II SA/Po 709/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Danuta Rzyminiak - Owczarczak po rozpoznaniu w dniu 22 października 2009 r. na posiedzeniu niejawnym w sprawie ze skargi J. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia (...) Nr (...) w przedmiocie: zasiłku celowego postanawia 1. ustanowić dla J. K. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka, 2. w pozostałym zakresie wniosek o przyznanie prawa pomocy oddalić. (-) D. Rzyminiak - Owczarczak W dniu (...) sierpnia 2009 r. J. K. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na opisaną powyżej decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie przyznania zasiłki celowego. Pismem z dnia (...) września 2009 r. Skarżący wniósł o przyznanie w sprawie prawa pomocy w całkowitym zakresie. Postanowieniem Referendarza Sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 08 października 2009 r. ustanowiono dla skarżącego adwokata z urzędu i odmówiono zwolnienia od kosztów sądowych wskazując, iż w sprawie z zakresu pomocy społecznej skarżący jest z mocy ustawy zwolniony od obowiązku poniesienia kosztów sądowych związanych z jego udziałem w sprawie. Od powyższego postanowienia skarżący wniósł w terminie sprzeciw, w którym domagał się zmiany rozstrzygnięcia w przedmiocie przyznania prawa pomocy w zakresie dotyczącym odmowy zwolnienia od kosztów sądowych. Rozstrzygniecie w tym zakresie uznał za chybione i krzywdzące. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) postanowienie o odmowie przyznania prawa pomocy, przeciwko któremu wniesiono sprzeciw, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd, na posiedzeniu niejawnym. Sąd rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy, nie jest związany ustaleniami dokonanymi przez referendarza sądowego. Art. 199 powołanej wyżej ustawy stanowi, iż strona ponosi koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Jak wskazuje art. 239 pkt 1 lit. a ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skarżący nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych w przypadku zaskarżenia do sądu administracyjnego działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej. Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest decyzja w przedmiocie zasiłku celowego, a więc decyzja dotycząca pomocy społecznej. Stąd osoby wnoszące skargi na decyzje odmawiające przyznania tego rodzaju wsparcia, z mocy prawa, nie mają obowiązku uiszczania kosztów sądowych w zakresie opłat sądowych i wydatków (art. 211 - art. 213 powołanej ustawy). Innymi słowy nie ponoszą one żadnych kosztów sądowych związanych z wniesieniem skargi do sądu administracyjnego. W związku z powyższym, niezależnie od faktycznej sytuacji materialnej skarżącego, w sprawie brak podstaw do uwzględnienia wniosku strony o zwolnienie od kosztów sądowych, od których poniesienia jest on ustawowo zwolniony; wniosek w tym zakresie jest bezprzedmiotowy. Jak wynika ze złożonego przez wnioskodawcę oświadczenia prowadzi on gospodarstwo domowe wraz z żoną, ale posiadają rozdzielność majątkową. Utrzymują się z rent inwalidzkich w wysokości (...) zł i (...) zł. Wnioskodawca wskazał, że żyje w ubóstwie, brak mu środków na zakup leków, żywności, poniesienie opłat socjalnych. Prócz tego wskazał, że cierpi na cukrzycę i inne schorzenia, nie może więc podjąć pracy. W części wniosku o prawo pomocy dotyczącej posiadanego majątku wnioskodawca wskazał, że posiada dom o powierzchni (...) m-, w którym mieszkanie stanowi (...) m-, prócz tego posiada działkę rzemieślniczą o powierzchni (...) m-. Następnie wnioskodawca oświadczył, że nie posiada oszczędności, czy wartościowych ruchomości. Zgodnie z dyspozycją art. 246 §1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania. Oznacza to, że prawo pomocy ma charakter szczególny i wyjątkowy, a skorzystać z tego uprawnienia mogą jedynie osoby w rzeczywiście ciężkiej sytuacji finansowej, pozbawione majątku, stałego miesięcznego dochodu lub uzyskujące go w takiej wysokości, że nie są w stanie uiścić najmniejszych należności sądowych nawet w części (bezrobotni, emeryci, renciści, osoby samotnie wychowujące dzieci). Jak wynika z przedłożonego oświadczenia o stanie majątkowym, finansowym i dochodach sytuacja skarżącego pozwala na ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Z uwagi na stan zdrowia nie ma możliwości podjęcia pracy, więc wraz z żoną utrzymują się jedynie z rent w wysokości, która nie pozwala na pełne zaspokojenie bieżących potrzeb koniecznego utrzymania. Brakuje im środków na żywność, leki, na opał i konieczne remonty domu. Wnioskodawca posiada wprawdzie dom, ale wykorzystuje go na cele mieszkalne, a jego stan techniczny wymaga remontu. Wnioskodawca dysponuje także działką rzemieślniczą, ale nie wskazał, by czerpał z niej jakiekolwiek dochody. Uzyskanie dodatkowych środków poprzez wydzierżawienie jej, czy sprzedaż musi być jednak realne. Jeżeli nawet taki sposób pozyskania dodatkowych funduszy okaże się możliwy to wnioskodawca uzyska te środki dopiero w przyszłości, gdy tymczasem przedmiotem badania jest aktualna sytuacja finansowa wnioskodawcy. Przedstawiona przez wnioskodawcę sytuacja finansowa wskazuje, więc że wnioskodawca nie ma możliwości wygospodarowania środków na pokrycie wolnorynkowego wynagrodzenia pełnomocnika z wyboru. Należało, zatem uwzględnić wniosek o prawo pomocy w tym zakresie. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 260 i art. 246 § 1 w zw. z art. 262 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji. /-/ D. Rzyminiak – Owczarczak br