II SA/Po 703/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jakub Zieliński Sędziowie Sędzia WSA Danuta Rzyminiak-Owczarczak Sędzia WSA Elwira Brychcy (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Ewa Wąsik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 stycznia 2011 r. sprawy ze skargi R. L. na decyzję Wojewody Wielkopolskiego z dnia [...] 2010r. Nr [...] w przedmiocie wymeldowania; oddala skargę /-/ D. Rzyminiak-Owczarczak /-/ J. Zieliński /-/ E. Brychcy Prezydent miasta P. decyzją z dnia [...] 2010 r. na podstawie art. 15 ust2. ustawy z 10.04.1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2006 Nr 139 poz. 993) orzekł o wymeldowaniu R. L. z pobytu stałego w lokalu nr [...] na oś. [...] w P. W obszernych motywach uzasadniających rozstrzygnięcie podano, że postępowanie w przedmiocie wymeldowania wszczęto z urzędu, po otrzymaniu informacji od właściciela lokalu, że R. L. w lokalu nie zamieszkuje, ponieważ go opuścił. W odwołaniu R. L. poinformował, że nie opuścił dobrowolnie przedmiotowego lokalu, w chwili obecnej domownicy wymienili zamki uniemożliwiając mu dostęp do niego. Fakt, iż jest zatrudniony w W. nie może być przyczyną pozbawienia go miejsca stałego zameldowania. Wojewoda Wielkopolski decyzją z dnia [...]2010 r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kodeksu postępowania administracyjnego utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ odwoławczy podał, że podziela ustalenia wynikające z postępowania dowodowego przeprowadzonego przez organ I instancji oraz jego wnioski prawne. Przechodząc do rozważań prawnych wskazano, że sprawy ewidencji ludności normuje ustawa z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2001 r. Nr 87 poz. 960 z późn.zm.), zgodnie z którą ewidencja ludności polega na rejestracji danych o miejscu pobytu osób (art. 1 ust. 2). Zgodnie z art. 6 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych pobytem stałym jest zamieszkiwanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem, z zamiarem stałego przebywania. Stosownie do art. 15 ust. 1 tej ustawy osoba, która opuszcza miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące, jest obowiązana wymeldować się w organie gminy, właściwym ze względu na dotychczasowe miejsce jej pobytu, najpóźniej w dniu opuszczenia tego miejsca. W myśl. art. 15 ust 2 ustawy, organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Oznacza to, że wyłączną przesłanką wydania na wniosek lub z urzędu decyzji w sprawie wymeldowania stanowi fakt opuszczenia przez daną osobę bez wymeldowania się dotychczasowego miejsca pobytu stałego. Organ prowadzący postępowanie był obowiązany jedynie do ustalenia, czy p. R.L. faktycznie opuścił lokal położony na os. [...] w P. bez dopełnienia obowiązku wymeldowania się z pobytu stałego w tym lokalu. W niniejszej sprawie bezsporna jest okoliczność, że odwołujący nie przebywa w mieszkaniu os. [...] w P., w którym to lokalu jest zameldowany na pobyt stały. Jak ustalił organ I instancji p. R. L. od 2007 roku mieszka i pracuje w W.. Istota sporu w ocenie organu drugiej instancji sprowadza się do tego, czy wymieniony opuścił miejsce stałego pobytu i swoje interesy życiowe skoncentrował w innym miejscu i ma rzeczywiście charakter związany z pracą. Z akt sprawy wynika, że wymieniony od 2007 roku pracuje w W.. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie potwierdza, że pobyt odwołującego w W. ma charakter jedynie czasowy, związany z wykonywaniem pracy. Rozstrzygając wątpliwości co do charakteru pobytu, organ administracji publicznej nie może ograniczyć się do bezkrytycznego przyjęcia oświadczenia woli osoby, której dotyczy wniosek o wymeldowanie co do jej zamiaru. O kwalifikacji pobytu decyduje bowiem nie tylko treść werbalna oświadczenia, ale również okoliczności faktyczne wskazujące na rzeczywisty zamiar osoby podlegającej obowiązkowi meldunkowemu. Organ odwoławczy wskazał na zeznania odwołującego R. L. z dnia 08.04.2010 r. w którym m.in. podał: "Pracę w W. rozpocząłem 2007 r. Moja sytuacja wygląda tak, że pracują na stałe w W., mieszkam na stałe w W. bez określonego miejsca pobytu stałego. Do momentu otrzymania pracy w W. lokal nr [...] na os. [...] w P. stanowił moje centrum życiowe i miejsce stałego pobytu., dalej przytoczył treść pisma z dnia 07.04.20l0 r. J. L. - matki p. R. L., w którym ww. poinformowała, że syn zamieszkuje na stałe w W. bez określonego miejsca pobytu, zeznania p. E. P. z dnia 22.04.20l0 r. w których podała, że były mąż mieszka i pracuje w W. oraz zastosował się do prawomocnego wyroku sądu i przed wykonaniem eksmisji przez komornika opuścił sporny lokal w dniu 08.04.2010 r. Zeznała dalej, że wcześniej w wyroku rozwodowym z kwietnia 2002 r. przydzielono byłemu mężowi pokój do którego przyjeżdżał bardzo rzadko bo w tym czasie pracował na Śląsku, wskazano na zeznania A. P. z dnia 28.04.2010 r., że ojciec opuścił w sposób stały przedmiotowy lokal, jeszcze przed nadaniem klauzuli wykonalności postanowieniu częściowemu Sądu Rejonowego P. [...] z dnia [...]2009 r. Sygn. akt [...] o eksmisji p. R. L., wcześniej po rozwodzie z matką czasami przyjeżdżał i nocował; chciał być niezauważalny, i zeznania świadka T. P. z dnia 04.05.2010 r., że jeszcze przed nadaniem klauzuli wykonalności ww. postanowienia ojciec opuścił sporny lokal. Po wyroku rozwodowym przez 2 lub 3 lata sporadycznie przyjeżdżał do przedmiotowego lokalu. W ocenie organu odwoławczego przedstawione dowody wzajemnie pokrywają się i potwierdzają stan faktyczny przedmiotowej sprawy i pozwalają w sposób nie budzący wątpliwości ustalić, że R. L. nie mieszka w spornym lokalu w sposób stały. Potwierdził to zainteresowany w trakcie postępowania przed organem I instancji - zeznając dnia 08.04.2010 r. - nieprzerwanie od 3 lat mieszkam i pracuję w Warszawie. Dalej w rozważaniach prawnych organ odwoławczy podał, że z utrwalonego orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego wynika, że miejsce stałego pobytu danej osoby to miejsce, w którym osoba ta stale realizuje swoje podstawowe funkcje życiowe, tj. w szczególności mieszka, nocuje, spożywa posiłki, wypoczywa, przechowuje swoje rzeczy niezbędne do codziennego funkcjonowania (odzież, żywność, meble) przyjmuje wizyty członków rodziny lub znajomych, utrzymuje kontakty z sąsiadami, przyjmuje i nadaje korespondencję. Wszystkie powyżej wskazane funkcje życiowe p. R. L. realizuje w wynajętym mieszkaniu w W., a nie w mieszkaniu na s. [...] w P.. Mieszkanie jest tylko wówczas stałym miejscem pobytu przebywających w nim osób, gdy stanowi dla nich wyłączne centrum życiowe, a wiec lokal, w którym koncentrują się ich codzienne sprawy, gdzie osoby te przebywają, wypoczywają, prowadzą gospodarstwo domowe - takim miejscem dla zainteresowanego od 3 lat nie jest przedmiotowy lokal ponieważ opuścił go i od tego czasu nie mieszka w nim w sposób stały . Dalej w uzasadnieniu podano, że postanowienie częściowe Sądu Rejonowego P. [...] z dnia [...]2009 r. Sygn. akt [...] w sprawie o podział majątku wspólnego w punkcie 6 nakazujące R. L. opróżnienie, opuszczenie i wydanie E. P. lokalu na os. [...] w P. potwierdza, iż zainteresowany utracił prawo do przebywania w przedmiotowym lokalu. W ocenie organu odwoławczego nakazanie eksmisji stanowi zawsze utratę uprawnień do przebywania w danym lokalu. W przedmiotowej sprawie nie budzi wątpliwości kwestia utraty uprawnień odwołującego do przebywania w spornym lokalu mieszkalnym, a to z kolei musiało skutkować wymeldowaniem zainteresowanego z tego lokalu. Odwołujący wobec którego orzeczono eksmisję opuścił przedmiotowy lokal, nie dopełniając przy tym obowiązku wymeldowania. Tymczasem jak stwierdził, Naczelny Sąd Administracyjny w swoim wyroku z dnia 25 kwietnia 2003 r. (V SA 3657/2002), dla zapewnienia zgodności pomiędzy stanem faktycznym a zapisami w ewidencji ludności niezbędne jest, aby organy meldunkowe mogły wymuszać na obywatelu pewne czynności służące rejestracji miejsca pobytu osoby podlegającej obowiązkowi meldunkowemu lub też poprzez rozstrzygnięcia własne zastępować takie czynności w celu uzyskania zgodności pomiędzy ewidencją a istniejącym stanem rzeczy. Wyrażony przez zainteresowanego zamiar powrotu do mieszkania (gdy utraci pracę w W.) pozostaje bez wpływu na rozstrzygnięcie. Istotę ewidencji ludności stanowi gromadzenie informacji w zakresie danych o miejscu bytu osób. Chodzi przy tym o to, by dane odpowiadały stanowi faktycznemu. W tej sytuacji, skoro zainteresowany faktycznie nie zamieszkuje w miejscu stałego zameldowania oraz utracił uprawnienia do lokalu, argumenty podnoszone w odwołaniu nie mogą mieć wpływu na odmienną ocenę stanu faktycznego nin. sprawy, decyzja o jego wymeldowaniu jest zgodna z obowiązującymi przepisami prawa. Powyższa decyzja została zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego przez R. L. z wnioskiem o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania. W uzasadnieniu skarżący podał, że wniosek T. P. o jego wymeldowanie nie może być miarodajny do ustalenia, że skarżący opuścił lokal ponieważ wnioskodawca 3 lata temu zawarł związek małżeński i w lokalu nie mieszka i nie może mieć wiedzy co do czasu przebywania w nim skarżącego. Zeznanie skarżącego, że pracuje w W. dowodzi tylko tego, że nie może być każdego dnia w P., skarżący oświadczył, że na stałe nie opuścił mieszkania w P.. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoją dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Rolą sądu administracyjnego jest dokonanie oceny legalności decyzji meldunkowej, a sądowa kontrola działalności administracji publicznej ogranicza się do oceny zgodności zaskarżonego aktu lub czynności z prawem. Wynika to z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.). Sąd Administracyjny, kontrolując zgodność zaskarżonej decyzji z prawem, orzeka na podstawie materiału sprawy zgromadzonego w postępowaniu administracyjnym. Obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego spoczywa na organie orzekającym, a Sąd Administracyjny nie może zastąpić organu administracji w wypełnieniu tego obowiązku, ponieważ do jego kompetencji należy wyłącznie kontrola legalności decyzji administracyjnej. Oznacza to, że Sąd Administracyjny nie rozstrzyga merytorycznie o zgłoszonych przez stronę żądaniach, a jedynie w przypadku stwierdzenia, iż zaskarżony akt został wydany z naruszeniem prawa, o którym mowa w art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm. - zwanej w dalszym ciągu uzasadnienia, jako p.p.s.a. uchyla go lub stwierdza jego nieważność. Nadto wskazania wymaga, iż Sąd orzeka na podstawie akt sprawy (art. 133 § 1 p.p.s.a.) nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów Sąd doszedł do przekonania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja nie została podjęta z naruszeniem przepisów prawa. Podstawę prawną decyzji o wymeldowaniu strony stanowi art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz.U. z 2001 r. Nr 87, poz. 960). Przepis ten wymaga - dla wymeldowania określonej osoby z pobytu stałego - zaistnienie przesłanki opuszczenia przez tę osobę lokalu. Wiążę się to z faktem, iż zameldowanie pełni wyłącznie funkcje ewidencji umożliwiającą określenie, gdzie kto mieszka. Wprawdzie we wskazanym art. 15 ust. 2,ustawy o ewidencji ludności ustawodawca nie sprecyzował, jaki charakter ma mieć opuszczenie przez daną osobę miejsca stałego pobytu oraz w jaki sposób fakt opuszczenia ma być potwierdzony, to w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego jak i Wojewódzkich Sądów Administracyjnych ugruntowane jest stanowisko, że przesłanka opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego w rozumieniu ww. przepisu jest spełniona, jeżeli opuszczenie to ma charakter trwały i jest dobrowolne. Rezygnacja z przebywania w określonym lokalu może nastąpić bowiem w sposób wyraźny - poprzez złożenie oświadczenia woli, ale także w sposób domniemany - poprzez zachowanie, które nie wyraża woli stałego przebywania w miejscu, w którym dotychczas koncentrowały się sprawy życiowe danej osoby. W konsekwencji, każda sprawa meldunkowa wymaga indywidualnego podejścia do okoliczności związanych z opuszczeniem lokalu i działaniami podejmowanymi przez zainteresowanego po jego opuszczeniu. W tym miejscu należy wyjaśnić skarżącemu, że postępowanie administracyjne w przedmiocie wymeldowania zostało wszczęte z urzędu. Wobec tego zarzuty skarżącego, że jego syn T. P. nie jest uprawniony do wypowiadania się w tej sprawie nie są trafne. Organ prowadzący postępowanie przesłuchał w charakterze świadka T. P. i jego zeznania poddał ocenie pod kątem ich wiarygodności. Ponieważ zeznania te są zgodne z pozostałymi zeznaniami świadków oraz samego skarżącego a także z dokumentami takimi jak postanowienie częściowe w sprawie o podział majątku wspólnego.(k.1 akt administracyjnych) dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji Sąd nie może zakwestionować prawidłowości i poprawności w zakresie ustaleń stanu faktycznego, ponieważ te ustalenia znajdują pełne odzwierciedlenie w zgromadzonych dowodach i w sposób logiczny i wyczerpujący zostały poddane ocenie organów orzekających. Należy jeszcze wskazać skarżącemu, że z przedłożonego wypisu aktu notarialnego z dnia [...]2009 r.(k. 2 -3 akt administracyjnych) wynika, iż po dokonanym podziale majątku wspólnego byłych małżonków w wyniku którego prawo do spornego lokalu przyznano byłej żonie, E. P. darowała sporne mieszkanie synowi T. P.. Wskazywanie w skardze, że w mieszkaniu skarżący pozostawił rzeczy należące wyłącznie do niego, nie podważa ustaleń organu, że skarżący opuścił sporny lokal i od 2007 r. nie przebywa w nim. Okoliczność, że znajdują się tam jakieś rzeczy stanowiące własność skarżącego nie świadczy o tym, że nie opuścił on tego lokalu, ponieważ opuszczenie lokalu nie musi być połączone z opróżnieniem z wszystkich rzeczy należących do opuszczającego lokal. Reasumując zaskarżona decyzja znajduje uzasadnienie w obowiązujących przepisach prawa materialnego, a postępowanie administracyjne zostało przeprowadzone zgodnie z obowiązującą procedurą wobec czego brak uzasadnionych przesłanek do jego wzruszenia. Biorąc powyższe pod rozwagę Sąd na zasadzie art. 151 ustawy z 30.08.2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł o oddaleniu skargi. /-/ D.Rzyminiak-Owczarczak /-/ J.Zieliński /-/ E.Brychcy