II SA/Po 72/12

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu -Katarzyna Witkowicz-Grochowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 30 sierpnia 2012r. wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi J. K. na decyzję Kierownika Urzędu do Sprawa Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] listopada 2011r. Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania uprawnień do świadczenia pieniężnego postanawia 1. ustanowić dla J. K. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka, 2. oddalić wniosek w pozostałym zakresie. /-/ K. Witkowicz-Grochowska Postanowieniem referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 28 lutego 2012r. przyznano J. K. prawo pomocy poprzez zwolnienie od obowiązku poniesienia kosztów sądowych w całości. Przyznane wnioskodawczyni prawo pomocy nie zostało cofnięte (art. 249 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz.U. z 2012r., poz. 270, dalej p.p.s.a.). W piśmie z dnia 18 lipca 2012r. oraz na formularzu z dnia 29 sierpnia 2012r. skarżąca ponownie zawarła wniosek o zwolnienie od wszelkich opłat oraz ustanowienia adwokata (k. 61 v.). Zgodnie z treścią przepisu art. 243 §2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy przed lub w toku postępowania rozpoznawczego obejmuje także postępowanie egzekucyjne. Oznacza to, że raz przyznane prawo pomocy rozciąga się na całe postępowanie sądowoadministracyjne, a także na postępowanie egzekucyjne, o ile uprawnienie to nie zostało cofnięte. Skoro wnioskodawczyni w niniejszej sprawie została już zwolniona od obowiązku poniesienia kosztów sądowych w całości, nie jest możliwe ponowne przyznanie prawa pomocy w tym zakresie, gdyż z tego prawa już korzysta. Nadto przepis art. 239 pkt 4 p.p.s.a. stanowi wyraźnie, że nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona, której przyznane zostało prawo pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjny, w zakresie określonym w prawomocnym postanowieniu o przyznaniu tego prawa. W tym stanie rzeczy należało odmówić ponownego zwolnienia od kosztów sądowych, gdyż wnioskodawczyni została już zwolniona od obowiązku ponoszenia tych kosztów w niniejszej sprawie. Wnioskodawczyni złożyła także wniosek o ustanowienie adwokata, który należało rozpoznać merytorycznie w oparciu o jej sytuację majątkową, rodzinną i finansową. Oświadczyła, że jest wdową i samodzielnie prowadzi swoje gospodarstwo domowe. Posiada mieszkanie o powierzchni 20 m². Wskazała, że utrzymuje się z emerytury z KRUS oraz dodatku kombatanckiego w łącznej wysokości [...] zł miesięcznie. Nadto oświadczyła, że nie posiada żadnych wartościowych ruchomości, oszczędności, czy papierów wartościowych. Zgodnie z dyspozycją art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w koniecznych kosztach swojego utrzymania. Oznacza to, że prawo pomocy ma charakter szczególny i wyjątkowy, a skorzystać z tego uprawnienia mogą jedynie osoby w rzeczywiście ciężkiej sytuacji finansowej, pozbawione majątku, stałego miesięcznego dochodu lub uzyskujące go w takiej wysokości, że nie są w stanie uiścić wszystkich należności sądowych (bezrobotni, emeryci, renciści, osoby samotnie wychowujące dzieci). Z przedłożonego oświadczenia o stanie majątkowym, finansowym i dochodach wynika, że sytuacja wnioskodawczyni pozwala na przyznanie prawa pomocy w niniejszej sprawie. Jest osobą samotną, utrzymują się jedynie z emerytury i świadczenia kombatanckiego. Doświadczenie życiowe wskazuje, że wysokość osiąganego dochodu z trudem pozwala na zaspokojenie wszystkich potrzeb bieżącego i koniecznego jej utrzymania. Przyjąć należy, że wnioskodawczyni nie ma możliwości poczynienia oszczędności celem ich przeznaczenia na pokrycie kosztów wolnorynkowego wynagrodzenia adwokata z wyboru. Nadto wnioskodawczyni nie dysponuje żadnym majątkiem, z którego mogłaby czerpać dodatkowe dochody. Należało, zatem uwzględnić wniosek o prawo pomocy w tym zakresie, zwłaszcza, że sprawa znajduje się na etapie ewentualnej skargi kasacyjnej. Podkreślić należy, że zgodnie z treścią art. 249 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy może być cofnięte w całości lub w części, jeżeli okaże się, że okoliczności, na podstawie których je przyznano, nie istniały lub przestały istnieć. Na podstawie art. 258 §1 i 2 pkt 7 i art. 246 §1 pkt 2 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, jak w postanowieniu. /-/ K. Witkowicz-Grochowska