II SA/Po 716/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jolanta Szaniecka Sędziowie Sędzia WSA Danuta Rzyminiak-Owczarczak (spr.) Sędzia WSA Edyta Podrazik Protokolant st.sekr.sąd. Mariola Kaczmarek po rozpoznaniu w Poznaniu na rozprawie w dniu 17 lutego 2009r. przy udziale Prokuratora Prokuratury Apelacyjnej J. W.-B. sprawy ze skargi Cz.J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie uchylenia, w wyniku wznowienia postępowania, decyzji w sprawie zarejestrowania pojazdu i odmowy zarejestrowania pojazdu; I. oddala skargę, II. zasądza od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu na rzecz adwokata R.S. tytułem zwrotu kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu kwotę [...] zł w tym [...] zł podatku od towarów i usług oraz kwotę 17,00 złotych tytułem poniesionej opłaty od czynności cywilnoprawnych. /-/ D.Rzyminiak-Owczarczak /-/ J.Szaniecka /-/ E.Podrazik Wnioskiem z dnia 04 stycznia 2000 r. J. J. - uczestnik przedmiotowego postępowania sądowoadministracyjnego, zwrócił się do Starostwa Powiatowego w K. z wnioskiem o rejestrację ciągnika rolniczego marki U. rok produkcji [...], nr identyfikacyjny Vin/nr nadwozia [...], nr silnika [...], dotychczasowy numer rejestracyjny [...]. Do wniosku J. J. załączył dotychczasowy dowód rejestracyjny nr [...], wydany na nazwisko C. J., tablice rejestracyjne ciągnika, zaświadczenie o przeprowadzonym badaniu technicznym pojazdu Nr [...] oraz jako dowód własności ciągnika - akt notarialny – umowę darowizny z dnia 18 lutego 1997 r. rep. [...] Kancelarii Notarialnej Notariusz E. B.-D., na mocy której C. J. oraz jego żona T.J. darowali na rzecz syna J. J. gospodarstwo rolne. Decyzją z dnia [...] stycznia 2000 r. Nr [...] Starosta K. przedmiotowy ciągnik zarejestrował, wydając J.J. dowód rejestracyjny seria [...] i nowe tablice rejestracyjne o nr [...]. W decyzji tej organ powołał art. 73 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. Nr 98 poz. 602 z późn. zmianami). Pismem, które do Wydziału Komunikacji Starostwa Powiatowego w K. wpłynęło w dniu 21 marca 2008 r., skarżący C. J. - ojciec J. J. i zarazem osoba, na rzecz której ciągnik był uprzednio zarejestrowany, zwrócił się o wznowienie postępowania administracyjnego zgodnie z art. 145 §1 pkt 4 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego w sprawie przerejestrowania przedmiotowego ciągnika. W uzasadnieniu wniosku C. J. podniósł, iż ciągnik jest nadal jego własnością, bowiem zawarta umowa darowizny gospodarstwa rolnego nie przenosiła własności tego ciągnika na syna wraz z darowanym mu gospodarstwem. Wyjaśnił, iż o przerejestrowaniu ciągnika dowiedział się w dniu 7 marca 2008 r. od pracownika Wydziału Komunikacji. Wniósł o uchylenie decyzji i o przerejestrowanie ciągnika na niego, jako prawowitego właściciela. Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2008 r. Starosta K. działając na podstawie art. 145 §1 pkt 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz.U. z 2000 r. Nr 98 poz. 071 ze zm. - dalej k.p.a.) wznowił z urzędu postępowanie w sprawie rejestracji przedmiotowego ciągnika. W uzasadnieniu postanowienia Starosta wskazał, iż wznowienie postępowania nastąpiło na wniosek C. J., który bez własnej winy nie brał udziału w postępowaniu dotyczącym przerejestrowania ciągnika na rzecz jego syna. Decyzją z dnia [...] maja 2008 r. Nr [...] działający z upoważnienia Starosty K. Inspektor Wydziału Komunikacji Starostwa Powiatowego w K. uchylił swoją pierwotną decyzję rejestrującą przedmiotowy ciągnik, odmówił rejestracji tego pojazdu na wniosek J. J. oraz unieważnił wydany dowód rejestracyjny oraz tablice rejestracyjne. Jako podstawę rozstrzygnięcia organ wskazał przepisy art. 73 ust. 1 wyżej powołanej ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz art. 145 §1 pkt 4 i art. 151 §1 pkt 2 k.p.a. W uzasadnieniu decyzji organ wyjaśnił, iż rejestracji ciągnika na J. J. dokonano w oparciu o dokumenty przedłożone do wniosku o rejestrację, które nie wzbudziły wątpliwości co do ich autentyczności. Wskazano, iż po wznowieniu postępowania stwierdzono, iż ciągnik zarejestrowano niezgodnie z przedstawionymi dokumentami i bez wiedzy prawowitego właściciela. Odwołanie od powyższej decyzji wniósł J. J.. Wyjaśnił, iż co prawda w przedłożonym wraz z wnioskiem o rejestrację ciągnika akcie notarialnym darowizny zawarto stwierdzenie, iż ciągnik pozostaje własnością jego rodziców, to urzędnik przyjmujący wniosek stwierdził, iż ciągnik to nierozerwalny element przejętego gospodarstwa i wydał korzystną dla niego decyzję. Wyjaśnił, iż aktualnie ciągnik został przez niego wyremontowany, a ojciec widząc w jak dobrym jest stanie, zaczął dochodzić swojej własności. Zdaniem J. J. decyzja jest dla niego krzywdząca, poniósł bowiem koszty remontu ciągnika i po remoncie nie może go używać. Decyzją nie z dnia [...] czerwca 2008 r. Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K., działając na podstawie art. 138 §2 k.p.a., uchyliło postanowienie Starosty K. z dnia 07 kwietnia 2008 r. o wznowieniu postępowania w sprawie rejestracji przedmiotowego ciągnika, uchyliło zaskarżoną decyzję Starosty K. z dnia 15 maja 2008 r. oraz orzekło o przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia przez Starostę K.. W uzasadnieniu tej decyzji organ II instancji wyjaśnił, w jakich przypadkach możliwe jest wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 §1 pkt 4 kpa. Wskazano, że złożenie wniosku uruchamia etap wstępny, badania wniosku pod względem formalnym, w tym czy zgłoszenie wniosku nastąpiło w terminie przewidzianym w art. 148 §1 i 2 kpa, przy czym zachowanie terminu strona musi udowodnić. W ocenie Kolegium zagadnienia tego organ I instancji nie badał, tymczasem uchybienie terminu do wniesienia podania w sprawie wznowienia postępowania jest podstawą do wydania decyzji o odmowie wznowienia postępowania, zgodnie z art. 149 §3 kpa. Wskazano jaki rodzaj rozstrzygnięcia może zostać wydany po formalnym wznowieniu postępowania, zwrócono także uwagę, iż zgodnie z art. 146 §1 kpa uchylenie decyzji z przyczyny określonej w art. 145 §1 pkt 4 kpa nie może nastąpić, jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji innym stronom upłynęło pięć lat. Skargę na to rozstrzygnięcie w ustawowym terminie wywiódł C. J., żądając jego uchylenia oraz wznowienia postępowania w sprawie na podstawie art. 145 §1 pkt 1 k.p.a. Zdaniem skarżącego dowody, na których oparto decyzję o przerejestrowaniu ciągnika okazały się fałszywe, co wynika z treści aktu notarialnego darowizny gospodarstwa. W uzasadnieniu skargi C. J. powtórzył argumentację dotyczącą zachowania terminu do zgłoszenia wniosku o wznowienie postępowania. Odnosząc się do argumentacji przytoczonej w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji podniósł, iż skoro J. J. do wniosku o rejestrację ciągnika załączył dokumenty, które nie stwierdzały, iż posiada do niego tytuł prawny, wznowienie postępowania powinno nastąpić na podstawie art. 145 §1 pkt 1 k.p.a. W odpowiedzi na skargę organ II instancji w całości podtrzymał argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji, wnosząc o oddalenie skargi. J. J. – uczestnik postępowania sądowoadministracyjnego na rozprawie przeprowadzonej w dniu 17 lutego 2009 r., wniósł o oddalenie skargi. Ustanowiony w ramach przyznanego skarżącemu prawa pomocy pełnomocnik z urzędu poparł wniesioną skargę, wniósł także o przyznanie nieopłaconych kosztów pomocy prawnej udzielonej skarżącemu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga nie jest zasadna. Przedmiotem zaskarżenia w rozpatrywanej sprawie jest decyzja kasacyjna Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K., którą uchylono postanowienie Starosty K. o wznowieniu postępowania oraz decyzję wydaną przez ten organ w wyniku przeprowadzonego postępowania wznowieniowego, prowadzonego zgodnie z wnioskiem skarżącego, w oparciu o podstawę określoną w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. W ocenie Sądu rozstrzygnięcie to jest prawidłowe. Uchylając wskazane wyżej rozstrzygnięcia Kolegium w sposób prawidłowy wyjaśniło tryb postępowania prowadzonego przez organ administracji publicznej w przypadku zgłoszenia wniosku o wznowienie postępowania zakończonego decyzją ostateczną w oparciu o wskazaną przez stronę skarżącą podstawę wznowieniową. W świetle regulacji zawartej w art. 149 kpa w przypadku złożenia podania o wznowienie przez stronę, wszczyna się postępowanie wstępne w sprawie wszczęcia postępowania w sprawie wznowienia. Przed wydaniem postanowienia o wznowieniu postępowania organ administracji bada wyłącznie, czy wniosek o wznowienie postępowania oparty jest o ustawowe przesłanki wznowienia, enumeratywnie wymienione w art. 145 § 1 k.p.a. oraz czy podanie o wznowienie postępowania zostało wniesione z zachowaniem terminów przewidzianych w art. 148 k.p.a. W przypadku ujawnienia, iż podanie o wznowienie nie wskazuje przesłanek przewidzianych w art. 145 § 1 k.p.a. bądź nie zachowany został termin do jego złożenia przewidziany w art. 148 k.p.a. - organ administracji może na podstawie art. 149 § 3 k.p.a. wydać decyzję odmawiającą wznowienia postępowania. W pozostałych przypadkach organ administracji ma obowiązek wydać postanowienie o wznowieniu postępowania i przeprowadzić postępowanie zgodne z zasadami określonymi w art. 150 i 151 k.p.a. Natomiast w przypadku wskazania przesłanki wznowienia jako okoliczności wymienionych w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. organ rozpatrujący podanie bada wyłącznie, czy podmiot wnoszący podanie dochował terminu określonego w art. 148 kpa (por. wyrok NSA z dnia 14 czerwca 1999 r., IV SA 2397/98, Lex nr 47857). W świetle powyższej regulacji w zaskarżonej decyzji zasadnie podniesiono, iż brak przeprowadzenia postępowania wstępnego w powyższym zakresie skutkowało koniecznością uchylenia decyzji organu I instancji oraz postanowienia z dnia [...] kwietnia 2008 r. Z tych przyczyn Sąd rozpatrujący niniejszą sprawę w całości podziela stanowisko organu II instancji, które stanowiło podstawę wydania decyzji kasacyjnej. Wbrew zarzutom skargi organ ten nie miał uprawnień, aby wydać decyzję korzystną dla skarżącego w oparciu o podstawę wznowieniową z art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a. Zważyć należy, iż wskazaną podstawę wznowienia postępowania skarżący powołał dopiero na etapie postępowania sądowoadminstracyjnego, zasadności powołania tej podstawy Starosta K. nie rozważał, ograniczony wnioskiem skarżącego, który jako podstawę wznowienia wskazał przepis art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. W tych okolicznościach również Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie miało uprawnień do wydania decyzji w oparciu o inną podstawę wznowieniową, bowiem naraziłoby się wówczas na zarzut naruszenia zasady określonej w art. 15 kpa. W świetle powyższego Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270) skargę oddalił. O zwrocie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu Sąd orzekł w oparciu o przepis art. 250 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z §18 ust. 1 pkt 1c) oraz §19 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. Nr 163 poz. 1348 ze zm.). /-/ D. Rzyminiak-Owczarczak /-/ J. Szaniecka /-/ E. Podrazik