II SA/Po 712/16
WyrokWSA w Poznaniu2017-01-18
Skład orzekający: Tomasz Świstak, Wiesława Batorowicz, Elwira Brychcy
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy cofnięcie uprawnień do kierowania pojazdami jest obligatoryjne w przypadku niezgłoszenia się przez kierowcę na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w wyznaczonym terminie, nawet jeśli kierowca twierdzi, że nie otrzymał skierowania na egzamin?Ratio decidendi
Sąd uznał, że cofnięcie uprawnień do kierowania pojazdami jest obligatoryjne, gdy kierowca nie zgłosi się na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w wyznaczonym terminie. Przepis art. 103 ust. 1 ustawy o kierujących pojazdami ma bezwzględnie obowiązujący charakter, co oznacza, że organ administracji publicznej jest zobowiązany wydać decyzję o cofnięciu uprawnień, jeśli wystąpi wskazana przesłanka. Sąd podkreślił również, że zarzuty dotyczące niedoręczenia decyzji o skierowaniu na egzamin są bezprzedmiotowe w postępowaniu dotyczącym decyzji o cofnięciu uprawnień, a samo doręczenie tej decyzji było skuteczne na podstawie przepisów o doręczeniu zastępczym.Stan faktyczny
Starosta cofnął G. C. uprawnienia do kierowania pojazdami z powodu niezgłoszenia się na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji, do którego został skierowany na wniosek policji w związku z wielokrotnym naruszeniem przepisów ruchu drogowego. Decyzja o skierowaniu na egzamin została skutecznie doręczona w trybie zastępczym. G. C. odwołał się od decyzji, twierdząc, że nie otrzymał skierowania. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję Starosty w mocy. G. C. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Świstak Sędziowie Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Sędzia WSA Elwira Brychcy (spr.) Protokolant St. sekretarz sąd. Monika Pancewicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 stycznia 2017 r. sprawy ze skargi G. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lipca 2016r. [...] w przedmiocie cofnięcia prawa jazdy oddala skargę
Starosta decyzja z dnia [...].05.2016 r. na podstawie art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. d ) ustawy z dnia 5 stycznia 201 lr. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2015r. poz. 155 z późn.zm.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016r. poz. 23) po rozpatrzeniu sprawy Pana G.C, cofnął uprawnienia kategorii A,B,C,B+E,C+E,T dokument nr: [...] druk nr: [...] wydane dnia [...]04-2011r. przez Starostę.
W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że w dniu 1 lutym 2016r. do Starostwa Powiatowego wpłynął wniosek Komendanta Miejskiego Policji z dnia 28 stycznia 2016r. nr [...] o kontrolne sprawdzenie kwalifikacji do kierowania pojazdami w ramach posiadanych uprawnień w związku z wielokrotnym .napuszaniem przepisów ruchu drogowego.
W uzasadnieniu wniosku wymienione zostały naruszenia przepisów ruchu drogowego w okresie od dnia 15.11.2011 r. do 13.01.2016r.
Zgodnie z art. 49 ust. 1 pkt 2 ustawy z 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2015r. poz. 155 z późn. zm.) sprawdzeniu kwalifikacji w formie egzaminu państwowego, podlega osoba posiadająca prawo jazdy [...] w razie uzasadnionych zastrzeżeń co do jej kwalifikacji
Art. 99 ust. 1 pkt 1 w/w ustawy stanowi, że Starosta wydaje decyzję administracyjną o skierowaniu kierowcy [...] na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w formie egzaminu państwowego, jeżeli istnieją uzasadnione zastrzeżenia co do ich kwalifikacji.
Wobec powyższego Starosta w dniu [...]03.2016r. wydał decyzję o skierowaniu Pana G. C. na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w zakresie wszystkich posiadanych uprawnień.
W pouczeniu organ poinformował, że według oceny organu terminem wystarczającym do złożenia egzaminu kontrolnego sprawdzającego kwalifikacje kierowcy jest termin jednego miesiąca od dnia odebrania decyzji. Decyzję tę wysłano w dniu 4 marca 2016r., a w dniu 7.03.2016 r.. odnotowano iż adresata nie zastano "awizowano" oraz w dniu 14.032016 r. odnotowano "awizowano powtórnie", w związku z nie podjęciem w terminie przesyłki odnotowano zwrot do nadawcy w dniu 22.03.2016r. Zgodnie z art. 44 § 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy .
Wobec powyższego dzień 22.03.2016r. uważa się za dzień rozpoczęcia terminu jednego miesiąca na poddanie się kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji.
Pan C. nie poddał się kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji we wskazanym terminie w związku z czym organ pismem z dnia 25.04.20l6 r. zawiadomił Pana G. C. o wszczęciu postępowania w sprawie wydania decyzji o cofnięciu uprawnień na podstawie art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. d ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2015r. poz. 155 z późn. zm.) Starosta wydaje decyzję administracyjną o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami w przypadku stwierdzenia niezgloszenia się we wskazanym terminie na egzamin państwowy który miał być przeprowadzony w trybie art. 49 ust. 1 pkt 2 i pkt 3 lit. b
Powyższe ustalenia są w ocenie wystarczające do podjęcia wskazanej decyzji.
Od decyzji z dnia [...] maja 2016r.Pan G. C. złożył odwołanie w przewidzianym do tego terminie. Odwołujący podał, że nie zgłosił się na egzamin kontrolny, ponieważ nie otrzymał żadnego skierowania.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z [...].07.2016 r. na podstawie art. 138 §1 pkt.1 kpa utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu przedstawiono ustalenia faktyczne poczynione zgodnie z twierdzeniami organu pierwszej instancji w wskazano, że materialnoprawną podstawą rozpatrywanej sprawy stanowią przepisy ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami. Zgodnie z jej przepisem art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. d) starosta wydaje decyzję administracyjną o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami w przypadku stwierdzenia niezgłoszenia się we wskazanym terminie na egzamin państwowy.
Treść powyższego przepisu ("starosta [...] wydaje decyzję") wskazuje na jego bezwzględnie obowiązujący charakter. Oznacza to, iż w razie wystąpienia przesłanki wymienionej w tym przepisie organ administracji publicznej jest zobowiązany wydać
decyzję o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami danej kategorii. Organom administracji publicznej nie pozostawiono przy podejmowaniu decyzji w tym zakresie swobody działania. W konsekwencji więc w przypadku stwierdzenia, iż strona nie poddała się kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji w formie egzaminu państwowego organ zobowiązany jest wydać decyzję o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami. W związku z tym za nieuzasadniony należy uznać zarzut podniesiony przez odwołującego, zgodnie z którym rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji pozostawione zostało swobodnej ocenie i uznaniu.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze podnosi, że zgodnie z przepisem art. 44 §1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 42 i 43 (m.in. w mieszkaniu osoby fizycznej lub w razie nieobecności - m.in. dorosłemu domownikowi, za pokwitowaniem) operator pocztowy przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej. Stosownie zaś do przepisu art. 44 §4 Kpa doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w §1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy.
W okolicznościach niniejszej sprawy tzw. "doręczenie zastępcze" decyzji kierującej Pana C. na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji do kierowania pojazdami nastąpiło więc z końcem dnia 21 marca 2016r., tj. po 14-dniowym terminie przechowywania pisma w placówce pocztowej. Tym samym miesięczny termin na złożenie egzaminu kontrolnego liczony był od dnia następnego, a więc 22 marca 2016r. i upłynął z końcem dnia 22 kwietnia 2016r. Do dnia wydania zaskarżonej decyzji strona nie złożyła w/w egzaminu, w związku z czym organ pierwszej instancji zobligowany był do cofnięcia Panu C. uprawnień do kierowania pojazdami.
Ponadto Samorządowe Kolegium Odwoławcze podnosi, iż niniejsze postępowanie dotyczy zaskarżonej decyzji o cofnięciu w/w uprawnień, a nie decyzji dotyczącej skierowania strony na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji i ewentualnie jego zasadności. W związku z tym zarzuty i argumenty podniesione przez odwołującego w tym zakresie są bezprzedmiotowe na etapie niniejszego postępowania.
Na powyższą decyzje skargę do sądu administracyjnego złożył G. C. zarzucając :
1. naruszenie przepisów prawa materialnego, a mianowicie art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. d) ustawy z dnia 5 stycznia 2011 roku o kierujących pojazdami, mające wpływ na wynik sprawy, poprzez jego błędne zastosowanie i w konsekwencji przyjęcie, iż zasadnym jest wydanie decyzji utrzymującej w mocy decyzję Starosty, podczas gdy w rzeczywistości brak jest przesłanek uzasadniających wydanie przedmiotowego rozstrzygnięcia;
naruszenie przepisów prawa procesowego, a mianowicie art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a., mające wpływ na wynik sprawy, poprzez niezbadanie meritum sprawy i w konsekwencji przyjęcie, iż zasadnym jest cofnięcie uprawnień kategorii A, B, C, B+E, C+E, T, podczas gdy zebrany w sprawie materiał dowodowy nie daje podstaw do dokonania takich ustaleń;
Z uwagi na powyższe skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lipca 2016 roku i
uchylenie w całości decyzji Starosty z dnia [...] maja 2016 roku
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasową argumentacje.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.
Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Oznacza to, ż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji, tj. jej zgodność z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Dokonując tak rozumianej kontroli zaskarżonej decyzji, jak i poprzedzającej ją decyzji I instancji, Sąd nie dopatrzył się przy ich wydaniu naruszeń prawa skutkujących koniecznością wyeliminowania ich z obrotu prawnego.
Przedmiotem zaskarżenia w przedmiotowej sprawie, co należy podkreślić, jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lipca 2016 r. utrzymująca w mocy decyzję Starosty z dnia [...] maja 2016 r., którą organ cofnął G. C uprawnienia do kierowania pojazdami w zakresie kategorii: A, B, C, B+E, C+,E,T,
Stan faktyczny, który legł u podstaw zaskarżonej decyzji, jest niesporny. Skarżący decyzją Starosty wydaną w dniu [...] marca 2016 r. został skierowany na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji kierowcy w formie egzaminu państwowego, w związku z wielokrotnymnaruszeniem przepisów ruchy drogowego. Z powodu niezgłoszenia się we wskazanym w decyzji terminie na egzamin państwowy, organ wszczął z urzędu postępowanie w przedmiocie cofnięcia skarżącemu uprawnień do kierowania pojazdami, zakończone decyzją cofającą skarżącemu uprawnienia do kierowania pojazdami w zakresie kategorii: A, B, C, B+E,,C+,E, T.
Jak wynika z przepisu stanowiącego materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji, art. 103 ust.1 lit.d ustawy z 5 stycznia 2001 r. o kierujących pojazdami ( Dz. U. z 2015, poz. 155) starosta wydaje decyzję administracyjną o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami w przypadku niezgłoszenia się we wskazanym terminie na egzamin państwowy, który miał być przeprowadzony w trybie art. 49 ust. 1 pkt 2 i pkt 3 lib b.
Z wniosku Komendanta Wojewódzkiego Policji z 28 stycznia 2016 r. r. o sprawdzenie kwalifikacji wynika, że podstawą jego skierowania był art. 49 ust 1 pkt 2 ww. ustawy, zgodnie z którym sprawdzeniu kwalifikacji w formie egzaminu państwowego podlega osoba posiadająca prawo jazdy w razie uzasadnionych zastrzeżeń co do jej kwalifikacji.
Z użytego w art. 103 ust. 1 ustawy o kierujących pojazdami sformułowania "starosta wydaje decyzję administracyjną" wynika bezwzględnie obowiązujący charakter tego przepisu. Wydanie zatem decyzji cofającej uprawnienia do kierowania pojazdami w przypadku ziszczenia się przesłanek w tym przepisie wskazanych, nie zostało pozostawione swobodnemu uznaniu organu i jego ocenie, co do zasadności wydania takiej decyzji.
W rozpatrywanej sprawie nie budzi wątpliwości, że spełniona została przesłanka skutkująca obligatoryjnym obowiązkiem wydania przez Starostę decyzji o cofnięciu skarżącemu uprawnień do kierowania pojazdami, tj. skarżący nie zgłosił się we wskazanym terminie na egzamin państwowy. Stąd też nieuzasadniony jest podniesiony w skardze zarzut naruszenia art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. d w zw. z art. 49 ustawy o kierujących pojazdami.
Odnośnie pozostałych, podniesionych w skardze zarzutów, dotyczących niedoręczenia decyzji o skierowaniu na ponowny egzamin wskazać należy, że nie mogą one odnieść skutku oczekiwanego przez skarżącego.
Sąd orzekający wyjaśnia, że zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. z 2016 poz. 718 ) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będą jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną z zastrzeżeniem art. 57a. Niezwiązanie granicami skargi nie oznacza jednak, że sąd może czynić przedmiotem swych rozważań i ocen wszystkie aspekty skargi bez względu na treść zaskarżonego aktu lub czynności. Sąd bowiem, jak wynika z powołanego przepisu rozstrzyga w granicach danej sprawy, co oznacza, że nie może uczynić przedmiotem kontroli zgodności z prawem innej sprawy administracyjnej, niż ta w której wniesiono skargę.
Przedmiotem zaskarżenia, jak wskazano wyżej, w kontrolowanej sprawie jest wyłącznie decyzja cofająca skarżącemu uprawnienia do kierowania pojazdami, nie zaś decyzja wydana w przedmiocie skierowania skarżącego na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w formie egzaminu państwowego, do której odnoszą się zarzuty naruszenia przepisów procedury polegające na niedoręczeniu tej decyzji.. Ze skargi wniesionej do Sądu nie wynika, aby skarżący podjął jakiekolwiek czynności mające na celu wyeliminowanie z obrotu prawnego ostatecznej decyzji z dnia 3 marca 2016 r. o skierowaniu na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji. Tylko ubocznie Sąd stwierdza, że prawidłowo SKO wyjaśniło w zaskarżonej decyzji, że była podstawa prawna wynikająca z art. 42 i 43 kpa o uznaniu zastępczego doręczenia tejże decyzji poprzez dwukrotne awizowanie przez operatora pocztowego o przesyłce.
Mając na uwadze powyższe, Sąd uznał, że zaskarżona decyzja, jak również poprzedzająca ją decyzja organu I instancji nie naruszają prawa i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 718.) oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło