II SA/Po 705/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Świstak Sędziowie Sędzia WSA Marek Sachajko (spr.) Asesor WSA Arkadiusz Skomra po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 12 lutego 2025 r. w sprawie ze skargi M. J. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 26 sierpnia 2024 r., nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania uchyla zaskarżone postanowienie. Postanowieniem z dnia 26 sierpnia 2024 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej: organ odwoławczy), na podstawie art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2024 r., poz. 572) - dalej: k.p.a. – stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania M. J. (dalej: strona, skarżąca) od decyzji Prezydenta Miasta [...] (dalej: organ I instancji) z dnia 24 maja 2024 r. w przedmiocie opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej. Organ odwoławczy wskazał, że decyzja organu I instancji została prawidłowo doręczona dozorcy domu, w którym przebywa skarżąca dnia 10 czerwca 2024 r. Decyzja miała prawidłowe pouczenie odnośnie trybu i terminu wniesienia odwołania. Skarżąca wniosła odwołanie w dniu 3 lipca 2024 r. za pośrednictwem poczty, czyli po upływie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie. Organ odwoławczy stwierdził, że w odwołaniu strona nie wniosła o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Z tego względu organ odwoławczy stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania. W skardze skierowanej do WSA w Poznaniu skarżąca podniosła argumenty dotyczące konieczności przywrócenia jej terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia 24 maja 2024 r. w przedmiocie opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie odwołując się do poglądu zawartego w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935) - dalej: p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze - w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu. W wyniku przeprowadzenia tak rozumianej kontroli Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie bowiem z treścią art. 129 k.p.a. odwołanie wnosi się do właściwego organu odwoławczego za pośrednictwem organu, który wydał decyzję (§ 1). Odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie – od dnia jej ogłoszenia stronie (§ 2). Przepisy szczególne mogą przewidywać inne terminy do wniesienia odwołania (§ 3). Zgodnie z art. 134 k.p.a. organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Z art. 58 § 1 i § 2 k.p.a. wynika natomiast, że organ administracji publicznej jest zobowiązany przywrócić termin w sytuacji kumulatywnego zaktualizowania się określonym tym przepisem prawa przesłanek, a mianowicie wówczas, gdy: a) uchybienie terminowi nastąpiło bez winy zainteresowanego i brak winy został uprawdopodobniony, b) zainteresowany złożył wniosek o przywrócenie terminu w ciągu siedmiu dni od ustania przyczyny uchybienia terminowi, c) zainteresowany dopełnił czynności, dla której określony był termin, jednocześnie ze złożeniem wniosku o przywrócenie terminu. Zdaniem Sądu organ II instancji wskazał zasadnie, że decyzja organu I instancji została prawidłowo doręczona dozorcy domu, w którym przebywa skarżąca dnia 10 czerwca 2024 r. Decyzja zawierała prawidłowe pouczenie odnośnie trybu i terminu do wniesienia odwołania. Skarżąca wniosła odwołanie w dniu 3 lipca 2024 r. za pośrednictwem poczty, czyli po upływie ustawowego 14 dniowego terminu (k. [...]-[...] akt administracyjnych organu II instancji). Wskazać należy jednak, że w kolejnym piśmie z dnia 15 lipca 2024 r. kierowanym do organu odwoławczego strona wyraźnie wniosła o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania (k. [...] akt administracyjnych organu II instancji). Organ stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Organ uznał, że nie został przez stronę złożony wniosek o przywrócenie terminu do dokonania tej czynności. W ocenie Sądu zachowanie organu było sprzeczne z wzorcami normatywnymi albowiem po wniesieniu odwołania strona złożyła ponadto wniosek o przywrócenie terminu do dokonania tej czynności procesowej. Wniosek ten znajduje się w piśmie skarżącej z dnia 15 lipca 2024r. Z treści tego pisma jednoznacznie wynika, że skarżąca składa wniosek o przywrócenie terminu do złożenia odwołania od decyzji organu I instancji i dodatkowo wniosek w tym przedmiocie uprawdopodabnia stanem chorobowym. Organ powinien więc wszcząć tryb rozpatrzenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia 24 maja 2024 r. w przedmiocie opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej, a to zgodnie z wzorcami normatywnymi zawartymi w art. 58 § 1-3 k.p.a. WSA wskazuje, że dopiero po negatywnym (z perspektywy formalnej czy materialnoprawnej) zakończeniu rozpatrzenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania organ odwoławczy mógł stwierdzić, że odwołanie zostało wniesione po upływie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie. Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ II instancji uwzględni powyższe dyrektywy postępowania. W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku.