II SA/Po 706/09
PostanowienieWSA w Poznaniu2009-11-10
Skład orzekający: Katarzyna Witkowicz-Grochowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy złożony na urzędowym formularzu PPF jest warunkiem formalnym, którego niespełnienie skutkuje pozostawieniem wniosku bez rozpoznania?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy ma charakter sformalizowany i musi być złożony na urzędowym formularzu PPF. Niespełnienie tego wymogu formalnego, pomimo wezwania do uzupełnienia, skutkuje pozostawieniem wniosku bez rozpoznania na podstawie art. 257 PPSA. Natomiast wniosek skarżącego W. L. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu sądowego został uwzględniony częściowo, gdyż jego trudna sytuacja finansowa uzasadniała zwolnienie od kosztów sądowych bez uszczerbku dla bieżącego utrzymania rodziny.Stan faktyczny
Skarżący G. L. i W. L. wnieśli skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego i jednocześnie wniosek o przyznanie prawa pomocy. Zostali zobowiązani do złożenia wniosku na urzędowym formularzu PPF. Skarżący W. L. złożył wniosek, przedstawiając swoją trudną sytuację finansową i majątkową. Skarżąca G. L. nie złożyła wniosku na formularzu, ograniczając się do oświadczenia o wspólnym gospodarstwie domowym i dochodach z mężem.Rozstrzygnięcie
1. Zwolniono W. L. od wpisu sądowego od skargi. 2. Oddalono wniosek W. L. o prawo pomocy w pozostałym zakresie. 3. Wniosek G. L. o prawo pomocy pozostawiono bez rozpoznania.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu - Katarzyna Witkowicz-Grochowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 10 listopada 2009 r. wniosków o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi G. L. i W. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości postanawia 1. zwolnić W. L. od wpisu sądowego od skargi, 2. oddalić wniosek W. L. o prawo pomocy w pozostałym zakresie, 3. wniosek G. L. o prawo pomocy pozostawić bez rozpoznania. /-/ K.Witkowicz-Grochowska
Skarżący G. L. i W. L. wnieśli w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów wniesionej skargi. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału oboje skarżący zostali zobowiązani do złożenia wniosku o prawo pomocy na urzędowym formularzu PPF, zgodnie z przepisem art. 257 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Powyższe zarządzenie wykonał tylko skarżący, natomiast skarżąca G. L. w zakreślonym terminie nie złożyła wniosku o prawo pomocy na formularzu ograniczając się do oświadczenia, że wspólne gospodarstwo domowe prowadzi z mężem, ma wspólne z nim dochody oraz zobowiązania finansowe.
Zgodnie z dyspozycją art. 252 §2 p.p.s.a. wniosek o prawo pomocy składa się na urzędowym formularzu według ustalonego wzoru (formularz PPF). Wniosek o przyznanie prawa pomocy ma bowiem sformalizowany charakter. Wobec tego, wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy, który nie został złożony w wymaganej formie, w zakreślonym terminie po wezwaniu do uzupełnienia tego braku, należało pozostawić bez rozpoznania (art. 257 p.p.s.a.). W tym stanie rzeczy na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 6 p.p.s.a. orzeczono, jak w punkcie 3 postanowienia
Natomiast rozpoznać merytorycznie należało wniosek o prawo pomocy skarżącego W. L. Wskazał on, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz żoną i z trójką dzieci. Rodzina utrzymuje się ze sprzedaży rezerw magazynowych należącego do obojga skarżących sklepu meblowego w Wałczu oraz ze sprzedaży należących do nich nieruchomości. W części wniosku dotyczącej posiadanego majątku wnioskodawca oświadczył, że posiadają:
- dom mieszkalny o powierzchni [...] m² położony w P. przy ul. L., (własność).
- sklep meblowy w likwidacji o powierzchni [...] m² położony w W. przy ul. P. przeznaczony na sprzedaż (własność),
- pawilon sklepowy położony w P. przy ul. L., aktualnie przekazywany spółdzielni mieszkaniowej w P. (spółdzielcza własność do lokalu użytkowego),
- działka budowlana o powierzchni [...] m² położona w P. przy ul. P., przeznaczona na sprzedaż (własność).
Wnioskodawca wskazał, że posiadają towar w sklepie o wartości 167.000 zł, który z uwagi na zamknięcie remontowanej ulicy przy, której znajduje się sklep trudniej się sprzedaje. Prócz tego posiadają wierzytelności na kwotę [...] zł., które są w trakcie egzekucji.
Nadto wnioskodawca wyszczególnił ciążące na skarżących zaległości:
- wobec Gminy z tytułu niezapłaconego podatku od nieruchomości i podatku gruntowego w wysokości 67.014,08 zł, która jest w trakcie egzekucji,
- Gminy z tytułu rat kapitałowych i niezapłaconych odsetek za nabycie działki w P. przy ul. P. na kwotę 61.500 zł,
- Spółdzielni Lokatorsko-Własnościowej w P. tytułem niezapłaconych kosztów administracyjnych i utrzymania lokalu na kwotę 35.286 zł.
- wobec kontrahentów handlowych na kwotę 12.187 zł.
Wnioskodawca argumentował, że w chwili obecnej z uwagi na zablokowanie środków finansowych w nieruchomościach oraz trudnościami przepływu gotówki spowodowanymi przez kryzys w branży meblowej, nie posiadają wolnych środków finansowych. Ponadto zmniejszeniu uległy obroty, gdyż prowadzony jest remont ulicy, przy której znajduje się sklep w W., a także doszło do włamań do sklepu i kradzieży mienia. Wobec powyższego aktualnie skarżący nie są w stanie regulować innych zobowiązań, w tym opłat w niniejszej sprawie bez uszczerbku w koniecznych potrzebach rodziny.
Skarżący zobowiązany do złożenia dodatkowych wyjaśnień w trybie art. 255 p.p.s.a. podał, że od 1990r. prowadzi działalność gospodarczą, której przedmiotem jest handel meblami. Działalność ta od kilku lat przynosi straty (44.103,64 zł w 2005r.; 45.633,93 zł w 2006r., 20.350,43 zł w 2007r., 3.941,23 zł w 2008r. Środki uzyskane ze sprzedaży działek [...] i [...] w całości zostały przekazane na pokrycie strat z działalności i opłaty bytowe rodziny. Skarżący korzystają z kredytu kupieckiego, który umożliwia wydłużony termin płatności za zakupiony towar u kontrahentów handlowych. Skarżący wskazał, że mają kłopoty finansowe spowodowane zaległościami w płatnościach podatku od nieruchomości, w stosunku do Urzędu Skarbowego oraz Spółdzielni Mieszkaniowej. Problemy finansowe wynikają z podwyższenia stawek podatku od nieruchomości ustalonych przez miasto W. od 2007r. W związku z tym nie są w stanie regulować bieżących należności. Zwrócili się więc o udzielenie pomocy publicznej poprzez umorzenie całości lub części należności w stosunku do Miasta.
Nadto skarżący podał, że nie korzystają z innych kredytów bankowych, dysponują jedynie debetem w rachunku bankowych obsługiwanym z bieżących wpływów do firmy. Na utrzymanie rodzinny przeznaczają średnio 2.500 zł.
Na poparcie swoich twierdzeń skarżący załączył kopie następujących dokumentów:
- upomnienie z 13 października 2009r. w sprawie zapłaty podatku od nieruchomości na kwotę 12.501,80 zł,
- rozliczenie podatku od nieruchomości w okresie od 2001 do 2008r. z czego wynika, że zaległość wynosi 62.995,08 zł.
- postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w P. w przedmiocie odmowy zwolnienia spod egzekucji samochodu osobowego marki Opel Vectra 1,6 zajętego w dniu 30 lipca 2007r. (zajęto także witrynę barokową i piano),
- informacji o wysokości dochodu (straty) z pozarolniczej działalności gospodarczej, z której wynika, że przychód w 2008r. wynosił [...] zł, a koszty [...] zł, w 2007r. przychód – [...] zł koszty – [...] zł, w 2006r. przychód [...] zł, a koszty [...] zł.
- upomnienie z tytułu spłaty rat za lokal i grunt wraz z odsetkami na dzień 6 lipca 2009r. w łącznej wysokości 8.955,54 zł. i 2.972,68 zł.
- wezwanie ze Spółdzielni Mieszkaniowej z tytułu zaległości na dzień 22 lipca 2009r. w opłatach za lokal położny w P. na łączną kwotę 7.871,55 zł.’
- wyciągów z rachunku bankowego za okres od 1 maja 2009r. do 6 października 2009r., z których wynika, że skarżący dysponują debetem w rachunku do kwoty 20.000 zł, salda na każdy miesiąc są ujemne aż do powyższej kwoty.
Zgodnie z treścią przepisu art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w koniecznych wydatkach bieżącego utrzymania. Oznacza to, że prawo pomocy ma charakter szczególny i wyjątkowy, a skorzystać z tego uprawnienia mogą jedynie osoby w rzeczywiście ciężkiej sytuacji finansowej, pozbawione majątku, stałego miesięcznego dochodu lub uzyskujące go w takiej wysokości, że nie są w stanie uiścić należności sądowych nawet w części.
Z przedłożonego oświadczenia o stanie majątkowym, finansowym i dochodach oraz jego szerokiego uzupełnienia wynika, że sytuacja skarżącego jest rzeczywiście trudna. Prowadzi wraz z żoną działalność gospodarczą, ale borykają się z trudnościami finansowymi. Przychody uzyskiwane z tej działalności w okresie ostatnich 4 lat nie wystarczały na pokrycie kosztów jej prowadzenia oraz uiszczenie należności publiczno-prawnych. Działalność ta nie ma także charakteru działalności w wielkim rozmiarze. Wnioskodawca posiada zaległości w opłacie podatku od nieruchomości, a także nie wywiązuje się ze swoich zobowiązań z tytułu zawartych umów dotyczących nabycia nieruchomości, opłat administracyjnych i za utrzymanie lokalu, którym dysponuje oraz w stosunku do kontrahentów handlowych. Ciążą na nim zajęcia komornicze. Z przedłożonych wyciągów z rachunku bakowego, które odzwierciedlają rzeczywistą wysokość i obroty środkami finansowymi, jakimi wnioskodawca realnie dysponuje, wynika, że w sposób ciągły posiłkuje się debetem na kwotę sięgającą 20.000 zł.
Wnioskodawca wraz z żoną posiada jednak znaczny majątek nieruchomy, z którego sprzedaży pokrywa swoje zaległości. Ze sprzedaży działek w 2007r. pokrył część zaległości w opłacie podatku od nieruchomości oraz należności związane z prowadzeniem firmy. Aktualnie do sprzedaży wystawiony jest lokal użytkowy w W., pawilon sklepowy w P. oraz działka budowlana w P.
Wobec powyższego aktualna sytuacja finansowa wnioskodawcy nie pozwala na uiszczenie pełnych kosztów sądowych w niniejszej sprawie bez uszczerbku w koniecznych wydatkach rodziny. Podjęte działania w zakresie zadysponowania swoim majątkiem mogą jednak przynieść dodatkowe środki finansowe dopiero w przyszłości. Mając na względzie aktualną kondycję finansową skarżącego oraz zapewnienie prawa do sądu należało przyznać skarżącemu prawo pomocy w części poprzez zwolnienie od wpisu sądowego od skargi.
Podkreślić jednak należy, że zgodnie z treścią art. 249 p.p.s.a. ustawy przyznanie prawa pomocy może być cofnięte w całości lub w części, jeżeli okaże się, że okoliczności, na podstawie których je przyznano, nie istniały lub przestały istnieć.
Na podstawie art. 258 §1 i 2 pkt 7 w zw. z art. 246 §1 pkt 2 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, jak w punkcie 1 i 2 postanowienia.
/-/ K.Witkowicz-Grochowska
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło