II SA/Po 722/15

Dnia 10 lipca 2018 roku Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Robert Talaga po rozpoznaniu w dniu 10 lipca 2018 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku radcy prawnego A.U.-Ł. o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w sprawie ze skargi B. K. na decyzję W. Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej postanawia przyznać radcy prawnemu A. U.-Ł. od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu), tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej stronie skarżącej z urzędu przed sądem drugiej instancji opłatę w kwocie [...] zł (słownie: [...] złotych [...]), podwyższoną o kwotę podatku od towarów i usług w wysokości [...] zł (słownie: [...] złotych [...]) /-/ R. Talaga Postanowieniem z dnia 9 listopada 2015 roku starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu umorzył postępowanie w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowił dla B. K. radcę prawnego jako pełnomocnika z urzędu. Pismem z dnia 14 stycznia 2016 roku Wicedziekan Okręgowej Izby Radców Prawnych w P. wyznaczyła radcę prawnego A. U.-Ł. jako pełnomocnika skarżącego z urzędu. Pismem z dnia 2 września 2016 roku pełnomocnik skarżącego złożyła skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 18 listopada 2015 roku, sygn. akt SA/Po 722/15, w której zawarty został wniosek o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego według norm określonych w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych, które nie zostały opłacone przez stronę. Jednocześnie pełnomocnik skarżącego wniosła o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Postanowieniem z dnia 3 marca 2016 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu przywrócił skarżącemu termin do wniesienia skargi kasacyjnej. Postanowieniem z dnia 10 kwietnia 2018 roku, sygn. akt II OSK 1364/16 Naczelny Sąd Administracyjny umorzył postępowanie z powodu śmierci skarżącego. Stosownie do art. 258 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 roku, poz. 1369 ze zm.), dalej jako "P.p.s.a.", do czynności referendarza sądowego w zakresie postępowania o przyznanie prawa pomocy należy m.in. wydawanie na posiedzeniu niejawnym postanowień o przyznaniu wynagrodzenia adwokatowi lub radcy prawnemu (...) za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy oraz o zwrocie niezbędnych udokumentowanych wydatków. Zgodnie z art. 250 § 1 P.p.s.a. wyznaczony adwokat lub radca prawny (...) otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach i opłatach za czynności adwokatów lub radców prawnych (...) w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Szczegółowe zasady ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu reguluje obecnie rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz. U. z 2016 roku, poz. 1715), które obowiązuje od dnia 2 listopada 2016 roku, ale w treści § 22 przewiduje, że do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie rozporządzenia stosuje się przepisy dotychczasowe do czasu zakończenia postępowania w danej instancji. W momencie wszczęcia postępowania kasacyjnego przed sądem II instancji zainicjowanego skargą kasacyjną sporządzoną i wniesioną w imieniu skarżącego przez jego pełnomocnika radcę prawnego A.U.-Ł. obowiązywały przepisy rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz. U. z 2015 roku, poz. 1805), które weszło w życie z dniem 1 stycznia 2016 roku, które znajduje zastosowanie w niniejszej sprawie. W myśl przepisu § 2 rozporządzenia z 2015 roku koszty nieopłaconej pomocy prawnej ponoszone przez Skarb Państwa obejmują: 1) opłatę ustaloną zgodnie z przepisami niniejszego rozporządzenia oraz 2) niezbędne i udokumentowane wydatki radcy prawnego. Zgodnie z treścią § 21 ust. 1 pkt 2 lit b) rozporządzenia z 2015 roku opłaty maksymalne wynoszą w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w drugiej instancji: za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej albo za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej - 50% opłaty maksymalnej określonej w pkt 1, a jeżeli nie prowadził sprawy ten sam radca prawny w drugiej instancji - 75% tej opłaty, w obu przypadkach nie mniej niż 240 zł. Natomiast zgodnie § 21 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia z 2015 roku opłaty maksymalne wynoszą w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w pierwszej instancji: a) w sprawie, której przedmiotem zaskarżenia jest należność pieniężna – opłatę maksymalną obliczoną na podstawie § 8, b) za sporządzenie skargi i udział w rozprawie w sprawie skargi na decyzję lub postanowienie Urzędu Patentowego – 1.200 zł, c) w innej sprawie – 480 zł. Przedmiotowa sprawa kwalifikuje się do spraw opisanych w § 21 ust. 1 pkt 1 c) rozporządzenia z 2015 roku, gdyż przedmiot sprawy nie stanowi należności pieniężnej. Zasadniczo wyjściowa kwota opłaty maksymalnej wynosi zatem 480 zł. W rozpoznawanej sprawie, wyznaczony pełnomocnik konsultował się ze skarżącym, a w konsekwencji sporządził i złożył w jego imieniu skargę kasacyjną wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jej wniesienia. Stosownie do § 4 ust. 2 rozporządzenia z 2015 roku, uwzględniając rodzaj i stopień zawiłości sprawy oraz nakład pracy poniesiony przez pełnomocnika z urzędu, za nieopłaconą pomoc prawną udzieloną skarżącemu należało określić opłatę w wysokości 360 zł (75% z 480 zł), co wynika z treści § 21 ust. 1 pkt 2 lit "b" w związku z § 21 ust. 1 pkt 1 lit "c" rozporządzenia z 2015 roku. Stosownie do treści § 4 ust. 1 rozporządzenia z 2015 roku opłatę ustala się w wysokości co najmniej 1/2 opłaty maksymalnej określonej w rozdziałach 2-4, przy czym nie może ona przekraczać wartości przedmiotu sprawy. W konsekwencji należy przyznać pełnomocnikowi z urzędu opłatę (rozumianą jako wynagrodzenie z tytułu pomocy prawnej udzielonej z urzędu) w wysokości [...] zł (½ z [...] zł). W myśl zaś § 4 ust. 3 rozporządzenia z 2015 roku opłatę, o której mowa w ust. 1 i 2, podwyższa się o kwotę podatku od towarów i usług wyliczoną według stawki podatku obowiązującej dla tego rodzaju czynności na podstawie przepisów o podatku od towarów i usług. Pełnomocnik oświadczyła, że świadczyła usługę pomocy prawnej w ramach prowadzonej działalności gospodarczej. W rezultacie opłatę w kwocie [...] zł (za udzielenie pomocy prawnej stronie skarżącej obejmującej sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej), należało podwyższyć o stawkę podatku od towarów i usług przewidzianą dla tego rodzaju czynności, obowiązującą w dniu orzekania o tych opłatach, tj. o kwotę [...] zł. Mając powyższe na uwadze, w niniejszej sprawie, na podstawie art. 250 § 1 P.p.s.a. i art. 258 § 2 pkt 8 P.p.s.a. w związku z § 21 ust. 1 pkt 1 lit c, § 21 ust. 1 pkt 2 lit b oraz § 4 ust. 1, 2 i 3 rozporządzenia 2015 roku orzeczono, jak w sentencji postanowienia. /-/ R. Talaga