II SA/Po 721/11

Katarzyna Witkowicz-Grochowska – Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 16 listopada 2011r. wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi K. H. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2011r. Nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego postanawia zwolnić K. H. od kosztów sądowych. /-/ K. Witkowicz-Grochowska Skarżący K. H. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych od skargi, jaką złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu. W uzasadnieniu wniosku o prawo pomocy skarżący argumentował, że różnica pomiędzy wydatkami związanymi z codzienną egzystencją, opłatami za media, obsługą kredytów, a osiąganymi dochodami praktycznie sprowadza się do zera. W związku z tym obciążenie go obowiązkiem uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 500 zł spowoduje nieterminowe regulowanie istniejących zobowiązań. Wnioskodawca wskazał, że gospodarstwo domowe prowadzi razem z żoną. Oświadczył, że dochód rodziny stanowi jego renta w wysokości 1.717,47 zł brutto miesięcznie, czynsz z wynajmu mieszkania w wysokości 850 zł miesięcznie oraz emerytura żony w wysokości 2.190,96 zł brutto miesięcznie, co łącznie stanowi kwotę 4.758,43 zł brutto miesięcznie. Nadto wnioskodawca oświadczył, że posiada zobowiązania z tytułu zaciągniętego kredytu hipotecznego i kredytów gotówkowych. Na zakup lekarstw wydaje około 120 zł miesięcznie. Nadto wskazał, że prócz samochodu osobowego marki Hyundai Accent z 1997r. nie posiada wartościowych ruchomości, ani oszczędności. Wnioskodawca wezwany w trybie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm., dalej p.p.s.a.) do uzupełnienia wniosku o prawo pomocy dodatkowo oświadczył, że wskazane dochody są jedynymi dochodami, jakie uzyskuje rodzina, wskazał przy tym, że łączna kwota dochodu netto wynosi 4.096 zł miesięcznie. Powyższe okoliczności potwierdził kserokopiami zeznań podatkowych za 2010r. oraz decyzją ZUS. Następnie wnioskodawca wskazał wysokość rat kredytu hipotecznego w okresie od maja 2011 do października 2011r., kiedy wyniosła ona 1.000,20 zł, aktualna wysokość rat kredytu gotówkowego wynosi 180,90 zł i 375,98 zł, koszt zakupu leków w maju – 218,59 zł, w lipcu – 137,78 zł, we wrześniu - 217,40 zł. Nadto wnioskodawca poniósł w lipcu 2011r. koszt baterii do aparatu słuchowego w wysokości 19 zł oraz filtr do tego aparatu w wysokości 38 zł. Wnioskodawca oświadczył, że koszty utrzymania samochodu wynoszą 1.076 zł na rok (OC i NW), i 369 zł na rok (AC), paliwo – 100 zł na miesiąc. Łączna wysokość podatku od nieruchomości za posiadane nieruchomości wynosi 490 zł. za 2011r. Nadto wnioskodawca wskazał wysokość wydatków na media (prąd, gaz, tel. komórkowy, tel. stacjonarny, woda, ścieki, RTV, ubezpieczenie) za okres od maja do października – ostatnio uiścił kwotę w wysokości 808,72 zł. Wysokość podatku ryczałtowego od umowy najmu wyniosła w października 217 zł. W dalszej części uzupełnienia wnioskodawca oświadczył, że wraz z żoną nie posiadają lokat terminowych, nie mają zajęć komorniczych. Kredyt hipoteczny z terminem spłaty w 2017r. zaciągnął na mieszkanie, które obecnie wynajmuje. Pozostałe dwie nieruchomości nie przynoszą dochodu. Kredyty gotówkowe z terminem spłaty na 2012 r. zaciągnął na remont domu, w którym obecnie mieszka rodzina. Zgodnie z dyspozycją art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 245 §3 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego swojego utrzymania. Oznacza to, że prawo pomocy ma charakter szczególny i wyjątkowy, a skorzystać z tego uprawnienia mogą jedynie osoby w rzeczywiście ciężkiej sytuacji finansowej, pozbawione majątku, stałego miesięcznego dochodu lub uzyskujące go w takiej wysokości, że nie są w stanie uiścić nawet najmniejszej należności sądowej (bezrobotni, emeryci, renciści, osoby samotnie wychowujące dzieci). Sytuacja majątkowa i rodzinna skarżącego przedstawiona we wniosku o prawo pomocy uzasadnia ocenę, że nie jest on w stanie, bez ograniczeń w zaspokajaniu podstawowych potrzeb życiowych, wygospodarować środków finansowych na najniższe nawet koszty postępowania sądowego. Realny miesięczny dochód rodziny, który pozostaje w dyspozycji wnioskodawcy wynosi 3.879 zł. Łączne konieczne koszty bieżącego utrzymania domu i rodziny oraz wydatki związane z obsługą zaciągniętych zobowiązań wynoszą 3.299 zł. miesięcznie. Nadto doliczyć należy koszty wyżywienia, ubioru oraz środków higienicznych i czystości. Wobec powyższego po zaspokojeniu wszystkich niezbędnych wydatków koniecznego utrzymania wnioskodawcy i rodziny nie pozostają już wolne środki, które mógłby przeznaczyć na poniesienie kosztów sądowych chociażby w części. Wnioskodawca w ramach swoich możliwości wykorzystuje także posiadany majątek nieruchomy celem uzyskania dodatkowych dochodów poprzez jego wynajem. Stan zdrowia wskazuje, że ograniczone są jego możliwości zarobkowania oraz zwiększone koszty koniecznego utrzymania poprzez dodatkowe wydatki na leki. Wobec powyższego, poniesienie kosztów sądowych w niniejszej sprawie spowoduje uszczerbek w niezbędnych wydatkach koniecznego utrzymania skarżącego i rodziny, a w konsekwencji prowadzi do ograniczenia prawa do sądu. W tym stanie rzeczy należało przyznać prawo pomocy i zwolnić wnioskodawcę od kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Podkreślić należy, że zgodnie z treścią art. 249 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy może być cofnięte w całości lub w części, jeżeli okaże się, że okoliczności, na podstawie których je przyznano, nie istniały lub przestały istnieć. Z powyższych względów, na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 w zw. z art. 246 §1 pkt 2 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, jak w postanowieniu. /-/ K. Witkowicz-Grochowska