II SA/Po 704/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Rzyminiak-Owczarczak Sędziowie Sędzia WSA Wiesława Batorowicz (spr.) Sędzia WSA Elwira Brychcy Protokolant St. sekretarz sąd. Joanna Wieczorkiewicz-Skoczek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 marca 2010r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Poznaniu z dnia [...] sierpnia 2009r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w C. z dnia [...] 2009r. Nr [...], II. zasądza od Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Poznaniu na rzecz skarżącego kwotę [...] zł ([...] złotych) tytułem zwrotu kosztów sądowych, III. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. /-/ E. Brychcy /-/ D. Rzyminiak-Owczarczak /-/ W. Batorowicz Decyzją z dnia [...] 2009r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w C. umorzył postępowanie w sprawie stanu technicznego zespołu kominów [...] w budynku zamieszkiwanym przez K. i Z. B. w [...] przy ul. [...] na działce o nr ew. geod.[...]. Z uzasadnienia decyzji wynikało, że postępowanie prowadzone z urzędu, wszczęte zostało na skutek zawiadomienia M. K., iż stan techniczny kominów dymowych sąsiedniej nieruchomości jest wadliwy na skutek czego w jego budynku odczuwalne są intensywne zapachy dymne. W toku prowadzonego postępowania inspektor przeprowadził kontrolę obu bliźniaczo pobudowanych budynków i nie stwierdził wydobywania się zapachów dymnych w żadnym z nich. Postanowieniem z dnia [...] 2008r. organ nałożył na Z. B. obowiązek dostarczenia oceny technicznej zespołu kominów [...] w ich budynku znajdującym się na posesji przy ul. [...]. Z. B. dostarczył Protokół nr [...] z okresowej kontroli przewodów kominowo dymowych oraz grawitacyjnych przewodów spalinowych i wentylacyjnych w swojej nieruchomości. Protokół sporządzony został przez mistrza kominiarskiego J. S. i wynikało z niego, że badane przewody nadają się do dalszej eksploatacji. Opierając się na przedłożonej ocenie stanu technicznego, organ uznał, że zagrożenie ze strony pracy zespołu kominów w budynku przy ul. [...] nr [...] nie istnieje a postępowanie wobec jego bezprzedmiotowości należało umorzyć. Odwołanie od powyższej decyzji wniósł M. K., wskazując na przedwczesność umorzenia postępowania. Zdaniem żalącego się, organ całkowicie pominął wnioski zawarte w jego piśmie z dnia [...].07.2009r. a uzasadnienie orzeczenia nie zawiera odniesienia do zawartych tam zapytań. Decyzją z dnia [...].08.2009r. Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji organ podzielił ocenę prawidłowości ustaleń dokonanych przez organ I instancji w zakresie przyjęcia, że badany zespół kominów nie jest wadliwy, co czyniło postępowanie bezprzedmiotowym i w konsekwencji skutkowało umorzeniem postępowania. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wniósł M. K., domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji. Skarżący zarzucił organom obu instancji naruszenie przepisów prawa materialnego to jest art. 66 ust. 1 pkt. 1 ustawy z dnia 07.07.1994r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2006r., Nr 156, poz. 1118), poprzez jego niezastosowanie, podczas gdy stan techniczny budynku przy ul. [...] w [...] zagraża życiu i mieniu mieszkańców sąsiedniej nieruchomości. W skardze podniesiono również naruszenie przepisów postępowania administracyjnego to jest art. 77 § 1 art. 75 § 1 kpa poprzez niewyjaśnienie przyczyn złego stanu technicznego kominów, nie przeprowadzenie ekspertyzy rzeczoznawcy budowlanego. Wojewódzki Sąd Administracyjne w Poznaniu zważył co następuje. Skarga okazała się uzasadniona. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. 153 poz.1269 ze zm.) sądy administracyjne kontrolują legalność zaskarżonej decyzji, a więc prawidłowość zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafność ich wykładni. Skarga jest uwzględniona tylko wtedy, gdy Sąd stwierdzi, że doszło do naruszenia prawa ( art. 145 § 1 pkt. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm., dalej p.p.s.a.), przy czym ocena tego naruszenia następuje w świetle prawa obowiązującego w dacie wydania zaskarżonego orzeczenia. Postępowanie w niniejszej sprawie wszczęte zostało z urzędu, po wpłynięciu do organu zawiadomienia skarżącego o wadliwym funkcjonowaniu zespołu kominowego w nieruchomości bliżniaczo zabudowanej należącej do K. i Z. B. Wprawdzie organ nie wydał orzeczenia w trybie art. 61 kpa o wszczęciu postępowania, ale dalsze podjęte przez organ czynności pozwalają na przyjęcie, że wszczęcie postępowania nastąpiło z urzędu. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem wszczęcie postępowania następuje przez zawiadomienie uczestników postępowania o czynnościach procesowych. Takim zawiadomieniem było pismo z dnia [...].2008r. zawiadamiające o kontroli posesji skarżącego M. K. położonej w [...] przy ul.[...]. Zakres postępowania określony został jako " sprawa stanu technicznego budynku – komina". Dalsze czynności organu to jest oględziny budynku przy ul. [...] należącego do skarżącego w dniu [...].2008r. oraz oględziny budynku przy ul [...] należącego do K. i Z. B. w dniu [...].2008r., pozwalają na przyjęcie, że organ wszczął postępowanie w trybie art. 62 ust. 3 ustawy z dnia 07.07.1994r. Prawo budowlane ( Dz. U. z 2003r. Nr 207,poz.2016 ze zm.) w sprawie stwierdzenia nieodpowiedniego stanu technicznego – systemu kominowego w obu budynkach. Wprawdzie wskazany przepis nie został przez organ powołany, ale świadczą o tym kolejne czynności organu, to jest postanowienie z dnia [...] 2008r. nakładające na Z. B. obowiązek dostarczenia oceny technicznej zespołu kominów [...] w ich budynku znajdującym się na posesji przy ul. [...] oraz postanowienie z tej samej daty, nakładające identyczny obowiązek na M. K. w odniesieniu do jego nieruchomości przy ul. [...]. Obowiązek dostarczenia przez obu właścicieli ocen technicznych zespołu kominów wentylacyjnych i dymowych nałożony został przez organ na podstawie art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego, co powołane zostało w postanowieniu. Zgodnie ze wskazanym przepisem organy nadzoru budowlanego, w razie powstania uzasadnionych wątpliwości co do stanu technicznego obiektu budowlanego, mogą nałożyć, w drodze postanowienia, na właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego, obowiązek dostarczenia w określonym terminie odpowiednich ocen technicznych lub ekspertyz. Miejsce w jakim został umieszczony przepis dowodzi, że ma on charakter ogólny i zarazem procesowy i winien być stosowany w związku z odpowiednim przepisem części szczegółowej prawa budowlanego, w tym przypadku z art. 62 ust. 3. Postanowienie wydane na podstawie art. 81c ma bowiem jedynie charakter dowodowy czyli jest częścią innego postępowania. (por. Z. Kostka Prawo budowlane Komentarz, Gdańsk 2005r.str.183). Z materiału zgromadzonego w sprawie wynikało, że ani skarżący ani Z. B. nie przedłożyli żądanej przez organ oceny technicznej. Z. B. przedłożył Protokół z okresowej kontroli przewodów kominowych-dymowych oraz grawitacyjnych przewodów spalinowych i wentylacyjnych z dnia [...]08r. podpisany przez mistrza kominiarskiego J. S. M. K. nie przedłożył żadnego dokumentu. Przedłożony przez jednego z uczestników postępowania to jest Z. B. protokół kontroli, został sporządzony, co wynika z jego treści, na podstawie art. 62 Prawa budowlanego, który w ust. 1 lit. c nakłada taki obowiązek na właścicieli lub zarządców. Nie można jednak było przyjąć, że stanowi on ocenę techniczną zespołu kominów [...] od strony posesji przy ul.[...], czyli posesji należącej do skarżącego. Nakładając na uczestników postępowania obowiązek dostarczenia oceny technicznej, organ uznał, że samo przeprowadzenie kontroli nie będzie wystarczające, ocena techniczna stanowi bowiem materiał dowodowy bardziej dogłębny niż wyniki kontroli. Podkreślić należy, że przepis art. 62 ust. 3 przewiduje możliwość nakazania przez organ przeprowadzenia kontroli o jakiej mowa w art. 62 ust. 1 i w tym celu organ wydaje decyzję, albo nakazuje przedstawienie ekspertyzy stanu technicznego i ten obowiązek organ nakłada postanowieniem. Oba wydane przez organ postanowienia dotyczyły oceny stanu technicznego czyli pojęcia zbliżonego do ekspertyzy. Skoro zatem obowiązki nałożone przez organ opisanymi postanowieniami nie zostały wykonane, za bezpodstawne uznać należało przyjęcie przez organ bezprzedmiotowości postępowania i w konsekwencji jego umorzenie na podstawie art. 105 kpa. W tym miejscu podkreślić należy, że umorzenie postępowania decyzją z dnia [...] 09r. nastąpiło jedynie w stosunku do K. i Z. B., podczas gdy toczyło się również w stosunku do M. K. Trafny okazał się również zarzut skargi, iż organy nie przeprowadziły postępowania dowodowego w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i nie zebrały całego materiału dowodowego, co wyklucza przyjęcie, że ocenę dokonano na podstawie całokształtu materiału dowodowego, co naruszało przepisy art. 7, 77 § 1 i 80 kpa. Kolejnym błędem popełnionym przez organ było nierozpoznanie wniosku dowodowego skarżącego, złożony w toku postępowania, dotyczącego ustalenia czy budynek należący do Z. B. posiada wadliwe, sprzeczne z pozwoleniem na budowę, rozwiązania w zakresie zespołu kominowego, które nie zostały zaakceptowane w pozwoleniu na użytkowanie. Zgodnie bowiem z art. 78 § 1 kpa żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu jest okoliczność mająca znaczenie dla sprawy, a odmowa przeprowadzenia dowodu może nastąpić jedynie w sytuacji wskazanej w § 2[1] W tych warunkach uznać należało, że zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji zapadły z naruszeniem przepisu postępowania, który mógł mieć wpływ na wynik sprawy, co na podstawie art. 145 §1 pkt. 1 lit. c i art.135 p.p.s.a. było podstawą uchylenia orzeczeń organów obu instancji. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ winien kontynuować postępowanie w oparciu o przepis art. 81 c pkt. 4 prawa budowlanego, który przewiduje jakie czynności organ winien podjąć w sytuacji niedostarczenia żądanych ocen lub ekspertyz. W takiej sytuacji organ może zlecić wykonanie tych ocen lub ekspertyz na koszt osoby zobowiązanej do ich dostarczenia. Równocześnie organ w zależności od wyniku uzyskanej oceny, winien rozpoznać wniosek dowodowy skarżącego, złożony w toku postępowania, dotyczący ustalenia czy budynek należący do Z. B. posiada wadliwe, sprzeczne z pozwoleniem na budowę, rozwiązania w zakresie zespołu kominowego, które nie zostały zaakceptowane w pozwoleniu na użytkowanie. /-/E. Brychcy /-/D. Rzyminiak-Owczarczak /-/W. Batorowicz ----------------------- [1] e