II SA/Po 73/12

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu - Katarzyna Witkowicz-Grochowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 24 lutego 2012r. wniosków o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi K. K. i S. K. na decyzję Wojewody z dnia [...] stycznia 2012r. Nr [...] w przedmiocie odmowy wymeldowania postanawia odmówić przyznania prawa pomocy. /-/ K. Witkowicz-Grochowska Skarżący K. K. i S. K. wnieśli o przyznanie prawa pomocy w części poprzez zwolnienie od kosztów sądowych (k. 3, 16 akt sąd.). We wnioskach na formularzach PPF wskazali, że wspólnie prowadzą swoje gospodarstwo domowe. Utrzymują się z emerytury skarżącego w wysokości 1.404,28 zł i renty rodzinnej skarżącej w wysokości 720,20 zł. Koszty utrzymania mieszkania skarżąca oszacowała na kwotę 1.173 zł miesięcznie. W części wniosku dotyczącej stanu majątkowego wskazali, że mają mieszkanie o powierzchni 72 m² oraz nieruchomość rolną o powierzchni 1,28 ha. Oświadczyli, że nie mają wartościowych ruchomości oraz oszczędności. Z uwagi na fakt, że wnioski o prawo pomocy na urzędowym formularzu były niepełne, co do sytuacji finansowej i rodzinnej skarżący zostali wezwani, w oparciu o przepis art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 513, poz. 1270 ze zm. - dalej p.p.s.a.) do osobistego uzupełniania wniosku poprzez przedłożenie dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych. W odpowiedzi skarżący oświadczyli, że źródłem ich utrzymania są renta i emerytura. Nieruchomość rolną stanowi ziemia VI klasy, zalesiona. Podali, że skarżący jest inwalidą, który potrzebuje opieki, jaką sprawuje jego żona. Do pisma załączyli potwierdzenie odbioru renty i emerytury w podanych wcześniej kwotach oraz nakaz płatniczy z 2010r. podatku rolnego w wysokości 0 zł oraz podatku od nieruchomości w wysokości 29 zł. na rok. Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w koniecznych kosztach bieżącego utrzymania wnioskodawców (art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a.). Ciężar wykazania zasadności wniosku spoczywa, zatem na osobie ubiegającej się o prawo pomocy. Owe wykazanie polegać, więc będzie w rzeczywistości na przedstawieniu w sposób przekonujący, że wnioskodawcy nie dysponują środkami, które mogliby przeznaczyć na uiszczenie kosztów postępowania, chociażby w części, bez narażenia ich uszczerbek w niezbędnych wydatkach utrzymania rodziny. Należy zauważyć, że regulacja zawarta w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. stanowi odstępstwo od zasady ustanowionej w art. 199 p.p.s.a., stosownie do której strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Dlatego podkreślić należy, że instytucja prawa pomocy ma służyć przede wszystkim osobom, które nie mają możliwości zgromadzenia środków na opłacenie kosztów związanych z obroną swoich praw przed sądem chociażby w części lub następuje to kosztem utrzymania własnej rodziny. A zatem przytoczone we wniosku okoliczności, jak i przedstawione przez wnioskodawców dokumenty powinny uzasadniać wyjątkowe traktowanie, o jakim mowa w powołanej regulacji. Tak więc, to na wnioskodawcach spoczywa ciężar wykazania, że znajdują się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z tego prawa. Wnioskodawcy winni, więc wykazać w sposób niebudzący wątpliwości, że zdobycie środków niezbędnych do uczestniczenia w postępowaniu sądowym, jest obiektywnie niemożliwe. W świetle powyższego, oświadczenia majątkowe skarżących zawarte w treści formularza o prawo pomocy nie sprostały obowiązkowi wskazanemu w treści przepisu art. 252 §1 p.p.s.a., zgodnie z którym wniosek o prawo pomocy powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach wnioskodawcy. Wnioski sformułowane na formularzach, jak i uzupełnienie nadal są niepełne i budzą wątpliwości, co do rzeczywistego stanu majątkowego, finansowego i dochodów wnioskodawców. Wnioskodawcy zaniechali, bowiem udzielenia pełnej odpowiedzi na wezwanie do uzupełnienia wniosku o prawo pomocy oraz przedłożenia dokumentacji źródłowej przedstawiającej rzeczywistą sytuację finansową. Z przedłożonych przez wnioskodawców dokumentów źródłowych wynika, że uzyskują stałe świadczenia z ubezpieczenia społecznego w łącznej wysokości 2.124 zł netto miesięcznie. Ponoszą też wydatki na podatek od nieruchomości za mieszkanie w wysokości 29 zł rocznie. Z uwagi na fakt, że koszty utrzymania mieszkania oszacowali na kwotę 1.173 zł, to po ich uiszczeniu pozostaje im kwota 951 zł. miesięcznie. Pomimo wezwania nie podali spisu kosztów koniecznego swojego utrzymania, co wskazywałoby na kwoty którymi realnie dysponują. Oświadczenie w tym zakresie jest pomocne przy ocenie możliwości płatniczych wnioskodawców z punktu widzenia obowiązku poniesienia kosztów sądowych w sprawie. Przy czym prawo pomocy przysługuje jedynie w sytuacji, gdy po uiszczeniu koniecznych kosztów bieżącego utrzymania wnioskodawcom nie pozostają już jakiekolwiek wolne środki. Uniemożliwili zatem ustalenie, czy po uiszczeniu koniecznych kosztów swojego utrzymania pozostają im jeszcze wolne środki, które mogliby przeznaczyć na poniesienie kosztów sądowych w sprawie, chociażby w części. Zauważyć bowiem należy, że aktualnie ciąży na nich obowiązek uiszczenia wpisu od skargi w wysokości 100 zł (§2 ust. 3 pkt 7 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 221, poz. 2193). Dalsze koszty sądowe nie powinny przekroczyć kwoty 200 zł. i to rozłożonej w czasie. Pomimo wezwania nie przedłożyli żadnych wyciągów z rachunku bankowego. Przedłożenie wyciągów ze wszystkich posiadanych rachunków bankowych wraz z informacją o zaciągniętych kredytach, czy pożyczkach, a także lokatach terminowych i zajęciach komorniczych jest o tyle istotne, że przedstawia wprost skalę środków jakimi wnioskodawcy rzeczywiście rozporządzają. Skarżący nie wykonali tego zobowiązania, czym uniemożliwił ustalenie rzeczywistej sytuacji finansowej niezbędnej dla przyznania prawa pomocy, chociażby w części. Nadto skarżący nie udzielili jakiejkolwiek odpowiedzi, czy na posiadanym gruncie prowadzą jakieś gospodarstwo rolne lub leśne i czy uzyskują z tego tytułu dodatkowe dochody oraz jakie ponoszą koszty jego prowadzenia, a także czy otrzymują jakieś dopłaty. W takim stanie rzeczy niemożliwe okazało się dokonanie ustaleń faktycznych, co do aktualnej sytuacji finansowej i majątkowej wnioskodawców, pozwalających określić, czy ich dochody nie wystarczają na choćby częściowe pokrycie kosztów sądowych. Wobec powyższego opierając się o treść formularza wniosków o prawo pomocy i uzupełnienie, przyjąć należy, że skarżący nie zrealizowali warunku wykazania, iż nie są w stanie uiścić kosztów sądowych niniejszego postępowania, chociażby w kwocie 100 zł. Przedłożone oświadczenie nie odzwierciedla pełnej i rzeczywistej sytuacji finansowej i majątkowej wnioskodawców. Brak materiału dowodowego w powyższym zakresie musiał skutkować odmową przyznania prawa pomocy. Na podstawie art. 258 §1 i 2 pkt 7 w zw. z art. 246 §1 pkt 2 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, jak w postanowieniu. /-/ K. Witkowicz-Grochowska