II SA/Po 728/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jolanta Szaniecka Sędziowie Sędzia WSA Aleksandra Łaskarzewska Sędzia WSA Wiesława Batorowicz (spr.) Protokolant Starszy sekretarz sądowy Monika Pancewicz po rozpoznaniu w Poznaniu na rozprawie w dniu 20 kwietnia 2007 r. przy udziale sprawy ze skargi A.P. i G. P. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie stwierdzenia braku obowiązku sporządzenia raportu o oddziaływaniu inwestycji na środowisko I. uchyla zaskarżone postanowienie, II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżących kwotę 100 zł (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego, III. określa, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonane. /-/ W. Batorowicz /-/ J. Szaniecka /-/ A. Łaskarzewska Pismem z dnia [...] maja 2006 r. A.U. i I. W. zwrócili się z wnioskiem do Wójta Gminy o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie elektrowni wiatrowej na działkach nr [...]i [...]w miejscowości S., gm. Sz. W wyniku przeprowadzonego postępowania Wójt Gminy postanowieniem z dnia [...]stwierdził brak obowiązku sporządzenia raportu oddziaływania na środowisko przedmiotowego przedsięwzięcia. Uzasadniając rozstrzygnięcie wskazał, że przedsięwzięcie polegać będzie na budowie dwóch siłowni wiatrowych o mocy 2MW każda. Jego realizacja ma na celu wytwarzanie "niekonwencjonalnej" energii elektrycznej. Nie przewiduje się wzrostu wykorzystania surowców, materiałów, paliw i energii. Ponadto stwierdzono, że raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko został opracowany na etapie warunków zabudowy i nie wynikały z niego żadne istotne oddziaływania mogące mieć wpływ na zdrowie i życie ludzi. Zażalenie na powyższe postanowienie wnieśli A. i G. P. Podnieśli, iż zgodnie z art. 51 ust. 6 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska należy sporządzić raport oddziaływania na środowisko przedmiotowego przedsięwzięcia. Raport sporządzony na etapie uzgadniania warunków zabudowy nie spełnił wszystkich wymogów zawartych w art. 52 Prawa ochrony środowiska. Powinien on zawierać analizę możliwych konfliktów społecznych związanych z planowanym przedsięwzięciem, propozycje monitoringu oddziaływania przedsięwzięcia na etapie jego budowy i eksploatacji, źródła informacji stanowiące podstawę do sporządzenia raportu oraz wskazanie danych i podpis autora raportu. Ponadto w raporcie błędnie zlokalizowano mezoregion, w którym planowane jest wybudowanie elektrowni wiatrowej, wobec czego istnieje uzasadnione przypuszczenie, że raport może opisywać elementy środowiska objęte oddziaływaniem dla terenu zupełnie innego niż teren rzeczywistej lokalizacji inwestycji. W raporcie nie uwzględniono, że przez teren planowanej inwestycji przebiegają trasy przelotowe ptactwa wędrownego. Raport nie zawiera również informacji na temat skutków budowy siłowni wiatrowej na osuszanie się przyległych gruntów. Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia [...] nr SKO- [...] utrzymało zaskarżone postanowienie w mocy. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że budowa elektrowni wiatrowej jest przedsięwzięciem, które, zgodnie z § 3 ust. 1 pkt 6 Rozporządzenia Rady Ministrów z 9 listopada 2004 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięć do sporządzania raportu o oddziaływaniu na środowisko, może wymagać, a nie wymaga sporządzenia przedmiotowego raportu. Postanowienie w niniejszej sprawie oparte jest na zasadzie uznania administracyjnego, ograniczonego przepisami ustawy Prawo ochrony środowiska oraz przywołanego rozporządzenia. Organ I instancji słusznie przyjął, iż skoro sporządzony na etapie uzgadniania warunków zabudowy raport nie przywidywał zagrożeń mających wpływ na zdrowiu lub życie, a także opinie Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w P. oraz Starosty nie przywidują konieczności sporządzenia raportu to odstąpienie od konieczności ponownego sporządzenia raportu jest uzasadnione. Nie można zgodzić się również z zarzutem naruszenia art. 51 ust. 6 Prawa ochrony środowiska, bowiem przepis ten został uchylony. Ponadto zarzuty skarżących dotyczą raportu sporządzonego na etapie uzgadniania warunków zabudowy, który to raport nie jest i nie może być rozpatrywany przez Kolegium w niniejszym postępowaniu. W skardze na powyższe postanowienie A. P. i G. P. przytoczyli argumentację wskazaną w zażaleniu. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z dyspozycją art. 46 ust. 1 w związku z art. 51 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. – Prawo ochrony środowiska (Dz.U. Nr 62, poz. 627 ze zm.) w związku z § 3 ust. 1 pkt 6 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko (Dz.U. nr 257, poz. 2573), przedsięwzięcie polegające na budowie elektrowni wiatrowej o parametrach opisanych we wniosku z dnia [...] maja 2006 r. należy do kategorii inwestycji mogących znacząco oddziaływać na środowisko. Przedsięwzięcie to może wymagać sporządzenia raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. W przypadku przedsięwzięć, dla których raport tego rodzaju może być wymagany fakultatywnie przepis art. 51 ust. 1 pkt 2 i 3, ust 2 i ust. 3 ustawy – Prawo ochrony środowiska nakazują zasięgnięcie opinii odpowiednich organów co do potrzeby sporządzenia raportu i jego zakresu. Wbrew poglądowi reprezentowanemu przez organy pierwszej i drugiej instancji opinie właściwych organów, w tym przypadku Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w P. oraz Starosty – Wydziału Ochrony Środowiska, złożone w trybie art. 51 ust. 3 Prawa ochrony środowiska, nie są wiążące dla organu prowadzącego postępowanie w sprawie oceny oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na środowisko. Opinie te mają jedynie na celu wyrażenie przez wskazane organy stanowiska odnośnie potrzeby lub zbędności sporządzenia raportu. Postanowienie o potrzebie lub braku potrzeby sporządzenia raportu wydane być musi również w sytuacji, gdy wnioskodawca powołuje się na złożony przez siebie w toku postępowania raport. Obowiązkiem organu jest zająć stanowisko co do zakresu przedłożonego raportu, oraz wyrazić stanowisko czy i dlaczego raport akceptuje. Postanowienie organu pierwszej instancji, na które służy zażalenie oraz postanowienie wydane na skutek zażalenia na postanowienie, muszą zawierać uzasadnienie faktyczne i prawne (art. 124 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego – dalej k.p.a.). Uzasadnienie faktyczne powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej (art. 107 § 3 w związku z art. 126 k.p.a.). Wbrew tym wymaganiom Wójt Gminy w uzasadnieniu postanowienia nie dokonał żadnych ustaleń faktycznych pozwalających na rezygnację z nałożenia na wnioskodawców obowiązku sporządzenia raportu dla opisanego we wniosku przedsięwzięcia. W szczególności nie jest ustaleniem faktycznym, zawarte w uzasadnieniu, stwierdzenie, że opracowany na wcześniejszym etapie raport, nie zawierał ustaleń świadczących o istotnym oddziaływaniu mogącym mieć wpływ na zdrowie i życie ludzi. Organ odwoławczy w ramach rozpatrzenia sprawy na skutek zażalenia wniesionego przez A. P. i G. P. powinien był te uchybienia naprawić i sporządzić uzasadnienie postanowienia utrzymującego mocy postanowienie organu pierwszej instancji odpowiadające wymogom art. 107 § 3 w związku z art. 126 k.p.a. Oznaczało to konieczność objaśnienia toku myślenia prowadzącego do zastosowania przepisu prawnego zastosowanego w sprawie, w tym objaśnienia, na podstawie jakich dowodów i dlaczego doszedł do przekonania o zbędności sporządzenia raportu w niniejszej sprawie. Nie wystarczy przy tym odwołanie do treści postanowień opiniujących. Sąd Administracyjny w ramach kontroli legalności zaskarżonej decyzji nie może wyręczać organu w dokonywaniu ustaleń faktycznych i wyrażaniu ocen. Ustalenie, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie sporządziło uzasadnienia odpowiadającego wymogom art. 107 § 3 k.p.a., uniemożliwiło Sądowi dokonanie oceny czy organy obu instancji, nie stwierdzając potrzeby sporządzenia raportu, naruszyły przepisy ustawy – Prawo Ochrony Środowiska. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Samorządowe Kolegium Odwoławcze winno działając w ramach przepisu art. 136 k.p.a., o ile zajdzie taka konieczność, uzupełnić materiał dowodowy i wydając ponowne postanowienie, kierować się określonymi kryteriami, wskazanymi w załączniku do dyrektywy 85/337/EWG, a w ślad za nim – w § 5 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko. W tych warunkach na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 152 i 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Sąd orzekł jak w sentencji. /-/ W. Batorowicz /-/ J. Szaniecka /-/ A. Łaskarzewska DS