II SA/Po 703/04
WyrokWSA w Poznaniu2005-12-22
Skład orzekający: Stanisław Małek, Edyta Podrazik, Wiesława Batorowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Spółdzielnia będąca wieczystym użytkownikiem działki sąsiedniej do planowanej inwestycji budowlanej ma interes prawny w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu?Ratio decidendi
Decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, ustalając dopuszczalny rodzaj inwestycji, może wpływać na sytuację prawną właściciela lub wieczystego użytkownika sąsiedniej nieruchomości. Dlatego też taka osoba powinna być stroną postępowania, gdyż jej uzasadnione interesy mogą być naruszone przez planowaną inwestycję, nawet jeśli organ odwoławczy nie może wkraczać w kompetencje organu wydającego pozwolenie na budowę w zakresie oceny przepisów Prawa budowlanego.Stan faktyczny
Prezydent Miasta ustalił warunki zabudowy dla inwestycji budowy budynku handlowego na działce sąsiadującej z nieruchomością Spółdzielni "A". Spółdzielnia, jako wieczysty użytkownik sąsiedniej działki, wniosła odwołanie, twierdząc, że jest stroną postępowania. Samorządowe Kolegium Odwoławcze umorzyło postępowanie odwoławcze, uznając, że Spółdzielnia nie wykazała interesu prawnego, a jedynie faktyczny. Spółdzielnia wniosła skargę do WSA, domagając się uchylenia decyzji Kolegium.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Stanisław Małek (spr.) Sędzia WSA Edyta Podrazik Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Protokolant sekr.sąd. Dobrosława Sobczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 grudnia 2005 r. sprawy ze skargi "A" Spółdzielni w P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu; I. uchyla zaskarżona decyzję, II. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana, III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz "A" Spółdzielni w P. kwotę 755,-zł (siedemset pięćdziesiąt pięć złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. /-/ W.Batorowicz /-/ St.Małek /-/ E.Podrazik
Prezydent Miasta decyzją z dnia [...]r. na podstawie przepisu art. 40 i art. 42 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. z 1999r. Nr 15 poz. 139 ze zm.) ustalił warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na budowie przez J. W. budynku handlowego o powierzchni zabudowy ok. [...]m2 na działce nr [...] przy ulicy [...].
Odwołanie wniosła Spółdzielnia "A" w P., żądając uchylenia decyzji.
Spółdzielnia podała, iż jest wieczystym użytkownikiem nieruchomości oznaczonej jako działka [...]. Jest to sąsiednia działka terenu zamierzonej inwestycji. Stąd też Spółdzielnia jest stroną postępowania.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze zaskarżona decyzją, na podstawie przepisu art.. 138 § 1 pkt 3 kpa umorzyło postępowanie odwoławcze.
Kolegium, powołując się na przepis art. 28 kpa stwierdziło, iż tylko przepis prawa materialnego określa podstawę interesu prawnego, który stwarza legitymację procesową strony. Podmiot ubiegający się zatem o dopuszczenie do udziału w sprawie musi wykazać interes prawny oparty na konkretnych przepisach prawa materialnego. W rozpatrywanej sprawie Spółdzielnia nie wykazała interesu prawnego w toczącym się postępowaniu. Wskazuje jedynie na interes faktyczny (cyrkulacja powietrza). Subiektywne przekonanie o ograniczeniu obiegu powietrza na skutek realizacji przedmiotowego budynku nie może ograniczać prawa właściciela do zagospodarowania własnego terenu. Kolegium wskazało także, iż nie może wkraczać w kompetencje organu wydającego decyzję o pozwoleniu na budowę, do uprawnień którego należy ocena okoliczności wymienionych w przepisie art. 5 ust. 1 pkt 9 ustawy Prawo budowlane.
Spółdzielnia wniosła skargę, domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji.
Skarżąca, powołując się na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazuje, iż strona postępowania o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu mogą być właściciele lub użytkownicy wieczyści sąsiednich działek.
Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zaskarżonej decyzji.
Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu określa w sposób wiążący między innymi dopuszczalny na danym terenie rodzaj inwestycji, a więc także inwestycji uciążliwej, obniżającej wartość nieruchomości, czy też negatywnie wpływającej na stan środowiska. Potwierdza to przepis art. 47 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym, który stanowi, iż warunki zabudowy i zagospodarowania terenu ustalone w decyzji, wiążą organ wydający pozwolenie na budowę. Nadto decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu określa, między innymi, także wymagania dotyczące interesów osób trzecich (art. 42 ust. 1 pkt 5).
Wskazane okoliczności niewątpliwie rzutują na sytuację prawną właściciela, bądź wieczystego użytkownika sąsiedniej nieruchomości, który winien uczestniczyć w tym postępowaniu na prawach strony (art. 28 kpa). Mogą oczywiście zachodzić sytuacje, kiedy zamierzona inwestycja nie będzie wpływać na sferę interesów właściciela sąsiedniej nieruchomości np. zmiana sposobu wykorzystania nieruchomości bez realizacji obiektów budowlanych, czy też rodzaj zamierzonej budowy, która nie będzie ze swej istoty mogła mieć jakikolwiek wpływ na teren sąsiedniej działki.
Rozpatrywana sprawa dotyczy jednak zamierzonej budowy budynku handlowego o powierzchni zabudowy ok. [...]m2. Ten rodzaj zabudowy może niewątpliwie wpływać na uzasadnione interesy właściciela czy też wieczystego użytkownika sąsiedniej nieruchomości. Jak już wyżej wskazano, ochrona interesów osób trzecich występuję nie tylko na etapie pozwolenia na budowę, lecz również w ramach wstępnego etapu realizacji inwestycji, jakim są warunki zabudowy i zagospodarowania terenu.
Kolegium ma niewątpliwie rację, iż nie może wkraczać w kompetencje organu wydającego pozwolenie na budowę w zakresie ustaleń wynikających z przepisu art. 5 ust. 1 pkt 9 ustawy Prawo budowlane. Zakresy bowiem ochrony uzasadnionych interesów osób trzecich występujące w obu postępowaniach nie nakładają się na siebie i winny być wyraźnie rozgraniczone. W postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu organ ogranicza się więc wyłącznie do oceny, iż zamierzona inwestycja jest zgodna z prawem (miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego oraz przepisami szczególnymi).
W świetle powyższych okoliczności uznać należy, iż skarżąca jest stroną postępowania (tak zresztą była traktowana przez organ pierwszej instancji), gdyż jej interesu prawnego jako wieczystego użytkownika sąsiedniej nieruchomości dotyczy niniejsze postępowanie o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na budowie budynku handlowego. Brak było zatem podstaw do umorzenia postępowania odwoławczego.
Z tych powodów, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1c i art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji wyroku.
Orzeczenie zawarte w punkcie II-im traci moc z chwilą uprawomocnienia się wyroku (art. 152).
/-/ W.Batorowicz /-/ St.Małek /-/ E.Podrazik
MarK
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło