymania syna na studiach we [...]. Wnioskodawca nie wskazał przy tym, by rodzina miała jakieś zaległości płatnicze w stałych i koniecznych opłatach bieżącego utrzymania. Terminowo regulowane są także zaciągnięte pożyczki (k. 36 akt). Wysokość uzyskiwanych dochodów wskazuje, że rodzina jest w stanie zaoszczędzić środki na pokrycie kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Świadczy o tym wysokość obrotów na tych rachunkach bankowych. Na żadnym z trzech rachunków w okresie ostatnich 6 miesięcy nie było debetów. W dniu wniesienia skargi do Sądu Administracyjnego (7 lipca 2008r.) dysponowali łącznie kwotą [...] zł. (k. 45, 37 akt). Prócz tego z rachunku bankowego wnioskodawcy wynika, że posiada także rachunek oszczędnościowy, na który przelewał swoje nadwyżki finansowe (k. 56, 54 akt). W tym miejscu należy podkreślić, że koszty sądowe mają charakter należności publicznoprawnych i winny być pokrywane z pierwszeństwem przed innym wydatkami, zaraz po uiszczeniu niezbędnych kosztów bieżącego utrzymania rodziny, a nie gdy ewentualnie pozostaną jakieś wolne środki. Skarżący oraz jego rodzice dysponują również majątkiem nieruchomym w postaci domu wraz z działką. Posiadanie takiego majątku stanowi źródło uzyskania dodatkowego dochodu, np. poprzez wynajęcie, chociaż jego części, czy obciążenie celem uzyskania kredytu. Wnioskodawca nie podał, by nieruchomość była obciążona, więc można ją wykorzystać w celu pozyskania dodatkowych środków. Z rachunków bankowych nie wynika by ktoś z rodziny korzystał z odnawialnego kredytu w rachunku bankowym, więc można pozyskać dodatkowe środki na zapłacenie kosztów sądowych także i z tego źródła. Mając powyższe na uwadze, sytuacja majątkowa i finansowa wnioskodawcy pozwala na uiszczenie przez niego pełnych kosztów sądowych niniejszego postępowania bez uszczerbku w koniecznych wydatkach rodziny tym, bardziej, że będą one rozłożone w czasie. W świetle treści art. 246 §1 pkt 2 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wniosek o prawo pomocy należało oddalić. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 258 §1 i 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) odmówiono prawa pomocy, jak orzeczono we wstępie. /-/ K. Witkowicz-Dwornicka