II SA/Po 707/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Paluszyńska Sędziowie Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Asesor WSA Jan Szuma (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Mariola Kaczmarek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 stycznia 2020 r. sprawy ze skargi A. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] czerwca 2019 r. nr [...] w przedmiocie dodatku energetycznego oddala skargę Przedmiotem zaskarżenia jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego (zwanego dalej "Kolegium") z dnia [...] czerwca 2019 r., [...], którą po rozpoznaniu odwołania A. C., utrzymano w mocy decyzję Prezydenta Miasta [...] (zwanego dalej "Prezydentem") z dnia [...] kwietnia 2019 r., [...] w przedmiocie przyznania odwołującej się dodatku energetycznego w okresie od dnia [...] kwietnia do [...] września 2019 r. Powyższe rozstrzygnięcia wydano w następujących okolicznościach udokumentowanych w aktach sprawy. Wnioskiem z dnia [...] marca 2019 r. A. C. wystąpiła o przyznanie jej dodatku energetycznego (k. 1 akt administracyjnych). Wniosek został złożony na urzędowym formularzu i miał jednoznaczną treść, jeśli chodzi o zawarte w nim żądanie. Pismem z tego samego dnia organ wezwał wnioskodawczynię na podstawie art. 64 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (obecnie tekst jednolity Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm., dalej "K.p.a.") oraz art. 3 pkt 13c i art. 5d ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r., Prawo energetyczne (wówczas tekst jednolity Dz. U. z 2018 r., poz. 755, obecnie Dz. U. 2019 r., poz. 755 ze zm., dalej "P.e.") do dostarczenia kopii umowy kompleksowej lub umowy sprzedaży energii elektrycznej zawartej z przedsiębiorcą energetycznym (k. 2 akt administracyjnych). Po przedłożeniu przez A. C. umowy kompleksowej [...] (k. 3 akt administracyjnych) organ zweryfikował, czy wnioskodawczyni ma przyznany dodatek mieszkaniowy (zob. wydruk z systemu informatycznego – k. 4 akt administracyjnych). Decyzją z dnia [...] kwietnia 2019 r., [...] Prezydent przyznał A. C. zryczałtowany dodatek energetyczny na okres od [...] kwietnia do [...] września 2019 r. Jako podstawę prawną decyzji wskazano art. 104 K.p.a. oraz art. 3 pkt 13c, art. 5c ust. 1-3, art. 5d i art. 5e P.e. Dodatek określono w kwocie: w okresie od [...] do [...] kwietnia 2019 r. – [...] zł zgodnie z obwieszczeniem Ministra Energii z dnia 23 kwietnia 2018 r. w sprawie wysokości dodatku energetycznego obowiązującej od [...] maja 2018 r. do [...] kwietnia 2019 r., natomiast w okresie od [...] maja 2019 r. według ogłoszenia ministra właściwego do spraw energii w drodze obwieszczenia w Dzienniku Urzędowym "Monitor Polski". Pismem z dnia [...] kwietnia 2019 r. A. C. złożyła odwołanie od decyzji z dnia [...] kwietnia 2019 r., [...] co do przyznania jej dodatku mieszkaniowego (decyzję tą wydano w odrębnej sprawie) oraz decyzji dnia [...] kwietnia 2019 r., [...] co do przyznania jej dodatku energetycznego (odwołanie w aktach, karta nienumerowana). Wskazała, że zwracała się wcześniej z prośbą o wyłączenie z jej dochodów spłaty zaległych alimentów na syna dokonanych przez jego ojca. Poprosiła o dołączenie do akt sprawy dokumentacji, którą w formie oświadczenia składała w [...] Centrum Świadczeń (opisała tam zaistniałe okoliczności). W konkluzji wskazała, że "kwota" (bez sprecyzowania – czy dodatku mieszkaniowego, czy dodatku energetycznego – uw. Sądu) jest za niska i zwróciła się o jej podwyższenie. Decyzją z dnia [...] czerwca 2019 r., [...] Kolegium, działając na podstawie art. 127 § 2 i art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. Podkreśliło, że A. C. przyznano dodatek energetyczny. Dalej wyjaśniło, że zgodnie z art. 5c ust. 4 P.e. minister właściwy do spraw energii ogłasza, w terminie do dnia 30 kwietnia każdego roku, w drodze obwieszczenia, w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej "Monitor Polski", wysokość dodatku energetycznego na kolejne 12 miesięcy, biorąc pod uwagę środki przewidziane na ten cel w ustawie budżetowej. Dalej organ odwoławczy wskazał, że wysokość przyznanego A. C. dodatku wynika z obwieszczenia Ministra Energii z dnia 23 kwietnia 2018 r. w sprawie wysokości dodatku energetycznego obowiązującej od dnia [...] maja 2018 r. do dnia [...] kwietnia 2019 r., M.P. z 2018 r., poz. 450 (organ błędnie wskazał datę obwieszczenia jako "[...] kwietnia 2018 r. – uw. Sądu) i wynosi [...] zł na miesiąc. Właśnie w tej kwocie wnioskodawczyni otrzymała dodatek energetyczny. Kolegium zaznaczyło też, że za okres przypadający od [...] maja 2019 r. dodatek energetyczny został określony obwieszczeniem Ministra Energii z dnia 11 kwietnia 2019 r. w sprawie wysokości dodatku energetycznego obowiązującej od dnia [...] maja 2019 r. do dnia [...] kwietnia 2020 r. (M. P. z 2019 r., poz. 402) i ustalono go na poziomie [...] zł. Stosownie do tego dodatek przewidziano do wypłaty A. C., co zostało wskazane w punkcie III. decyzji pierwszoinstancyjnej. W konkluzji Kolegium uwypukliło, że przepisy dotyczące dodatku energetycznego jednoznacznie precyzują wysokość tego świadczenia. Wysokość ta jest sztywna i żadne względy słusznościowe ani wzgląd na sytuacje materialną lub zdrowotną uprawnionego nie mogą być brane pod uwagę. Odnosząc się do treści odwołania Kolegium zaznaczyło, że zarzuty dotyczące wysokości przyznanego dodatku mieszkaniowego nie mają wpływu na rozstrzygnięcie o dodatku energetycznym. Organ zasygnalizował jednocześnie, że gdy chodzi o wysokość dodatku mieszkaniowego, to wypowiedział się w tej kwestii w odrębnej decyzji z dnia [...] czerwca 2019 r., [...] Pismem z dnia [...] lipca 2019 r. A. C. wniosła skargę, która dotyczyła przede wszystkim decyzji o wysokości dodatku mieszkaniowego, a zarazem decyzji Kolegium w sprawie dodatku energetycznego. W odniesieniu do obu decyzji skarżąca zrzuciła, że są one niesprawiedliwe i krzywdzące. W jej ocenie nie powinno się wliczać do jej dochodów zaległych alimentów sprzed wielu lat. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie i podtrzymało dotychczasowe stanowisko. Pismem z dnia [...] grudnia 2019 r. ustanowiona dla A. C. na zasadzie prawa pomocy pełnomocnik sprecyzowała, że skarga dotyczy całości decyzji Kolegium z dnia [...] czerwca 2019 r., [...]. Pełnomocnik rozszerzyła też zarzuty skargi i podkreśliła, że doszło do uchybienia art. 3 pkt 13c P.e. w zw. z art. 5c ust. 1 P.e. w zw. z art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (obecnie tekst jednolity Dz. U. z 2019 r., poz. 2133 ze zm., dalej "u.d.m.") w ten sposób, że doliczono do dochodu skarżącej jednorazową spłatę zaległych alimentów, co miało wpływ na obliczona wysokość dochodów skarżącej. Zdaniem pełnomocnik naruszono także: art. 7, art. 77 § 1 i art. 10 § 1 K.p.a. poprzez nie wyjaśnienie dokładnie stanu faktycznego sprawy oraz zaniechanie w sposób wyczerpujący zebrania całego materiału dowodowego oraz art. 6 w zw. z art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a. poprzez naruszenie zasady praworządności, którą powinien kierować się organ drugiej instancji. Wskazując na powyższe adwokat reprezentująca A. C. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji, zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania oraz przyznanie pełnomocnik kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu. W trakcie rozprawy pełnomocnik skarżącej wyjaśniła jeszcze raz, że niezasadnie doliczono zaległe alimenty do dochodu skarżącej na potrzeby dodatku mieszkaniowego. Z dodatkiem mieszkaniowym powiązane jest tymczasem prawo do dodatku energetycznego. Skarżąca z kolei przyznała, że dodatek energetyczny otrzymuje w najwyższej kwocie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Skarga nie ma usprawiedliwionych podstaw. Na wstępie Sąd podkreśla, że w niniejszej sprawie już wstępna analiza akt wskazuje, iż A. C. pozostaje w mylnym przekonaniu co do wpływu ustaleń dotyczących wysokości dochodów w postępowaniu o przyznanie dodatku mieszkaniowego na wysokość dodatku energetycznego. Co do zasady pełnomocnik A. C. ma rację, że świadczenia w formie dodatku mieszkaniowego i w formie dodatku energetycznego są ze sobą powiązane. Otóż zgodnie z art. 5c ust. 1 P.e. dodatek energetyczny przysługuje "odbiorcy wrażliwemu energii elektrycznej", a w myśl art. 3 pkt 13c P.e. "odbiorca wrażliwy energii elektrycznej", to osoba, której przyznano dodatek mieszkaniowy w rozumieniu art. 2 ust. 1 u.d.m. Gdyby zatem doszło do sytuacji skrajnej, to jest A. C. nie otrzymałaby dodatku mieszkaniowego w ogóle, to wówczas rzutowałoby to na jej prawo do dodatku energetycznego. Okoliczności niniejszej sprawy są jednak inne. Otóż A. C. niewątpliwie otrzymała dodatek mieszkaniowy, który przyznano jej decyzją Prezydenta z dnia [...] kwietnia 2019 r., [...] To z kolei oznacza, że skarżąca z całą pewnością ma status "odbiorcy wrażliwego energii elektrycznej" za okres posiadania dodatku mieszkaniowego. Za ten okres przyznano jej więc stosowny dodatek energetyczny na podstawie art. 5c ust. 1 i ust. 2 pkt 2 P.e. (dla dwuosobowego gospodarstwa domowego). Jak trafnie wyjaśniło Kolegium – dodatek energetyczny przyznawany jest w kwocie sztywnej wynikającej z obwieszczeń wydawanych przez ministra właściwego do spraw energii na podstawie art. 5c ust. 4 P.e. W przypadku A. C. przyznany dodatek energetyczny mógł wynieść [...] zł za miesiąc kwiecień 2019 r. zgodnie z obwieszczeniem Ministra Energii z dnia 23 kwietnia 2018 r. w sprawie wysokości dodatku energetycznego obowiązującej od dnia [...] maja 2018 r. do dnia [...] kwietnia 2019 r. (M.P. z 2018 r., poz. 450) oraz za pozostałe miesiące [...] zł zgodnie z obwieszczeniem Ministra Energii z dnia 11 kwietnia 2019 r. w sprawie wysokości dodatku energetycznego obowiązującej od dnia [...] maja 2019 r. do dnia [...] kwietnia 2020 r. (M. P. z 2019 r., poz. 402). Co prawda, ta ostatnia kwota nie została wprost podana w decyzji Prezydenta, jednak organ należycie określił sposób jej ustalenia (na datę decyzji obwieszczenie Ministra Energii z dnia 11 kwietnia 2019 r. nie było jeszcze opublikowane w Dzienniku Urzędowym). Mając na uwadze powyższe w ocenie Sądu decyzję Kolegium z dnia [...] czerwca 2019 r., [...] oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta z dnia [...] kwietnia 2019 r., [...] w sprawie dodatku energetycznego należało uznać za prawidłowe. Rozstrzygnięcie w sprawie dodatku energetycznego jest dla A. C. pozytywne, a przyznany dodatek ustalono w kwocie odpowiadającej sztywnej wartości wynikającej z przepisów prawa ([...] i następnie [...] zł miesięcznie). Niezależnie Sąd wyjaśnia skarżącej, że ma świadomość, iż kwestionuje ona także rozstrzygnięcie w sprawie wysokości dodatku mieszkaniowego. W przypadku dodatków mieszkaniowych rzeczywiście ustalona wysokość dochodów może mieć wpływ na wysokość samego dodatku. Zagadnienia dotyczące wysokości dodatku mieszkaniowego są jednak przedmiotem odrębnej decyzji, a także skargi (Sąd posiada z urzędu informację, że zarejestrowano skargę dotyczącą dodatku mieszkaniowego - II SA/Po [...]). Jak już wyjaśniono, z perspektywy tej sprawy istotne było to, że A. C. dodatek mieszkaniowy w ogóle otrzymała. Posiadając to świadczenie (niezależnie od wysokości) ma bowiem "status odbiorcy wrażliwego energii elektrycznej", a to uprawniło ją do otrzymania dodatku energetycznego (świadczenia w sztywnej wysokości). W tym stanie rzeczy Sąd, uznając zaskarżoną decyzję za zgodną z prawem, oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.). Z wymienionych przyczyn Sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia zarzutów podniesionych w skardze. Pokreślić należy, że skoncentrowano je na kwestii wpływu ustalonego dochodu na dodatek mieszkaniowy, a w niniejszej sprawie nie weryfikowano wysokości tego rodzaju świadczenia. Kontrolowano jedynie podstawy prawne przyznania dodatku energetycznego w określonej wysokości, co nie budziło zastrzeżeń. Odnosząc się do wniosków skargi Sąd wyjaśnia, że o kosztach postępowania nie orzekał, gdyż skarżąca była z nich zwolniona (art. 239 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a.). Jeśli chodzi natomiast o wniosek o przyznanie pełnomocnikowi wynagrodzenia z tytułu pomocy prawnej udzielonej z urzędu, to w tym zakresie w odrębnym postanowieniu rozstrzygnie referendarz sądowy (zob. art. 258-261 P.p.s.a., zwłaszcza art. 258 § 2 pkt 8 P.p.s.a.).