II SA/Po 723/14

WyrokWSA w Poznaniu2014-11-19

Skład orzekający: Elwira Brychcy, Barbara Drzazga, Maria Kwiecińska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej jest zobowiązany do stwierdzenia wygaśnięcia pozwolenia wodnoprawnego, jeżeli zakład nie rozpoczął wykonywania urządzenia wodnego w terminie określonym w pozwoleniu, mimo że urządzenie zostało wykonane w innej lokalizacji i o zmienionej średnicy?
Ratio decidendi
Pozwolenie wodnoprawne wygasa z mocy prawa, jeżeli zakład nie rozpoczął wykonywania urządzenia wodnego w terminie 3 lat od dnia, w którym pozwolenie stało się ostateczne. Organ administracji ma obowiązek stwierdzić to wygaśnięcie w drodze decyzji deklaratoryjnej. Wykonanie urządzenia wodnego w innej lokalizacji i o zmienionej średnicy niż określona w pozwoleniu nie jest równoznaczne z wykonaniem urządzenia zgodnie z pozwoleniem, co uzasadnia stwierdzenie jego wygaśnięcia.
Stan faktyczny
Spółka A posiadała pozwolenie wodnoprawne na odprowadzanie ścieków deszczowych do rzeki G. Starosta stwierdził wygaśnięcie tego pozwolenia, ponieważ urządzenie wodne (wylot kanalizacji) zostało wykonane w innej lokalizacji i o zmienionej średnicy niż określono w pozwoleniu, a termin na rozpoczęcie wykonywania urządzenia upłynął. Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej utrzymał tę decyzję w mocy. Spółka wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów KPA dotyczących czynnego udziału strony i wadliwości uzasadnienia decyzji.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elwira Brychcy (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Barbara Drzazga Sędzia WSA Maria Kwiecińska Protokolant St. sekretarz sąd. Monika Pancewicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 listopada 2014 r. sprawy ze skargi Spółki A z siedzibą we W. na decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej z dnia [...] kwietnia 2014r. Nr [...] w przedmiocie wygaśnięcia pozwolenia wodnoprawnego oddala skargę II SA/Po 723/14 Uzasadnienie Decyzją z dnia [...].03.2014 r., znak: [...]Starosta stwierdził wygaśnięcie z dniem 22.03.2012 r. pozwolenia wodnoprawnego wydanego na rzecz Zakładu Sp. z o.o., Zakład Produkcyjny w P. na odprowadzanie ścieków deszczowych z terenu zakładu, położonego na działce o numerze ewidencyjnym [...], oraz odcinka drogi gminnej - ul. K., obręb G., gmina P., do rzeki G., udzielonego decyzją Starosty z dnia [...].03.2009 znak: [...], w części dotyczącej wykonania urządzeń wodnych - wylotu kanalizacji deszczowej do rzeki G. w km 30+743 (działka o numerze ewidencyjnym [...], obręb G., gm. P). Organ I instancji swoją decyzję uzasadnił tym, iż analizując zebrane materiały stwierdził, że Inwestor zmieniając trasę przebiegu kanalizacji deszczowej przesunął lokalizację urządzenia wodnego w postaci wylotu kanalizacji do rzeki G. o 34 m, a ponadto zmienił jego średnicę, w związku z czym wykonanie urządzenia wodnego w obecnym kształcie, w innej lokalizacji, spowodowało zmianę zasięgu oddziaływania tego urządzenia, co w ocenie organu I instancji świadczy o nie wykonaniu urządzenia wodnego określonego w decyzji - pozwoleniu wodnoprawnym z dnia [...].03.2009 r., znak: [...]. Od powyższej decyzji w ustawowym terminie, pismem z dnia 19.04.2014 r. odwołanie złożył radca prawny dr M. B. reprezentujący spółkę sp. z o.o. Odwołujący wniósł o uchylenia zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie: art. 7, art. 77 i art. 80 Kpa poprzez niewyjaśnienie okoliczności istotnych dla sprawy, art. 107 § 3 Kpa poprzez sporządzenie uzasadnienia, które nie pozwala ustalić stronie, jakimi przesłankami kierował się organ I instancji przy wydawaniu decyzji, art. 105 § 1 Kpa poprzez pominięcie faktu, że z uwagi na brak istotnego znaczenia przesunięcia urządzenia o 34 m w stosunku do pierwotnej planowanej lokalizacji postępowanie w sprawie stwierdzenia wygaśnięcia pozwolenia wodnoprawnego było zbędne, a tym samym powinno zostać umorzone. Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej decyzją z dnia [...].04.2014 r. [...] na zasadzie art. 138 §1 pkt.1 kpa utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję . W motywach uzasadniających przedstawiono przebieg postępowania, podając, że decyzją z dnia [...].03.2014 r., znak: [...] Starosta stwierdził wygaśnięcie z dniem 22.03.2012 r. pozwolenia wodnoprawnego wydanego na rzecz Zakładu Sp. z o.o., Zakład Produkcyjny w P. na odprowadzanie ścieków deszczowych z terenu zakładu, położonego na działce o numerze ewidencyjnym [...], oraz odcinka drogi gminnej - ul. K., obręb G., gmina P., do rzeki G., udzielonego decyzją Starosty z dnia [...].03.2009 r., znak: [...], w części dotyczącej wykonania urządzeń wodnych - wylotu kanalizacji deszczowej do rzeki G. w km 30+743 (działka o numerze ewidencyjnym [...] obręb G., Gm. P.). Podstawą powyższego rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji były przepisy ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne, stanowiące w art. 135 pkt 3, że pozwolenie wodnoprawne wygasa, jeżeli zakład nie rozpoczął wykonywania urządzeń wodnych w terminie 3 lat od dnia, w którym pozwolenie wodnoprawne na wykonanie tych urządzeń stało się ostateczne. Wskazano, że Starosta w pouczeniu do swojej decyzji z dnia [...].03.2009 r., znak: [...]udzielającej Zakładowi Sp. z o.o. pozwolenia wodnoprawnego m.in. na wykonanie wylotu kanalizacji deszczowej, do rzeki G. w km 30+743 (działka o numerze ewidencyjnym [...])- wskazał, że pozwolenie wygasa jeżeli zakład nie rozpoczął wykonywania urządzeń wodnych w terminie 2 lat (po nowelizacji Prawa wodnego pozwolenie wodnoprawne wygasa po upływie 3 lat) Brak rozpoczęcia wykonywania urządzenia wodnego w określonym terminie powoduje, z mocy prawa, wyłącznie skutek materialnoprawny, polegający na wygaśnięciu stosunku administracyjno-prawnego uprawniającego podmiot do zgodnego z prawem wykonania urządzenia. Samo wystąpienie skutku materialnoprawnego nie eliminuje z obrotu prawnego decyzji, gdyż istnieje ona nadal w sensie procesowym. Dopiero w drodze decyzji wydanej na podstawie przepisów o postępowaniu (art. 138 ustawy Prawo wodne) następuje potwierdzenie wygaśnięcia uprawnień wynikających z pozwolenia wodnoprawnego. Biorąc pod uwagę brzmienie art. 135 oraz art. 138 Prawa wodnego organ właściwy do wydania pozwolenia wodnoprawnego ma obowiązek stwierdzić wygaśnięcie pozwolenia wodnoprawnego w przypadku zaistnienia jednej z przesłanek określonych w art. 135 Prawa wodnego. Powyższe nie zależy od woli organu, ponieważ decyzja wydana w tym trybie jest jedynie decyzją deklaratoryjną tzn. potwierdzającą jedynie istnienie lub nieistnienie pewnych praw lub obowiązków. Organ I instancji swoją decyzję uzasadnił tym, iż analizując zebrane materiały stwierdził, że Inwestor zmieniając trasę przebiegu kanalizacji deszczowej przesunął lokalizację urządzenia wodnego w postaci wylotu kanalizacji do rzeki G. o 34 m, a ponadto zmienił jego średnicę, w związku z czym wykonanie urządzenia wodnego w obecnym kształcie, w innej lokalizacji, spowodowało zmianę zasięgu oddziaływania tego urządzenia, co w ocenie organu I instancji świadczy o nie wykonaniu urządzenia wodnego określonego w decyzji - pozwoleniu wodnoprawnym z dnia [...].03.2009 r., znak: [...]. A zatem wbrew twierdzeniom skarżącego, organ pierwszej instancji uzasadnił w sposób nie budzący wątpliwości przesłanki którymi się kierował przy wydawaniu decyzji. Nadto, z akt sprawy organu I instancji wynika, iż po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego w sprawie nieprzestrzegania warunków ww. decyzji Starosta wyjaśniał wszystkie okoliczności istotne dla wydania decyzji w trybie art. 138 w związku z art. 135 pkt. 3Prawa wodnego. Ustalił ponad wszelką wątpliwość, iż wylot kanalizacji w km 30+743 rzeki nie został wykonany, natomiast trasa kanalizacji deszczowej została zmieniona w związku z czym wykonano inny wylot w odległości 34 m (przesunięcie w stosunku do parametrów wskazanych w decyzji tj. w km 30+777 rzeki G.) od miejsca w którym winien znaleźć się wylot objęty przedmiotowym pozwoleniem wodnoprawnym. Biorąc powyższe pod uwagę należy stwierdzić, iż wykonanie wylotu w km 30+777 rzeki G. (jak twierdzi Odwołujący) nie można utożsamiać z wylotem określonym decyzją z dnia [...].03.2009 r., znak: [...] w km 30+743 rzeki G. Nie można też uznać, że wykonanie urządzenia wodnego w innym kilometrażu stanowi fakt bez znaczenia i ma jedynie znaczenie inwentaryzacyjne i przypadkowe. Zgodnie bowiem z treścią art. 128 ust.1 pkt 6 Prawa wodnego w pozwoleniu wodnoprawny należało podać usytuowanie i warunki wykonania urządzenia wodnego. Nadto, organ odwoławczy argumentował, iż ww. decyzja stała się ostateczna w dniu 22.03.2009 r. w związku z czym z uwagi, iż zakład nie rozpoczął wykonywania urządzenia wodnego - wylotu kanalizacji deszczowej w km 30+743 rzeki G. w terminie 3 lat od ww. daty to należy uznać, iż pozwolenie wodnoprawne wygasło w dniu 22.03.2012 r., natomiast Starosta jedynie stwierdził stan prawny, który zaistniał na skutek pewnego zdarzenia, jakim był bezskuteczny upływ czasu przeznaczonego na rozpoczęcie wykonywania urządzenia wodnego. Na marginesie organ II instancji dodał, iż przed Starostą toczy się postępowanie z wniosku spółki Sp. z o.o. w sprawie legalizacji urządzenia wodnego - wylotu 0 205 mm do rzeki G. w km 30+777. Mając na uwadze powyższe Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej, stwierdził, że postępowanie przez organ I instancji zostało przeprowadzone w sposób prawidłowy, zaś decyzja organu I instancji wydana zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, wypełnia dyspozycję z art. 107 Kpa, tym samym argumentacja podniesiona w odwołaniu przez skarżącego w ocenie organu odwoławczego nie znajduje uzasadnienia w świetle przepisów ustawy - Prawo wodne. Skargę na powyższą decyzję do wojewódzkiego sądu administracyjnego w Poznaniu złożyła działająca przez fachowego pełnomocnika spółka. Autor skargi zarzucił naruszenie przepisu art. 10 kpa poprzez uniemożliwienie skarżącemu czynnego udziału w postępowaniu, i art. 107 §3 kpa w zw. z art. 11 kpa poprzez brak wyjaśnienia przesłanek jakimi kierował się organ podejmując zaskarżoną decyzję. W konkluzji skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej i poprzedzającej decyzji i zwrot kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoja dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie i została oddalona. Na wstępie należy wskazać, że stosownie do przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) kontrola sądowoadministracyjna sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zakres kontroli administracji publicznej obejmuje również orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.; dalej: p.p.s.a.). Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Zgodnie z art. 145 § 1 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W razie nieuwzględnienia skargi sąd skargę oddala (art. 151 p.p.s.a.). Przedmiotem kontroli dokonywanej przez Sąd z punktu widzenia kryterium legalności w niniejszej sprawie jest decyzja Dyrektora Regionalnego zarządu Gospodarki Wodnej z dnia [...].04.2014 r. utrzymująca w mocy decyzję Starosty o wygaśnięciu pozwolenia wodnoprawnego udzielonego spółce decyzją z dnia [...].03.2009 r. Zarzut skargi skoncentrowany został na naruszeniu przepisów ogólnych kodeksu postępowania administracyjnego ze szczególnym wskazaniem na art. 10 i art. 107 §3 kpa. Zarzut w tym zakresie nie znajduje żadnego odzwierciedlenia w zgromadzonym materiale dowodnym. Należy wskazać, że spółka została prawidłowo powiadomiona pismem z dnia 13.02.2013 r. o wszczęciu w trybie art. 61 §4 kpa postępowania w przedmiocie wygaśnięcia pozwolenia wodnoprawnego. Następnie po wydaniu niekorzystnej dla spółki decyzji z dnia [...].04.2013 r. spółka złożyła skutecznie odwołanie prezentując swoje zarzuty. Organ odwoławczy uchylił decyzję z dnia 30.04..2013 r. nakazując ponowne wszechstronne rozważenie całokształtu zebranego materiału oraz uzasadnienie decyzji zgodnie z regułami art. 107 §3 kpa. Ponownie rozpoznając sprawę organ pierwszej instancji pismem z dnia 29.08.2013 r. zawiadomił skarżącą o możliwości zapoznania się z aktami oraz o przysługującym prawie do zgłaszania żądań i czynnego udziału w sprawie. Następnie kolejnym pismem z dnia 3.12.2013 r. Organ powiadomił skarżącą w trybie art. 10 §1 kpa i art. 73 kpa .Odbiór powyższego pisma spółka pokwitowała w dniu 9.12.2013 r. i nie złożyła żadnych uwag, ani wniosków wobec toczącego się postępowania. Wobec powyższego Starosta wydał ponowną decyzje w dniu [...].03.2014r.. Zgodnie z art. 10 § 1 kpa. Organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. W okolicznościach niniejszego stanu faktycznego organy wypełniły powyższy obowiązek, a czyniony zarzut nie znajduje odzwierciedlenia w aktach sprawy. Poprzez udział w postępowaniu administracyjnym należy rozumieć udział stron w całym ciągu czynności tego postępowania, a skarżąca miała możliwość aktywnego uczestniczenia w toku postępowania , z czego korzystała składając odwołanie. Zarzut naruszenia art. 10 § 1 k.p.a. może odnieść skutek tylko wtedy, jeżeli strona wykaże, że zarzucane uchybienie uniemożliwiło jej dokonanie konkretnych czynności procesowych. W ocenie sądu zgromadzony materiał dowodowy i poczynione ustalenia z zakresu stanu faktycznego są w pełni wystarczające dla zastosowania przepisów prawa materialnego, albowiem wykazały spełnienie normy prawnej przepisu prawa materialnego art. 135 pkt.3 ustawy z 18.07.2001 r. prawo wodne ( Dz.U. 2012 poz.145 ).Zgodnie z tym przepisem pozwolenie wodnoprawne wygasa jeżeli 1) upłynął okres na który było wydane, 2) zakład zrzekł się uprawnień ustalonych w tym pozwoleniu, 3) zakład nie rozpoczął wykonywania urządzeń wodnych w terminie 3 lat od dnia w którym pozwolenie wodnoprawne na wykonanie tych urządzeń stało się ostateczne. Zgodnie zaś z art. 138 pkt.1 stwierdzenie wygaśnięcia, cofnięcie lub ograniczenie pozwolenia wodnoprawnego następuje z urzędu lub na wniosek strony w drodze decyzji. Zarówno uzasadnienie organu pierwszej instancji jak i organu odwoławczego, który oprócz rozpoznania odwołania jest zobligowany do ponownego rozpoznania sprawy in meritum w pełni odpowiada wymogom przepisu art. 107 § 3 kpa. zgodnie z którym uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Sąd zwraca uwagę , że w pozwoleniu wodnoprawnym z dnia [...].3.2009 r. w pkt. II zapisano cyt. Udzielić pozwolenia wodnoprawnego na wykonanie urządzeń wodnych: wylotu kanalizacji deszczowej do rzeki G. w km 30+743 ( działka o numerze ewidencyjnym [...]) koniec cytatu. Ustalenia stanu faktycznego stwierdzające przesunięcie urządzenia wodnoprawnego w postaci wlotu kanalizacji do rzeki o 34 metry oraz zmiana średnicy wlotu nie są kwestionowane. Również nie kwestionowany jest fakt upłynięcia terminu 3 lat na wykonanie określonego urządzenia wodnoprawnego. W tych okolicznościach organ był uprawniony, a nawet zobowiązany do zastosowania normy prawnej przepisu art. 135 pkt.3 prawa wodnego. Reasumując zarzuty skargi nie znajdują żadnego uzasadnienia wobec czego Sąd na zasadzie art. 151 ustawy z 30.08.2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło