II SA/Po 701/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Tomasz Świstak po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 2 grudnia 2010 r. wniosku A. J. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi A. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] 2010 r., nr [...] w przedmiocie warunków zabudowy postanawia odmówić przyznania prawa pomocy. /-/ T. Świstak Odpowiadając na wezwanie do uiszczenia wpisu w wysokości 500 zł, skarżący A.J. złożył w dniu 21 października 2010 r. na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym częściowe zwolnienie od kosztów sądowych. Uzasadniając wniosek wyjaśnił, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną oraz dwojgiem dzieci w wieku 12 i 8 lat. W skład jego majątku wchodzi dom o powierzchni 180 m²., nieruchomość rolna o powierzchni 1,98 ha oraz inne nieruchomości zajmowane pod działalność gospodarczą o powierzchni 134 m². Jedynym źródłem dochodu rodziny skarżącego jest prowadzona przez wnioskodawcę działalność gospodarcza. Miesięczny dochód brutto A.J. określił na kwotę [...] zł (żona wnioskodawcy nie pracuje). Skarżący posiada samochód dostawczy VW Transporter Bus służący do obsługi prowadzonej przez niego działalności gospodarczej. Jest ponadto leasingobiorcą samochodu osobowego marki Honda i opłaca z tego tytułu miesięczną ratę w wysokości [...] zł. Według oświadczenia na dzień złożenia wniosku o prawo pomocy wnioskodawca posiada oszczędności (lokatę pieniężną) w wysokości [...] zł. A. J. wyjaśnił także, iż w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą jego sytuacja finansowa jest różna w każdym miesiącu a ponadto jego syn choruje na astmę, której leczenie to koszt około 300 zł miesięcznie. Postanowieniem z dnia 12 listopada 2010 r. referendarz sądowy odmówił przyznania wnioskowanego prawa pomocy. Od powyższego orzeczenia skarżący wniósł w przepisanym terminie sprzeciw podnosząc, iż jego zdaniem nie powinien ponosić kosztów w sprawie, w której strona przeciwna chce wybudować dużą oborę pod oknami jego domu. Ponadto w dniu 10 sierpnia 2009 r. wpłacił 500 zł tytułem wpisu sądowego od skargi o sygn. akt II SA/Po 212/09, którą to kwotę wyrokiem Sądu z dnia 2 kwietnia 2010 r. zasądzono od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na jego rzecz tytułem zwrotu kosztów sądowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Zgodnie z treścią art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. nr 513, poz. 1270 ze zm. - dalej p.p.s.a.) skuteczne wniesienie sprzeciwu od postanowienia wydanego przez referendarza sądowego powoduje, że postanowienie to traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Już samo wniesienie sprzeciwu, a nie jego zakres i treść, powoduje utratę mocy wiążącej postanowienia wydanego przez referendarza sądowego, zaś ustawa nie daje sądowi uprawnienia do merytorycznego rozpoznania zasadności sprzeciwu. Stosownie do dyspozycji art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje po wykazaniu, że nie jest ona w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Trzeba zaznaczyć, iż instytucja prawa pomocy, jako formy pomocy publicznej, może być stosowana jedynie wobec takich osób, które rzeczywiście w okresie, w którym następuje wniesienie skargi, nie posiadają środków utrzymania, bądź których środki na ten cel są znacznie ograniczone. Przez brak możliwości uiszczenia kosztów sądowych należy rozumieć brak realnych możliwości pozyskania środków na sfinansowanie kosztów postępowania sądowego, wskutek czego ograniczona zostaje, ponad funkcje przypisane kosztom sądowym, możność realizacji prawa do sądu. Orzeczenie o przyznaniu prawa pomocy musi znajdować uzasadnienie w całej sytuacji majątkowej wnioskodawcy. Przenosząc powyższe uwagi na grunt niniejszej sprawy należy uznać, że A.J. nie wykazał, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego. Analiza złożonego oświadczenia majątkowego wskazuje, że wnioskodawca osiąga dochody przewyższające koszty utrzymania koniecznego jego rodziny. Ponadto skarżący posiada zdolność gromadzenia oszczędności oraz wolne środki pieniężne (lokata oszczędnościowa na kwotę [...] zł.), które znacznie przewyższają koszty związane z uiszczeniem wpisu sądowego (500 zł). Wnioskodawca nie wykazał, że uiszczenie pełnych kosztów sądowych, doprowadzi do zachwiania jego sytuacji majątkowej w ten sposób, że nie będzie on w stanie zapewnić sobie i swojej rodzinie minimum warunków socjalnych. Bez znaczenia pozostają podniesione przez wnioskodawcę argumenty, iż nie powinien ponosić kosztów sądowych z uwagi na przedmiot skargi i naruszenie jego interesów. Na etapie rozpatrywania wniosku o przyznanie prawa pomocy Sąd nie bada zasadności skargi. Należy jednak wskazać, że w przypadku uwzględnienia skargi, skarżącemu przysługuje od organu zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw (art. 200 p.p.s.a). Bez znaczenia jest również okoliczność, zasądzenia przez Sąd w odrębnym postępowaniu sądowoadministracyjnym kosztów sądowych od organu na rzecz skarżącego. Złożenie przez A. J. skargi z dnia 10 września 2010 r. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] 2010 r. (nr [...]) spowodowało wszczęcie nowego postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Poznaniu a zatem zgodnie z treścią art. 214 § 1 w związku z art. 230 § 1 p.p.s.a. na skarżącym ciąży obowiązek uiszczenia kosztów sądowych. Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 246 §1 pkt 2 u oraz art. 260 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji postanowienia. /-/ T. Świstak