II SA/Po 716/16
PostanowienieWSA w Poznaniu2016-12-27
Skład orzekający: Katarzyna Witkowicz-Grochowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata powinien zostać uwzględniony, biorąc pod uwagę sytuację majątkową, rodzinną i finansową strony skarżącej?Ratio decidendi
Sąd uznał, że sytuacja majątkowa skarżącej, pomimo posiadania stałych dochodów z emerytury i wynagrodzenia męża, nie pozwala na pokrycie kosztów wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika z wyboru. Dochody te wystarczają jedynie na bieżące utrzymanie, a brak oszczędności i możliwości czerpania środków z majątku nieruchomego uzasadniają przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata.Stan faktyczny
Skarżąca L. G. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Wskazała, że utrzymuje się z emerytury i wynagrodzenia męża, które ledwo pokrywają bieżące wydatki. Posiada mieszkanie i otrzymała w darowiźnie grunt rolny, ale nie ma oszczędności. Sąd umorzył postępowanie w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, uznając, że skarżąca jest z mocy prawa zwolniona z tych opłat w związku ze sprawą dotyczącą zasiłku celowego. Jednocześnie sąd rozpoznał wniosek o ustanowienie adwokata.Rozstrzygnięcie
1. Umorzono postępowanie w przedmiocie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych. 2. Ustanowiono dla L. G. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu - Katarzyna Witkowicz-Grochowska po rozpoznaniu w dniu 27 grudnia 2016r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi L. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lipca 2016r. Nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego postanawia 1. umorzyć postępowanie w przedmiocie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, 2. ustanowić dla L. G. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka. /-/K. Witkowicz-Grochowska
Skarżąca L. G. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata.
We wniosku oświadczyła, że utrzymuje się wraz z mężem z jej emerytury w wysokości [...] zł netto miesięcznie oraz wynagrodzenia za pracę męża w wysokości [...] zł. Dochody te wystarczają na skromne życie i opłacenie zobowiązań. Wspólnie prowadzą swoje gospodarstwo domowe. Posiadają mieszkanie o powierzchni [...] m² o wartości około [...]zł. Skarżąca oświadczyła, że umową darowizny z 25 listopada 2016r. syn darował jej grunt rolny o powierzchni [...]ha o wartości około [...]zł. Nie posiada żadnych oszczędności, czy wartościowych ruchomości. Skarżąca wyszczególniła, że stałe miesięczne zobowiązania i opłaty to czynsz za mieszkanie [...] zł., energię elektryczną [...] zł, żywność, leki, środki czystości, obuwie, odzież, abonament TV to około [...]zł.
Zgodnie z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016r., poz. 718, ze zm., dalej "P.p.s.a.") strona ponosi koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Taki szczególny przepis to art. 239 §1 pkt 1 a) P.p.s.a., zgodnie z którym nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej. Stąd skarżąca wnosząc skargę w przedmiocie pomocy finansowej w formie zasiłku celowego z mocy prawa, nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych w zakresie opłat sądowych i wydatków (art. 211 - art. 213 P.p.s.a.).
Wobec powyższego skarżąca zwolniona jest na mocy ustawy z obowiązku poniesienia wszystkich kosztów sądowych związanych z udziałem w niniejszej sprawie - art. 239 §1 pkt 1 a) P.p.s.a. W tym stanie rzeczy rozpoznanie wniosku skarżącej w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych stało się zbędne i postępowanie w tym zakresie umarza się (art. 249a P.p.s.a.).
Wnioskodawczyni złożyła także wniosek o ustanowienie adwokata, który należało rozpoznać merytorycznie w oparciu o sytuację majątkową, rodzinną i finansową.
Zgodnie z dyspozycją art. 246 §1 pkt 2 P.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w koniecznych kosztach bieżącego utrzymania.
Z przedłożonego oświadczenia o stanie majątkowym, finansowym i dochodach wynika, że sytuacja skarżącej pozwala na ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika z urzędu. Aktualnie wraz z mężem uzyskują stałe dochody z tytułu emerytury skarżącej oraz z umowy o pracę jej męża, w łącznej wysokości [...] zł netto miesięcznie. Wysokość tych dochodów pozwala jedynie na zaspokojenie bieżących potrzeb koniecznego ich utrzymania. Skarżąca ani jej mąż nie posiadają oszczędności. Nie mają możliwości czerpania środków finansowych z posiadanego majątku nieruchomego, gdyż wykorzystują go na zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych. Z akt administracyjnych sprawy wynika, że należności z tytułu zaciągniętego kredytu spłaca syn skarżącej.
Przedstawiona przez skarżącą sytuacja finansowa wskazuje, więc że nie ma możliwości wygospodarowania jakichkolwiek środków na pokrycie wolnorynkowego wynagrodzenia pełnomocnika z wyboru. Przyznać zatem należało prawo pomocy w tym zakresie.
Podkreślić należy, że zgodnie z treścią art. 249 P.p.s.a. przyznanie prawa pomocy może być cofnięte w całości lub w części, jeżeli okaże się, że okoliczności, na podstawie których je przyznano, nie istniały lub przestały istnieć.
Na podstawie art. 258 §1 i 2 pkt 7 w zw. z art. 249a i art. 246 §1 pkt 1 i 2 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, jak w postanowieniu.
/-/K. Witkowicz-Grochowska
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło