II SA/Po 721/13
PostanowienieWSA w Poznaniu2013-07-18
Skład orzekający: Katarzyna Witkowicz-Grochowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawczyni, której sprawa dotyczy dodatku do zasiłku rodzinnego, jest zwolniona z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych na mocy ustawy, a jeśli nie, czy jej sytuacja materialna uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu?Ratio decidendi
Wnioskodawczyni jest zwolniona z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych na mocy art. 239 pkt 1a) PPSA, ponieważ sprawa dotyczy pomocy społecznej. Jej trudna sytuacja finansowa, mimo posiadania nieruchomości, uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu, zgodnie z art. 246 §1 pkt 2 PPSA.Stan faktyczny
Skarżąca K. G. złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu w sprawie dotyczącej dodatku do zasiłku rodzinnego. Wskazała, że jej czteroosobowe gospodarstwo domowe utrzymuje się z wynagrodzenia męża, zasiłku rodzinnego i dodatku do zasiłku rodzinnego. Posiada dom i nieruchomość rolną, ale nie ma oszczędności ani wartościowych ruchomości. Wnioskodawczyni argumentowała, że jej dochody ledwo wystarczają na bieżące utrzymanie rodziny.Rozstrzygnięcie
1. Ustanowiono dla K. G. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w Poznaniu. 2. Oddalono wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu - Katarzyna Witkowicz-Grochowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 18 lipca 2013r wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi K. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] czerwca 2013r. Nr [...] w przedmiocie dodatku do zasiłku rodzinnego postanawia 1. ustanowić dla K. G. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w Poznaniu, 2. oddalić wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. /-/ K. Witkowicz-Grochowska
Skarżąca K. G. wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu.
W uzasadnieniu wniosku wskazała, że brak jej środków na opłacenie pełnomocnika z wyboru. Podała, że gospodarstwo domowe prowadzi razem z mężem i dwójką małoletnich dzieci. Rodzina utrzymuje się z wynagrodzenia z umowy o pracę męża w wysokości [...] zł, zasiłku rodzinnego w wysokości [...] zł oraz dodatku do zasiłku rodzinnego w wysokości [...] zł miesięcznie.
W części wniosku dotyczącej posiadanego majątku wnioskodawczyni oświadczyła, że posiada dom o powierzchni 45 m² położony w I. i nieruchomość rolną o powierzchni 1,21 ha. Wnioskodawczyni wskazała, że nie posiada żadnego innego majątku nieruchomego, oszczędności, czy wartościowych ruchomości.
Zgodnie z treścią przepisu art. 243 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012, poz. 270 – dalej "p.p.s.a.") prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania.
W myśl przepisu art. 199 p.p.s.a. strona ponosi koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Taki szczególny przepis to art. 239 pkt 1 a) p.p.s.a., zgodnie z którym nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej. Stąd wnioskodawczyni w sprawie dotyczącej dodatku do zasiłku rodzinnego nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych w zakresie opłat sądowych i wydatków.
Wobec powyższego wnioskodawczyni zwolniona jest na mocy ustawy z obowiązku poniesienia kosztów sądowych związanych z jej udziałem w niniejszej sprawie. Zatem wniosek o prawo pomocy w tym zakresie okazał się bezzasadny, co skutkować musiało jego oddaleniem w tej części.
Wnioskodawczyni złożyła także wniosek o ustanowienie adwokata, który należało rozpoznać merytorycznie w oparciu o jej sytuację majątkową, rodzinną i finansową.
Zgodnie z dyspozycją art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w koniecznych kosztach bieżącego utrzymania.
Z przedłożonego oświadczenia o stanie majątkowym, finansowym i dochodach wynika, że sytuacja wnioskodawczyni pozwala na ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika z urzędu. Znajduje się bowiem w trudnej sytuacji finansowej. Wysokość aktualnie uzyskiwanych dochodów czteroosobowego gospodarstwa domowego z trudem pozwala na zaspokojenie podstawowych potrzeb bieżącego utrzymania wnioskodawczyni i jej rodziny. Korzystają zatem z pomocy społecznej. Wnioskodawczyni wprawdzie dysponuje majątkiem nieruchomym, ale wykorzystuje go na zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych.
Przedstawiona przez wnioskodawczynię sytuacja finansowa i rodzinna wskazuje, więc że nie ma możliwości wygospodarowania jakichkolwiek środków na pokrycie wolnorynkowego wynagrodzenia pełnomocnika z wyboru.
Podkreślić należy, że zgodnie z treścią art. 249 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy może być cofnięte w całości lub w części, jeżeli okaże się, że okoliczności, na podstawie których je przyznano, nie istniały lub przestały istnieć.
Na podstawie art. 258 §1 i 2 pkt 7 w zw. z art. 239 pkt 1a) i art. 246 §1 pkt 1 i 2 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, jak w postanowieniu.
/-/ K. Witkowicz-Grochowska
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło