II SA/Po 722/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Maria Skwierzyńska Sędziowie NSA Tadeusz M. Geremek WSA Walentyna Długaszewska (spr.) Protokolant sekr. sąd. Ewa Wąsik po rozpoznaniu w dniu 15 września 2004r. sprawy ze skargi W. Ś. na decyzję Wojewody z dnia [...] nr [...] w przedmiocie wymeldowania 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Gminy M. z dnia [...] Nr [...] 2. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącej W. S. kwotę [...] tytułem zwrotu kosztów sądowych 3. stwierdza, że obie uchylone decyzje nie mogą być wykonane. /-/W. Długaszewska /-/M. Skwierzyńska /-/T.M. Geremek T.M. Burmistrz Gminy w M., decyzją z dnia [...] , wydaną na podstawie art. 104 kpa w zw. z art. 15 ust.2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 roku o ewidencji ludności i dowodach osobistych ( Dz.U.Nr 87, poz. 960 z 2001 roku ze zm.), po przeprowadzeniu, na żądanie W.S., postępowania administracyjnego, odmówił wymeldowania B. S. z pobytu stałego przy ulicy [...] w M. W uzasadnieniu decyzji wskazano, iż postępowanie administracyjne w sprawie wymeldowania pana B. S. z pobytu stałego przy ul. [...] w M. zostało wszczęte na żądanie pani W.S. W uzasadnieniu wnioskodawczyni podała, że wyrok Sądu Rejonowego w M. nakazuje B. S. opuszczenie jej mieszkania. Na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2001r. Nr 87, póz. 960 z późn. zm.) organ gminy wydaje decyzję w sprawie wymeldowania osoby w przypadku wystąpienia przynajmniej jednego z dwóch stanów faktycznych. Pierwszy stan faktyczny zachodzi wówczas, gdy osoba podlegająca wymeldowaniu utraciła uprawnienia do przebywania w lokalu i bez wymeldowania opuściła dotychczasowe miejsce pobytu stałego. Drugi stan faktyczny zachodzi wówczas, gdy osoba bez wymeldowania się opuściła dotychczasowe miejsce pobytu stałego i nie przebywa w nim co najmniej przez okres 6 miesięcy, a jej nowego miejsca pobytu nie można ustalić. W niniejszej sprawie postępowanie dotyczy wyłącznie sytuacji wynikającej z pierwszego z wymienionych stanów faktycznych, gdyż aktualne miejsce pobytu pana B.S. jest znane. Przeprowadzone w powyższej sprawie postępowanie administracyjne doprowadziło do dokonania następujących ustaleń: Mieszkanie przy ul. [...] w M. jest mieszkaniem komunalnym. 2. Głównym najemcą tego lokalu jest W.S. zgodnie z umową najmu lokalu mieszkalnego z dnia [...], 1. B.S. dokonał zameldowania w tym lokalu w dniu [...] za zgodą głównego najemcy i administratora. 2. W dniu [...] Sąd Rejonowy w M. wydał wyrok (sygn. akt I C 339/99) nakazujący B. S. aby opuścił wraz ze wszystkimi osobami i rzeczami jego prawa reprezentującymi lokal mieszkalny położony w M. przy ul. [...] 3. W dniu [...] pan B. S. został aresztowany i aktualnie przebywa w zakładzie karnym. Do momentu aresztowania pan B. S. mieszkał w lokalu przy ul. [...] w M. i ma tam wszystkie swoje rzeczy osobiste. Potwierdza to również pani W. S. Odnosząc się do powyższych ustaleń należy stwierdzić, że pan B. S. został pozbawiony uprawnień do zamieszkiwania w lokalu przy ul. [...] w M. , co wynika z wyroku sądowego, natomiast nie został spełniony drugi niezbędny do wydania decyzji o wymeldowaniu warunek. Z ustalonych faktów należy przyjąć, że nie doszło do opuszczenia miejsca pobytu stałego, a nieobecność pana B. S. związana jest obecnie z pobytem w zakładzie karnym, czego nie można traktować jako opuszczenie pobytu stałego. Do wydania decyzji o wymeldowaniu w niniejszej sprawie musiałyby być kumulatywnie spełnione dwa warunki, tzn. utrata uprawnień do zamieszkiwania i faktyczne opuszczenie miejsca pobytu stałego bez wymeldowania, to przy nie spełnionym przynajmniej jednym z warunków należy wydać decyzję o odmowie wymeldowania. W niniejszej sprawie został spełniony tylko jeden warunek, tzn. utrata uprawnień do zamieszkiwania, natomiast nie nastąpiło opuszczenie miejsca pobytu stałego. W. S. odwołała się od wskazanej wyżej decyzji. Wojewoda decyzją z dnia [...] wydaną na podstawie art. 138 § l pkt. l Kodeksu postępowania administracyjnego i art. 15 ust.2 ustawy z 10.04.1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych /Dz.U. z 2001 r. Nr 87, póz. 960/, po rozpatrzeniu odwołania pani W. S. od decyzji Burmistrza Gminy M. z dnia [...], znak [...] orzekającej o odmowie wymeldowania pana B. S. z pobytu stałego tj. z lokalu przy ul. [...] w M. utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu decyzji wskazano, iż Pani W. S. pismem z dnia [...] wystąpiła do Burmistrza Gminy M. o wymeldowanie z jej mieszkania syna, pana B. S. Podała, iż jest właścicielką spornego lokalu i nie wyraża zgody na dalsze zameldowanie w nim syna. Organ I instancji przeprowadził w sprawie postępowanie wyjaśniające i na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego dnia [...] wydał decyzję orzekającą o odmowie wymeldowania pana B. S. Z treści odwołania pani W. S. wynika, że nie zgadza się ze stanowiskiem organu I instancji. Dowodzi, iż zostały ustalone błędnie fakty i interpretacja przepisów. Analizując zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, organ odwoławczy stwierdza, że decyzja Burmistrza Gminy M., orzekająca o odmowie wymeldowania pana B. S., jest słuszna i zgodna z przepisami prawa. Zgodnie z treścią art. 15 ust. 2 ww. ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, organ administracyjny obowiązany jest do wydania decyzji o wymeldowaniu osoby z miejsca pobytu stałego, jeśli łącznie spełnione zostały dwie przesłanki, a mianowicie: 0. utraci ona uprawnienia do przebywania w lokalu, 1. opuści miejsce pobytu stałego, nie dokonując obowiązku wymeldowania się. Słuszne jest stanowisko organu I instancji, iż pan B. został pozbawiony uprawnień do przebywania w spornym lokalu. Mimo wyroku sądu nie opuścił spornego lokalu. Sporny lokal opuścił dopiero w dniu aresztowania we wrześniu 2000 r. Obecnie odbywa karę do 2004 r. Aktualnym jego miejscem pobytu pozostaje zakład karny. Rozpatrując wniosek pani W. S. o wymeldowanie syna, organ przyjął, iż pan B. S. utracił uprawnienia do pobytu w lokalu, ale nie zachodzi przesłanka opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu, albowiem opuszczenie nie nastąpiło dobrowolnie, lecz na skutek konieczności odbycia kary pozbawienia wolności. Wykonanie wyroku eksmisji nie może też polegać jedynie na przymusowym wymeldowaniu osoby zobowiązanej do opuszczenia lokalu. Skoro w przedmiotowej sprawie udowodniono, iż nie została spełniona jedna z przesłanek art. 15 ust. 2 cytowanej na wstępie ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, to organ odwoławczy nie znalazł podstaw do zmiany decyzji i orzekł jak w sentencji. W. S. wniosła skargę na decyzję Wojewody wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji. Wojewoda w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest uzasadniona, aczkolwiek nie z powodów podniesionych przez skarżącą. Zgodnie z przepisem art. 15 ust. 2 ww. ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która utraciła uprawnienie wymienione w art. 9 ust. 2 i bez wymeldowania się opuściła dotychczasowe miejsce pobytu stałego, albo osoby, która bez wymeldowania się opuściła dotychczasowe miejsce pobytu stałego i nie przebywa w nim co najmniej przez okres 6 miesięcy, a nowego miejsca jej pobytu nie można ustalić. Wobec stanowiska organu administracji w przedmiotowej sprawie, iż B. S. utracił uprawnienia do pobytu w lokalu, ale nie zachodzi przesłanka opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu, albowiem opuszczenie nie nastąpiło dobrowolnie, lecz na skutek konieczności odbycia kary pozbawienia wolności i jest to argument uzasadniający odmowę wymeldowania B. S. z mieszkania przy ul. [...] w M., w pierwszej kolejności zauważyć należy, iż wyżej wskazany stan faktyczny , przyjęty przez organ administracji za podstawę zaskarżonej decyzji istniał we wrześniu 2000 roku, kiedy to, jak ustalił organ, w dniu [...] Sąd Rejonowy w M. wydał wyrok nakazujący B. S. aby opuścił wraz ze wszystkimi osobami i rzeczami jego prawa reprezentującymi lokal mieszkalny położony w M. przy ul. [...] a nadto B. S. został aresztowany i osadzony w zakładzie karnym. Tymczasem decyzja Wojewody wydana została w dniu [...] i w aktach sprawy brak jakichkolwiek ustaleń, poza tym jedynie, iż B.S. nadal przebywa w zakładzie karnym, co do aktualnego na dzień wydania decyzji stanu faktycznego. Organ nie ustalił bowiem, czy wyrok nakazujący eksmisję B.S. uprawomocnił się i dalej, co przede wszystkim ma znaczenie dla oceny przedmiotowej sprawy, czy i w jaki sposób wyrok eksmisyjny został wykonany, czy B.S. podejmował jakiekolwiek czynności umożliwiające mu powrót do lokalu. Zauważyć bowiem należy, iż za równoznaczną z opuszczeniem lokalu w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych należy uznać nie tylko dobrowolną zmianę miejsca pobytu, ale także sytuację, w której osoba dotychczas zameldowana została usunięta z lokalu i do niego nie dopuszczona, a nie skorzystała we właściwym czasie z przysługujących jej środków prawnych umożliwiających powrót do lokalu. Poprzestanie przez organ administracji jedynie na ustaleniu, iż B. S. wprawdzie stracił uprawnienie do lokalu, ale nie opuścił go dobrowolnie, ponieważ został aresztowany, bez zbadania wyżej wskazanych okoliczności faktycznych na dzień wydania decyzji, co zdaniem Sądu jest konieczne dla prawidłowego rozstrzygnięcia, oznacza, iż organ nie wyjaśnił należycie stanu sprawy. Zgodnie zaś z treścią art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Obowiązek zebrania całego materiału dowodowego w postępowaniu administracyjnym oznacza, że organ administracji publicznej winien z własnej inicjatywy gromadzić w aktach dowody, które jego zdaniem będą konieczne do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy oraz winien gromadzić w aktach sprawy także dowody wskazane lub dostarczone przez strony, jeżeli mają one znaczenie dla sprawy. Zgodnie z wyrażoną w art. 7 k.p.a. zasadą prawdy obiektywnej organ prowadzący postępowanie ma obowiązek zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, aby ustalić stan faktyczny sprawy zgodny z rzeczywistością. Z kolei przepis art. 77 § 1 kpa nakłada na organy administracji publicznej obowiązek zgromadzenia całego materiału dowodowego koniecznego do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy. Z powołanego przepisu prawa wynika między innymi, że organ administracji jest zobowiązany z urzędu przeprowadzić dowody służące ustaleniu stanu faktycznego sprawy. Wobec powyższego, na podstawie wskazanych wyżej przepisów oraz przepisów art. 134 §1, art. 145§1 pkt 1 lit.c i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz./U.Nr 153, poz. 1270), Sąd orzekł jak w sentencji. O kosztach orzeczono na podstawie przepisu art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz./U. Nr 153, poz. 1270). /-/W. Długaszewska /-/M. Skwierzyńska /-/T.M. Geremek T.M.