II SA/Po 702/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Edyta Podrazik (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Barbara Drzazga Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Protokolant Starszy sekretarz sądowy Monika Pancewicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 lutego 2010 r. sprawy ze skargi E. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kaliszu z dnia 14 lipca 2009r. Nr [...] w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację inwestycji I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy K. G. z dnia [...] nr [...] II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kaliszu na rzecz skarżącej kwotę 200 zł (dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania III. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. /-/ W. Batorowicz /-/ E. Podrazik /-/ B. Drzazga Pismem z dnia 20 lutego 2009 roku A. K. i M.G. złożyli wniosek o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody ma realizację inwestycji polegającej na zainstalowaniu dwóch elektrowni wiatrowych Enercon E-40 500 kW (wraz z niezbędną infrastrukturą) o wysokości zawieszenia wirnika 50 m i szerokości łopat 40,3 m, jako obiektów wytwarzających energię elektryczną o mocy sumarycznej 1 MW. Przedsięwzięcie to miało zostać zlokalizowana na terenie gminy K. G., w miejscowości I., na działkach nr [...] i [...]. W opinii sanitarnej z dnia 20 marca 2009 roku Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w O. stwierdził obowiązek sporządzenia raportu oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Takie też stanowisko zajął Starosta O. w postanowieniu z dnia [...] marca 2009 roku. Postanowieniem z dnia [...] marca 2009 r. Wójt Gminy K. G. nałożył na inwestora obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na środowisko oraz sporządzenia raportu oddziaływania na środowisko. W dniu 09 kwietnia 2009 r. inwestorzy przedłożyli raport oddziaływania na środowisko dwóch elektrowni wiatrowych w miejscowości I . Postanowieniem z dnia [...] maja 2009 roku Starosta O. uzgodnił warunki realizacji inwestycji, określając m.in. iż uciążliwości akustyczne związane z hałasem wytwarzanym przez ruch łopat wirnika powinny zamknąć się w granicach działki, należącej do inwestora, przy czym odległość od najbliższej zabudowy mieszkalnej powinna wynosić co najmniej 200 m. Pismem z dnia 27 maja 2009 roku Wójt Gminy K. G. zwrócił się do Starosty O. o wyjaśnienie niektórych warunków, zawartych w powyższym postanowieniu. Wskazał na zastrzeżenie co do granic, w których uciążliwości akustyczne mają się zawierać, podnosząc, iż ze względu na szerokość działki inwestora rozważane przedsięwzięcie nie spełnia wymienionej przesłanki, a ponadto działka ta przewidziana jest pod zabudowę mieszkaniową. Wójt zaproponował rozważenie możliwości zmniejszenia minimalnej odległości od najbliższej zabudowy mieszkalnej do 150 m. Pismem z dnia 2 czerwca 2009 roku Starosta O. podtrzymał swoje wcześniejsze stanowisko, wskazując przy tym, iż w świetle sporządzonego raportu, normy hałasu określone w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 14 czerwca 2007 roku w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku (Dz. U. Nr 120 poz. 826) są zachowane również dla odległości 150 m. Decyzją z dnia [...] czerwca 2009 roku Wójt Gminy K. G. określił środowiskowe uwarunkowania dla planowanej inwestycji, ustalając, że w celu zachowania dopuszczalnych poziomów hałasu, odległość elektrowni wiatrowej od zabudowy mieszkalnej powinna wynosić minimum 150 m. Organ powołał się w uzasadnieniu na konkluzje raportu, stwierdzając przy tym, że z częścią warunków zawartych w postanowieniu uzgodnieniowym Starosty O. nie mógł się zgodzić. E. J., właścicielka znajdujących się w sąsiedztwie terenu inwestycji działek nr [...], nr [...] i nr [...], zaskarżyła powyższą decyzję do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K . Odwołująca się wskazała na hałas powstający w następstwie pracy elektrowni wiatrowej i jego ujemny wpływ na jej sytuację życiową, tj. spadek wartości jej nieruchomości, spadek osiąganych plonów oraz niemożliwość wykorzystania działki nr [...] na rozbudowę gospodarstwa i budowę domu mieszkalnego, co planowała. Zdaniem skarżącej minimalna odległość przedsięwzięcia od zabudowy mieszkalnej powinna wynosić 300 m, co wynika jej zdaniem zarówno w przepisów prawa, jak i względów zdrowotnych. Decyzją z dnia [...] lipca 2009 roku Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję Wójta Gminy K. G . Organ II instancji wskazał w uzasadnieniu, iż w świetle miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego zarówno działki objęte inwestycją, jak i działki skarżącej, oznaczone są jako tereny rolne z możliwością lokalizacji elektrowni wiatrowych. Dopuszczalna jest zarazem nowa zabudowa mieszkaniowa zagrodowa z obiektami i urządzeniami towarzyszącymi o charakterze uzupełniającym, jednakże pod warunkiem posiadania gospodarstwa rolnego na terenie gminy o powierzchni nie mniejszej niż 5 ha. W takim zakresie podnoszone przez skarżącą zarzuty okazały się bezzasadne. Kwestia natomiast ujemnego oddziaływania inwestycji w świetle sporządzonego raportu nie znajduje potwierdzenia. Nadto decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach określa, jakie środki powinny zostać zachowane w celu zminimalizowania wpływu hałasu lub zacienienia. E. J. złożyła skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu skarżąca przytoczyła argumentację uprzednio już zaprezentowaną w odwołaniu. W uzupełnieniu wskazała, że zrealizowanie przedsięwzięcia prowadzi do zniekształcenia prawem chronionego krajobrazu oraz problemu tzw. "migającego cienia" i infradźwięków, które to okoliczności są szczególnie istotne ze względu na rozwiniętą agroturystykę w regionie. W odpowiedzi na skargę z dnia 4 września 2009 roku Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując swoje wcześniejsze stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga okazała się zasadna, choć z innych przyczyn niż w niej wskazano. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153 poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności organów administracji publicznej. Jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem – art. 1 § 2 przytoczonej wcześniej ustawy, co oznacza, że badaniu w postępowaniu sądowoadministracyjnym podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do ustalonego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów. Podstawę rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 3 października 2008 roku o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. Nr 199 poz. 1227). Oceniając legalność wydanych w sprawie decyzji w oparciu o wyżej powołane przepisy Sąd doszedł do przekonania, iż zarówno zaskarżona decyzja, jak i decyzja ją poprzedzającą, naruszają przepisy prawa materialnego i procesowego w stopniu uzasadniającym konieczność ich uchylenia (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Istotnym zagadnieniem, jakie wyłoniło się w toku rozpatrywania sprawy, jest udzielenie odpowiedzi na pytanie o zgodność planowanej inwestycji, a w konsekwencji wydanej w niniejszej sprawie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji inwestycji, z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Wątpliwości takie rodzi określenie in casu granic, w których powinno zamknąć się oddziaływanie planowanego przedsięwzięcia. Według załącznika do rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 14 czerwca 2007 roku w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku (Dz. U. Nr 120 poz. 826), uciążliwości akustyczne dla terenów zabudowy zagrodowej – a takimi w świetle § 70 ust. 1 miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy K. G. z dnia 13.04.2004 r. (uchwała Rady Gminy K. G. nr XVI/114/2004) są zarówno działki inwestora, jak i skarżącej – nie powinny przekraczać 55 dB w okresie 8 najmniej korzystnych godzin następujących po sobie w ciągu dnia i 45 db w okresie 1 najmniej korzystnej godziny w trakcie nocy. Ze sporządzonego w sprawie raportu oddziaływania inwestycji na środowisko wynika, że wartości te zostaną zachowane dla odległości minimum 150 m od centrum emisji hałasu. Zauważyć zarazem należy, iż zgodnie z § 12 ust. 1 pkt 8 wymienionego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego z dnia 13.04.2004 r. na całym obszarze objętym planem obowiązuje zakaz prowadzenia działalności gospodarczej o uciążliwości wykraczającej poza granice działki lub zespołu działek, do których inwestor posiada tytuł prawny. Z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, iż stanowiące teren inwestycji działki nr [...] i nr [...] mają szerokość 61,5 m, a ich łączna długość w najkrótszym miejscu równa się 557,92 m, w najdłuższym natomiast – 571,93 m. O ile bezsporna wydaje się okoliczność, iż promień hałasu ponadnormatywnego nie przekroczy granicy terenu inwestycji na długości wymienionych działek, o tyle trudno oczekiwać by uciążliwość ta zawarła się na ich szerokości. Jak bowiem wynika z raportu odgłos wywołany ruchem łopaty wirnika wyniesie 51,2 dB przy odległości 50 m i 46,4 dB przy odległości 100 m od źródła emisji. W rezultacie, ponadnormatywne oddziaływanie akustyczne elektrowni wiatrowej okaże się odczuwalne również na gruntach sąsiednich – w tym na działkach będących własnością skarżącej – prowadząc tym samym do naruszenia powoływanego wcześniej rozporządzenia Ministra Środowiska. Organy orzekające w niniejszej sprawie winny były także wnikliwie rozważyć, czy planowana inwestycja nie narusza zapisu przywołanego wyżej § 12 ust. 1 pkt 8 obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Decyzja organu I instancji nie zawiera w ogóle żadnej oceny zgodności zamierzenia inwestycyjnego z obowiązującym dla terenu inwestycji miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, co wskazuje, iż kwestia ta nie była przedmiotem rozważań tego organu. Wójt Gminy K.G. naruszył więc art. 80 ust. 2 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie poprzez zaniechanie zbadania zgodności lokalizacji przedsięwzięcia z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Tymczasem relacja ta wyznacza podstawowe kryterium oceny planów inwestycyjnych wnioskodawcy ubiegającego się o wydanie przedmiotowej decyzji. Również Kolegium w zaskarżonej decyzji nie odniosło się do okoliczności, iż ponadnormatywne oddziaływanie akustyczne inwestycji nie zamknie się w granicach nieruchomości inwestora i do zapisu § 12 ust. 1 pkt 8 wspomnianego planu. Powyższe stanowi naruszenie przepisów art. 7 i art. 77 § 1 kpa. Ponadto Wójt Gminy K. G. nietrafnie odniósł się do treści i celu uzgodnienia zawartego w postanowieniu Starosty O. z dnia [...] maja 2009 roku. W postanowieniu uzgadniającym warunki realizacji inwestycji Starosta określił, iż uciążliwości akustyczne winny się zamknąć w granicach działki inwestora, a odległość od najbliższej zabudowy mieszkalnej powinna wynosić minimum 200 m. Podkreślić należy, iż uzgodnienie polega na związaniu organu I instancji wyrażoną w nim opinią. W przeciwnym razie sens tej instytucji okazałby się nader wątpliwy i pozbawiony swej doniosłości prawnej. Za niedopuszczalne trzeba zatem uznać modyfikacje poczynione przez Wójta w wydanej przez niego decyzji co do minimalnej odległości elektrowni od najbliższej zabudowy mieszkaniowej. Zauważyć przy tym należy, iż z pisma Starosty O. z dnia 2 czerwca 2009 roku wynika jedynie stwierdzenie faktu, iż w świetle raportu, oddziaływanie hałasu ponadnormatywnego nie występuje już na odległości 150 m, w żadnym natomiast razie nie można pisma tego odczytywać jako formalnej zmiany uprzednio zajętego stanowiska w postanowieniu uzgodnieniowym. Organ I instancji dopuścił się więc naruszenia przepisu art. 77 ust. 1 ustawy z dnia 03.10.2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie oraz art. 106 § 1 kpa. Okoliczność ta nie została zauważona przez organ odwoławczy. Orzeczenie Kolegium o utrzymaniu w mocy decyzji organu I instancji stanowiło więc naruszenie przepisu art. 138 § 1 kpa. Reasumując powyższe rozważania stwierdzić należy, iż zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji wydane zostały z naruszeniem wymienionych powyżej przepisów prawa materialnego i procesowego w stopniu uzasadniającym konieczność ich uchylenia. Ponownie rozpoznając sprawę należy w szczególności ocenić zgodność inwestycji z zapisami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz uwzględnić stanowisko organów uzgadniających wyrażone w przewidzianej przepisami formie procesowej, mając na względzie uwagi poczynione powyżej. W tym stanie rzeczy na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w pkt 1 wyroku. Sąd orzekł o kosztach postępowania na podstawie art. 200 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz o wykonalności zaskarżonej decyzji w oparciu o art. 152 tejże ustawy. /-/ W. Batorowicz /-/ E. Podrazik /-/ B. Drzazga