II SA/Po 722/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jakub Zieliński po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 3 marca 2016 r. wniosku pełnomocnika, ustanowionego dla skarżącego z urzędu, o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 18 listopada 2015 r. sygn. akt II SA/Po 722/15 w sprawie ze skargi B. K. na decyzję Wielkopolskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej postanawia przywrócić skarżącemu termin do wniesienia skargi kasacyjnej. /-/ J. Zieliński Po wydaniu wyroku sprawie o sygn. akt II SA/Po 722/15, co miało miejsce w dniu 18 listopada 2015 r., skarżący w terminie złożył wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku oraz wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym (k. 137). Następnie w dniu 10 grudnia 2015 r. został dla skarżącego ustanowiony w ramach prawa pomocy pełnomocnik z urzędu. Odpis uzasadnienia wyroku z dnia 18 listopada 2015 r. sygn. akt II SA/Po 722/15 został doręczony stronie w dniu 15 grudnia 2015 r. (k. 175). W dniu 29 stycznia 2016 r. Sąd poinformował radcę prawnego, wskazanego przez właściwy terenowo organ samorządu radców prawnych, o wyznaczeniu go pełnomocnikiem z urzędu w niniejszej sprawie (k. 196). W dniu 5 lutego 2016 r. pełnomocnik z urzędu złożył w siedzibie tutejszego Sądu wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku tutejszego Sądu z dnia 18 listopada 2015 r. sygn. akt II SA/Po 722/15. Jednocześnie wniósł skargę kasacyjną wraz z odpisem. W uzasadnieniu pełnomocnik argumentował, że skarżący nie mógł dochować terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, który upłynął w dnu 15 stycznia 2016 r.; nie stać go bowiem było na ustanowienie pełnomocnika z wyboru, zatem nie ponosi winy w uchybieniu terminu. Dalej pełnomocnik wskazał, że termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu liczyć należy od dnia 29 stycznia 2016 r., gdyż dopiero wtedy pełnomocnik dowiedział się od Sądu o ustanowieniu go pełnomocnikiem w niniejszej sprawie i dopiero od tego dnia mógł skutecznie wnieść skargę kasacyjną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Zgodnie z art. 177 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270, z późn. zm. – dalej: P.p.s.a.) – w brzmieniu obowiązującym przed 15 sierpnia 2015 r., a mającym zastosowanie w niniejszej sprawie ze względu na przepis art. 2 w zw. z art. 1 pkt 50 ustawy z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2015 r., poz. 658) – skargę kasacyjną wnosi się do sądu, który wydał zaskarżony wyrok lub postanowienie, w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia stronie odpisu orzeczenia z uzasadnieniem. Co do zasady wniesienie tego środka zaskarżenia jest obwarowane tzw. przymusem adwokacko-radcowskim, czyli wymogiem sporządzenia skargi kasacyjnej przez profesjonalnego pełnomocnika, co wynika z art. 175 § 1 P.p.s.a. Z kolei art. 86 § 1 P.p.s.a. przewiduje, że jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu, o czym może orzec również na posiedzeniu niejawnym. Natomiast zgodnie z art. 87 P.p.s.a. pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (§ 1); w piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (§ 2); równocześnie strona powinna dokonać czynności, co do której uchybiła terminu (§ 4). W niniejszej sprawie ustanowiony z urzędu pełnomocnik skarżącego w sposób oczywisty nie mógł sprostać ustawowemu terminowi do wniesienia skargi kasacyjnej, który upłynął z dniem 14 stycznia 2015 r. (termin liczony od 15 grudnia 2015 r., tj. dnia doręczenia stronie odpisu uzasadnienia wyroku). Skarga kasacyjna została wniesiona z niewątpliwym przekroczeniem terminu ustawowego, w konsekwencji wniosek o przywrócenie terminu jest dopuszczalny. Z uwagi bowiem na określony już wcześniej reżim prawny – stan prawny obowiązujący przed 15 sierpnia 2015 r., który znajduje zastosowanie w niniejszej sprawie – w pełni zasadny jest niejednokrotnie wyrażany w orzecznictwie pogląd, że wystąpienie w terminie otwartym do wniesienia skargi kasacyjnej z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w postaci ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika nie ma wpływu na bieg tego terminu. Podnieść również należy, że przyczyna uchybienia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej w razie ustanowienia dla strony pełnomocnika w ramach prawa pomocy ustaje z dniem, w którym powiadomiony o ustanowieniu pełnomocnik ma możliwość sporządzenia i wniesienia skargi kasacyjnej. Przyczyna uchybienia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej ustaje z dniem, w którym powiadomiony o ustanowieniu pełnomocnik ma realną (rzeczywistą) możliwość sporządzenia i wniesienia skargi kasacyjnej, i od tej chwili – zgodnie z art. 87 § 1 P.p.s.a. – pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu oraz skarga kasacyjna powinny być wniesione do sądu w ciągu 7 dni. Czas na złożenie skargi kasacyjnej nie może być jednak dłuższy niż 30 dni liczone od dnia powiadomienia pełnomocnika o jego ustanowieniu, co jest uzasadnione z kolei treścią art. 177 § 1 P.p.s.a i charakterem przewidzianego w nim terminu (vide: wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 25 lipca 2013 r. sygn. akt SK 17/12, publ. Dz.U. z 2013 r., poz. 1004, OTK-A 2013/6/86).). Stąd też Sąd uznał, że powołana przez pełnomocnika strony przyczyna uchybienia terminu (przeszkoda do sporządzenia i wniesienia skargi kasacyjnej) mogła upłynąć najwcześniej w dniu 29 stycznia 2016 r., kiedy to Sąd zawiadomił pełnomocnika o wyznaczeniu go do wykonania pomocy prawnej w niniejszej sprawie. W konsekwencji wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej Sąd uznał za wniesiony z zachowaniem terminu, o którym mowa w art. 87 § 1 P.p.s.a. i podlegający merytorycznemu rozpatrzeniu. W ocenie Sądu okoliczności niniejszej sprawy, a w szczególności wskazane przez pełnomocnika strony, w pełni uzasadniają przywrócenie skarżącemu terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Skarżący, wykazując odpowiednią zapobiegliwość o własne sprawy, w odpowiednim czasie po wydaniu wyroku oddalającego jego skargę złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy (ustanowienie pełnomocnika z urzędu). Fakt ustanowienia takiego pełnomocnika w ramach prawa pomocy potwierdził następczo, że sytuacja materialna skarżącego oraz inne uwarunkowania (brak odpowiednich uprawnień zawodowych) stanowiły niezawonioną przez stronę przeszkodę do terminowego wniesienia skargi kasacyjnej, skoro samodzielnie skarżący sporządzić jej nie mógł. Również pełnomocnik skarżącego w odpowiednich terminach, niezwłocznie po wyznaczeniu go pełnomocnikiem w sprawie sporządził skargę kasacyjną i złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Reasumując wszystko powyższe, skarżący uprawdopodobnił, iż uchybienie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej nastąpiło bez jego winy. Powołane przez pełnomocnika okoliczności stanowiły należyte usprawiedliwienie, wskazujące na istnienie takich niezależnych od strony przeszkód, które uniemożliwiły jej terminowe wniesienia skargi. Tym samym w sprawie wystąpiły przesłanki wskazane w art. 86 § 1 i art. 87 § 2 P.p.s.a., uzasadniające uwzględnienie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie powołanych przepisów orzekł, jak w sentencji. /-/ J. Zieliński