II SA/Po 708/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elwira Brychcy Sędziowie Sędzia NSA Barbara Kamieńska Sędzia WSA Aleksandra Łaskarzewska /spr./ Protokolant sekr. sąd. Mariola Kaczmarek po rozpoznaniu w Poznaniu na rozprawie w dniu 26 stycznia 2007 r. przy udziale sprawy ze skargi U. i K.R. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego; I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta K. z dnia [...]r. nr [...], II. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana, III. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżących kwotę 200,- (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów sądowych. /-/ A.Łaskarzewska /-/ E.Brychcy /-/ B.Kamieńska Wnioskiem z dnia [...] r. U. R. wniosła o przeprowadzenie kontroli nad pracami związanymi z zakładaniem kostki brukowej na terenie przy ul. [...] i Al. [...] w K. Podniosła, iż w związku z założeniem krawężników na tym terenie uniemożliwiono dojazd do garaży znajdujących się na sąsiedniej nieruchomości będącej własnością wnioskodawczyni. Ponadto na długości całego wjazdu do garaży został wykonany innym kolorem kostki parking, przez co wjazd jest blokowany parkującymi samochodami. W wyniku przeprowadzonych w dniu [...] r. oględzin Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta K. decyzją z dnia [...] r., na podstawie art. 104 i 105 § 1 kpa, umorzył postępowanie w sprawie utwardzenia terenu należącego do Spółdzielni Mieszkaniowej przy zakładzie "A" przy ul. [...] i w związku z tym uniemożliwienie przejazdu przez teren ww. Spółdzielni do garaży znajdujących się na działce przy al. [...]. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że na realizację robót inwestor posiadał zgłoszenie do Urzędu Miejskiego. Ponadto Państwo R. nie posiadają służebności przejazdu przez teren działki zlokalizowanej przy al. [...], należącej do Spółdzielni Mieszkaniowej przy zakładzie "A". Sprawę sporu dotyczącego przejazdu przez tę działkę do garaży znajdujących się przy Al. [...] należy rozstrzygnąć w Sądzie Cywilnym. Uwzględniając powyższe, postępowanie stało się bezprzedmiotowe. W odwołaniu od powyższej decyzji U. R. zarzuciła organowi I instancji błędne ustalenie, iż inwestor rozpoczął roboty budowlane zgodnie z ich zgłoszeniem. Zdaniem odwołującej się z posiadanych przez organ dokumentów wynika, że Spółdzielnia rozpoczęła roboty przed upływem trzydziestego dnia od ich zgłoszenia. W piśmie zgłaszającym roboty złożonym w Urzędzie Miejskim w dniu [...] r. określono termin rozpoczęcia robót na dzień 1 lipca [...] r., który został następnie "przeprawiony" na datę 7 lipca [...] r. Ponadto organ orzekający nie uwzględnił postanowienia Sądu Rejonowego w Kaliszu z dnia 31 maja 2006r. (sygn. akt I NS 279/2006), z którego wyraźnie wynika, że Sąd zobowiązał Spółdzielnię "A" do rozebrania części krawężników, które są częścią robót związanych z utwardzeniem terenu. Tym samym inwestor musiał rozpocząć roboty przed datą 31 maja [...] r., skoro już wtedy na granicy pomiędzy działką U. R. a działką Spółdzielni wkopany był krawężnik. Dlatego odwołująca się wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji. Decyzją z dnia [...] r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu decyzji wyjaśnił, że rozstrzyganie sporów z zakresu naruszenia własności należy do właściwości sądów powszechnych, nie zaś organów nadzoru budowlanego. Do właściwości tych organów należą sprawy określone w ustawie z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2003r., Nr 156, poz. 1118 ze zm.) dotyczące projektowania, budowy, utrzymywania i rozbiórki obiektów budowlanych. Utwardzenie powierzchni gruntu, zgodnie z art. 30 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, wymaga zgłoszenia właściwemu organowi. Jak wynika z akt sprawy inwestor dopełnił formalności poprzez zgłoszenie w dniu 6 czerwca [...] r. zamiaru wykonania przedmiotowych robót budowlanych. Organ właściwy w terminie 30 dni nie zgłosił sprzeciwu, a zatem należało stwierdzić, iż wszczęte przez organ I instancji postępowanie w sprawie prawidłowości wykonania robót stało się bezprzedmiotowe. Ponadto stwierdzono, że w art. 30 ust. 6 Prawa budowlanego znajduje się enumeratywny katalog przypadków, w których organ może zgłosić sprzeciw wobec zgłoszenia. Okoliczność rozpoczęcia robót budowlanych przed upływem określonego w art. 30 ust. 5 ustawy 30-dniowego terminu nie stanowi podstawy do zgłoszenia sprzeciwu. Dlatego okoliczność rozpoczęcia przez inwestora robót przed datą 7 lipca [...] r. nie może być uznane jako samowola budowlana. Tym samym brak jest podstaw do dalszego prowadzenia postępowania przez organ I instancji. W skardze na powyższą decyzję U. i K. R. zarzucili organowi odwoławczemu naruszenie art. 30 ust. 5 Prawa budowlanego poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że rozpoczęcie robót budowlanych podlegających zgłoszeniu przed upływem 30-dniowego terminu od zgłoszenia nie może być uznane za samowolę budowlaną. Przepis ten przewiduje, że zgłoszenie należy dokonać przed terminem zamierzonego rozpoczęcia robót budowlanych. Enumeratywnie wyliczone w art. 30 ust. 6 Prawa budowlanego przyczyny wniesienia przez organ sprzeciwu odnoszą się wyłącznie do przypadków, kiedy inwestor dokonuje zgłoszenia przed rozpoczęciem robót, a mimo tego organ w sprzeciwie wnosi zastrzeżenia do zamierzenia inwestora. Nie odnoszą się zaś do przypadków, kiedy inwestor jeszcze przed zgłoszeniem rozpoczął roboty. Już wtedy inwestor dopuszcza się samowoli budowlanej. Skarżący przedkładając organom orzekającym postanowienie Sądu Rejonowego w Kaliszu z dnia 31 maja 2006r. sygn. akt I NS 279/06 dowiedli, że inwestor rozpoczął roboty budowlane przed zgłoszeniem robót. Powyższe znajduje potwierdzenie w piśmie z Przedsiębiorstwa "B" sp. z o.o. w K., w którym firma ta podała, że przedmiotowe roboty zakończyła w dniu 13 maja [...] r. tj. na około 3 tygodnie przed zgłoszeniem robót organowi budowlanemu. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru budowlanego wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga okazała się zasadna. Zważyć należy, iż zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej wyrażoną w art. 7 kpa oraz zasadą oficjalności postępowania dowodowego znajdującą wyraz w art. 77 kpa organy administracyjne mają obowiązek przeprowadzić postępowanie dowodowe służące ustaleniu stanu faktycznego sprawy. Dopiero na podstawie całokształtu materiału dowodowego organ ocenia, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 80 kpa). Wyniki postępowania dowodowego są zatem wadliwe, jeżeli oparto je na materiale dowodowym niekompletnym lub nie w pełni rozpatrzonym. Podkreślić trzeba, iż obowiązek rozpatrzenia całego materiału dowodowego jest ściśle związany z przyjętą w k.p.a. zasadą swobodnej oceny dowodów (art. 80 k.p.a.). Rozstrzygnięcie organu administracji zawsze musi się opierać na ocenie dowodów, wprawdzie swobodnej, lecz nie dowolnej. Wynika z tego obowiązek prawidłowego uzasadnienia przez organ swego stanowiska zajętego w sprawie (art. 107 § 3 k.p.a.). Zarzut dowolności ustalenia stanu faktycznego wykluczają dopiero ustalenia dokonane w całokształcie materiału dowodowego (art. 80 k.p.a.), zgromadzonego i zbadanego w sposób wyczerpujący (art. 77 § 1 k.p.a.), a więc przy podjęciu wszelkich kroków niezbędnych dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, jako warunku niezbędnego wydania decyzji o przekonującej treści (art. 7 k.p.a.). Zdaniem Sądu w niniejszej sprawie organy orzekające pominęły istotne dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności. Zważyć należy, iż postępowanie zostało wszczęte na skutek pisma U. R. z dnia [...] r., w którym skarżąca zwróciła się z prośbą do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta K. o przeprowadzenie kontroli prac związanych z zakładaniem kostki brukowej na terenie Spółdzielni "A" przy ul. [...] i Al. [...] (k. 2 akt administracyjnych I instancji). Dnia 11 lipca [...] r. Inspektor dokonał oględzin miejsca prowadzenia robót. W protokole oględzin stwierdzono wykonanie utwardzenia placu kostką brukową, inwestorem okazała się Spółdzielnia Mieszkaniowa przy zakładzie "A" w K. W protokole zapisano także, że z informacji uzyskanej od przedstawiciela Spółdzielni wynika, iż roboty wykonywane były w miesiącach kwiecień, maj [...] r. )k. 6 akt administracyjnych I instancji) Zgłoszenie do Urzędu Miejskiego robót budowlanych polegających na ułożeniu kostki Polbruk na istniejącej nawierzchni betonowej na działce znajdującej się w K. przy Al. [...];[...];[...] przez Spółdzielnię nastąpiło 6 czerwca [...]r. Wskazać w tym miejscu należy, że kwestia terminu wykonania przedmiotowych robót budowlanych jest kluczową okolicznością dla oceny ich legalności. Jak wynika bowiem z treści art. 30 ust. 5 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane zgłoszenia robót budowlanych należy dokonać przed terminem zamierzonego rozpoczęcia robót budowlanych. W zgłoszeniu należy określić rodzaj, zakres, sposób wykonywania robót budowlanych, termin ich rozpoczęcia. Organy winny zatem jednoznacznie ustalić, czy roboty budowlane polegające na ułożeniu kostki brukowej poprzedzone zostały zgłoszeniem. Analizie poddać należało zatem znajdującą się w aktach sprawy kopię zgłoszenia z dnia 6 czerwca [...] r. w odniesieniu do informacji uzyskanych podczas wizji, co do terminu wykonania robót, a także pozostałe dokumenty, które wskazują na termin dokonania robót. W decyzjach zabrakło rozważań w tym względzie. Oceniając legalność wykonanych prac organ winien był czynić ustalenia w oparciu o całokształt materiału dowodowego. Zdaniem Sądu zaś w świetle informacji uzyskanych podczas wizji w dniu 11 lipca [...] r., co do terminu prowadzonych robót nie sposób było przyjąć jak to uczynił organ II instancji, że prace zostały rozpoczęte przed zgłoszeniem, ale zakończone już po jego złożeniu, ani jak to uczynił organ I instancji, że na realizację robót inwestor posiadał zgłoszenie. W ocenie Sądu informacje uzyskane podczas wizji przemawiały za przyjęciem, iż wszystkie roboty w zakresie ułożenia kostki brukowej zostały wykonane przed zgłoszeniem z dnia 6 czerwca [...] r. Przedstawiciel Spółdzielni określił na wizji, że roboty wykonano w miesiącach maj, kwiecień [...] r. Żaden z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy nie przemawia za ustaleniami poczynionymi tak przez organ I jak i II instancji. W świetle dowodów znajdujących się w aktach administracyjnych nie sposób było przyjąć zatem, że przedmiotowe roboty nie zostały wykonane w warunkach samowoli. Nie znajdowało więc żadnego uzasadnienia umorzenie postępowania z powodu jego bezprzedmiotowości. Mając na względzie powyższe stwierdzić należy, że w przedmiotowej sprawie doszło do naruszenia fundamentalnych reguł procedury zawartych w art. 7, 75 § 1, 77 § 1, 80 kpa, a także prawa materialnego z art. 105 § 1 kpa. Powyższe naruszenia wyczerpały znamiona przepisów art. 145 § 1 pkt 1 ppkt a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Stąd orzec należało jak w pkt. I sentencji. Ponownie rozpoznając sprawę organy winny zgromadzić i rozpatrzyć materiał dowodowy zgodnie z art. 7, 77 § 1, 80 kpa. Jaki w pkt. II rozstrzygnięto na zasadzie art. 152 ppsa. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 ppsa. /-/ A.Łaskarzewska /-/ E.Brychcy /-/ B.Kamieńska MK