II SA/Po 73/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w P w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Drzazga Sędzia WSA Edyta Podrazik /spr./ Sędzia WSA Elwira Brychcy Protokolant masz. Maria Kasztelan po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 lutego 2006 r. przy udziale sprawy ze skargi M.K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie przywrócenia terminu do wniesienia środka odwoławczego; I. uchyla zaskarżone postanowienie, II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. na rzecz skarżącej kwotę [...]zł ([...] złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania, III. określa, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonane. /-/ E. Brychcy /-/ B. Drzazga /-/ E. Podrazik W dniu [...]09.2004 r. Starosta W. wydał decyzję, w której w oparciu o przepis art. 118 ust. 1 i ust. 3 ustawy z dnia 20.12.1990 r. odmówił M.K. przyznania nieodpłatnie na własność działki gruntu rolnego położonego we wsi N., oznaczonego numerem ewidencyjnym "1" o pow. 0,50 ha. Od opisanej decyzji M.K. w dniu 30.09.2004 r. wniosła odwołanie, jednocześnie składając pismo z prośbą o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Postanowieniem z dnia [...]11.2004 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. na podstawie art. 58 kpa odmówiło M.K. przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Starosty W. W uzasadnieniu wskazano, iż według art. 58 kpa w razie uchybienia terminu należy go przywrócić na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu 7 dni od ustania przyczyny uchybienia terminu dopełniając jednocześnie czynności, dla której określony był termin. M.K. dochowała siedmiodniowego terminu do wniesienia prośby i wniosła jednocześnie odwołanie. W żaden sposób nie uprawdopodobniła, że uchybienie terminu do wniesienia odwołania nastąpiło bez jej winy, ograniczając się do sformułowania "proszę o przywrócenie daty odwołania od decyzji". Brak winy po stronie zainteresowanego jest warunkiem koniecznym do przywrócenia terminu. Od powyższego postanowienia M.K. złożyła skargę domagając się przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu skarżąca podała, iż przyczyną niedochowania przez nią terminu była jej choroba. Skarżąca ma 88 lat i zamieszkuje sama w miejscowości N., oddalonej od Urzędu Pocztowego we W. o 10 km. Powyższe okoliczności uniemożliwiły jej złożenie odwołania w tak krótkim terminie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. w odpowiedzi na skargę podtrzymało stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu i wniosło o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga okazała się zasadna. Na wstępie wyjaśnić należy, iż sądowa kontrola orzeczeń administracyjnych polega wyłącznie na ocenie ich legalności, tj. zgodności z przepisami prawa materialnego i procedury administracyjnej. Sąd administracyjny, stosownie do wyniku sprawy albo oddala skargę, albo uwzględniając skargę wydaje orzeczenie kasacyjne (uchyla zaskarżone orzeczenie), nie jest zaś władny do wydawania rozstrzygnięć reformatoryjnych (zmieniających zaskarżone orzeczenie). Tym samym Sąd nie może orzekać o przywróceniu uchybionego terminu, o co wnosiła skarżąca. Przechodząc do oceny zaskarżonego postanowienia SKO w P. in meriti stwierdzić należy, że zostało ono wydane z naruszeniem podstawowych zasad postępowania administracyjnego, wyrażonych w przepisach art. 7 i art. 9 kpa. Przepisy te zobowiązują organy administracji do podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i do załatwienia sprawy z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu obywatela oraz do udzielania stronom należytych i wyczerpujących informacji. Organy administracji z mocy art. 9 kpa mają obowiązek informowania i wyjaśniania stronom całokształtu okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków. Obowiązek informowania powinien być rozumiany możliwie szeroko i w powiązaniu z obowiązkiem organu do czuwania nad tym, aby strony nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa. Szkodą w rozumieniu art. 9 kpa będzie każdy uszczerbek, w tym utrata przez stronę możliwości uzyskania oczekiwanego rozstrzygnięcia sprawy, jak również pogorszenie jej sytuacji faktycznej lub prawnej. W przedmiotowej sprawie istotnie prośba skarżącej o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania była niepełna i ograniczała się wyłącznie do sformułowania "proszę o przywrócenie daty odwołania od decyzji". Skarżąca w ogóle nie podała przyczyny dla jakiej nastąpiło uchybienie terminowi do wniesienia odwołania. W takiej sytuacji organ kierując się wymienionymi wyżej zasadami z art. 7 i art. 9 kpa powinien był wezwać skarżącą do wskazania przyczyny uchybienia terminowi i do uprawdopodobnienia braku jej winy w tym uchybieniu, jednocześnie pouczając ją o ewentualnych ujemnych konsekwencjach braku odpowiedzi na wezwanie. Rozstrzygnięcie wniosku skarżącej o przywrócenie terminu mogło nastąpić dopiero po spełnieniu przez organ wymienionego wyżej obowiązku. W niniejszej sprawie Kolegium rozstrzygając wniosek skarżącej pominęło ciążące na nim i opisane wyżej obowiązki, zatem zaskarżone postanowienie wydane zostało z naruszeniem przepisów postępowania, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W tym stanie rzeczy koniecznym było uchylenie zaskarżonego postanowienia. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ wezwie skarżącą do wskazania przyczyny uchybienia terminowi i do uprawdopodobnienia braku jej winy w tym uchybieniu, jednocześnie zawierając informację o treści przepisu art. 58 kpa, a następnie dokona oceny wskazanej przyczyny uchybienia pod kątem zawinienia lub braku winy skarżącej w niedotrzymaniu terminu do wniesienia odwołania. Z wymienionych przyczyn na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 z 2002 r.) należało uwzględnić skargę i uchylić zaskarżone postanowienie. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 wyżej powołanej ustawy. Rozstrzygnięcie o wykonalności zaskarżonego postanowienia oparto na treści art. 152 ustawy. /-/ E. Podrazik /-/ B. Drzazga /-/ E. Brychcy