II SA/Po 716/12

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu - Katarzyna Witkowicz-Grochowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 20 grudnia 2012r. wniosku Z. S. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi P. B. i M. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] stycznia 2012r. Nr [...] w przedmiocie przywrócenia poprzedniego sposobu zagospodarowania terenu postanawia odmówić przyznania prawa pomocy. /-/ K.Witkowicz-Grochowska Uczestniczka postępowania Z. S. wniosła o przyznanie prawa pomocy w części poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Argumentowała, że nie stać jej na poniesienie kosztów sądowych, jest osobą starszą, schorowaną, ma duże wydatki na leki. Utrzymuje się sama z niewysokiej renty, którą ma po mężu w wysokości [...] brutto miesięcznie. Z uwagi na fakt, że wniosek o prawo pomocy na urzędowym formularzu był niepełny, co do sytuacji finansowej i majątkowej, wnioskodawczyni została wezwana, w oparciu o przepis art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r., poz. 270, dalej "p.p.s.a.") do osobistego uzupełniania wniosku poprzez przedłożenie dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych. W odpowiedzi na wezwanie uczestniczka postępowania podała, że utrzymuje się jedynie z renty ZUS po mężu i nie posiada innych źródeł dochodu. Gospodarstwo domowe prowadzi sama. Z dołączonego zeznania podatkowego PIT-40 A wynika, że w 2011r. uzyskała dochód w wysokości [...] zł. Oświadczyła, że nie posiada żadnych lokat terminowych, oszczędności, ani pożyczek i kredytów. Wszystkie jej pieniądze – oszczędności ulokowane są na rachunku bieżącym w Banku. Z przedłożonego wyciągu za październik 2012r. wynika, że saldo początkowe wynosiło [...] zł, z ZUS otrzymała [...] zł, salo końcowe było dodatnie i wynosiło [...] zł. Przedłożyła polecenia przelewu i faktury: - za wodę na kwotę 41,89 zł, - prąd – 115,31 zł., - gaz – 158,954 zł na dwa miesiące, - wywóz śmieci – 64 zł, - telefon – 33,76 zł, - ubezpieczenie PZU - 31,50 zł, - kserokopię decyzji o wysokości podatku od nieruchomości za dom o powierzchni 90 m² i za grunt o powierzchni 963 zł. na łączną kwotę 477 zł. wraz z poleceniem przelewu całości podatku przed terminem płatności, - kserokopię rachunków za węgiel i miał węglowy z 22 sierpnia 2011r. na kwotę 2.732,50 zł i z 11 października 2012r. na kwotę 2.392,50 zł, - kserokopię rachunków z apteki w styczniu na kwotę 88,74 zł, w marcu około 193 zł, kwietniu – około 204 zł, czerwcu około 220 zł, w lipcu około 134 zł, we wrześniu około 340 zł, w październiku około 20 zł, w listopadzie około 90 zł, w grudniu – 135,10 zł., łączne wydatki wyniosły 1.425 zł, co daje około 120 zł miesięcznie. Stosownie do treści art. 245 §3 i art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje ustanowienie pełnomocnika z urzędu, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Należy zauważyć, że regulacja zawarta w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. stanowi odstępstwo od zasady ustanowionej w art. 199 p.p.s.a., stosownie do której strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Dlatego podkreślić należy, że instytucja prawa pomocy ma służyć przede wszystkim osobom, które nie mają możliwości zgromadzenia środków na opłacenie kosztów związanych z obroną swoich praw przed sądem lub następuje to kosztem utrzymania własnej rodziny. A zatem przytoczone we wniosku okoliczności powinny uzasadniać wyjątkowe traktowanie, o jakim mowa w powołanej regulacji. Tak więc, to na wnioskodawczyni spoczywa ciężar wykazania, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z tego prawa. Winna, więc wykazać w sposób niebudzący wątpliwości, że zdobycie środków niezbędnych do uczestniczenia w postępowaniu sądowym, jest obiektywnie niemożliwe. Mając powyższe na uwadze, należy stwierdzić, że w niniejszej sprawie nie zachodzą okoliczności uniemożliwiające uczestniczce poniesienie kosztów sądowych w niniejszej sprawie bez uszczerbku w koniecznych wydatkach jej utrzymania. Przy czym aktualnie ciąży na niej obowiązek uiszczenia opłaty kancelaryjnej w wysokości 100 zł. W przyszłości, w przypadku wniesienia przez uczestniczkę ewentualnej skargi kasacyjnej od wyroku w sprawie, będzie ona zobowiązana do uiszczenia opłaty w wysokości 250 zł. Z przedstawionej przez uczestniczkę jej sytuacji finansowej wynika, że przychody, jakie uzyskuje pozwalają na bieżące regulowanie wszystkich zobowiązań, w tym kosztów koniecznego utrzymania i leków. Wnioskodawczyni nie ma żadnych zaległości płatniczych, nie korzysta z pożyczek i kredytów. Z przedłożonych dokumentów wynika, że ma przy tym możliwości by jednorazowo zapłacić należności z tytułu podatku od nieruchomości w wysokości 477 zł, za opał w wysokości 2.732,50 zł. (11 października 2012r.) i jednocześnie zachować wolne środki na rachunku bankowym w wysokości [...] zł. na dzień 30 października 2012r. Podkreślenia wymaga, że uczestniczka potrafi wygospodarować oszczędności w wysokości przekraczającej przewidywane koszty sądowe w niniejszej sprawie. Przyjmuje się, że koszty sądowe mają charakter należności publicznoprawnych, zatem powinny być pokryte z wolnych środków, które znajdują się w dyspozycji wnioskodawczyni, zaraz po uiszczeniu koniecznych wydatków bieżącego utrzymania. Mając powyższe na uwadze poniesienie w niniejszej sprawie kosztów sądowych nie ograniczy prawa uczestniczki do sądu. W tym stanie rzeczy wniosek o prawo pomocy nie zasługiwał na uwzględnienie, co skutkować musiało jego oddaleniem. Na podstawie art. 258 §1 i 2 pkt 7 w zw. z art. 246 §1 pkt 2 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, jak w postanowieniu. /-/ K.Witkowicz-Grochowska