II SA/Po 730/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jolanta Szaniecka Sędziowie Sędzia WSA Aleksandra Łaskarzewska /spr/ Sędzia WSA Elwira Brychcy Protokolant masz. Maria Kasztelan po rozpoznaniu w Poznaniu na rozprawie w dniu 07 czerwca 2006r. przy udziale sprawy ze skargi A.K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego; o d d a l a s k a r g ę /-/ E. Brychcy /-/ J. Szaniecka /-/ A. Łaskarzewska Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...]r. na podstawie art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. z 2003 r. nr 207, poz. 2016 ze zm.) nakazał A. K. rozbiórkę budynku garażowego o konstrukcji metalowej i wymiarach zewnętrznych 3,00 m x 5,03 m zlokalizowanego w C. przy ul. [...]. W uzasadnieniu wskazano, iż podczas oględzin budynku garażowego w dniu [...]r. ustalono, że A. K. w roku [...]r. wybudował garaż o konstrukcji stalowej na fundamencie z bloczków żwirbetonowych o wymiarach w rzucie 3,00 x 5,03 i maksymalnej wysokości 2,13 m. Podkreślono, że nie zastosowano art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego, który dotyczy wstrzymania robót budowlanych, bowiem na podstawie posiadanych dokumentów powiatowy inspektor ustalił, że brak jest aktualnego dla miasta C. obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. A. K. nie przedstawił też ostatecznej w dniu wszczęcia postępowania decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu (k. 10 akt administracyjnych pierwszej instancji). Odwołanie od powyższej decyzji wniósł A. K., który podniósł, że jest członkiem Wspólnoty Mieszkaniowej i za pisemną wiedzą i zgodą wspólnoty oraz zarządcy –Towarzystwa Budownictwa Społecznego w C. wyremontował garaż i wymienił skorodowane blachy na nowe. Podkreślił, że przedmiotowa konstrukcja nie jest budynkiem w rozumieniu prawa budowlanego albowiem jest lekką konstrukcją z blachy nie związaną trwale z gruntem. A. K. podniósł, że Burmistrz Miasta oświadczył, że rozpatrzy wniosek o wydanie warunków posadowienia garażu po zakończeniu się postępowania w sprawie podziału sąsiadujących nieruchomości. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...]r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu wskazano, że przedmiotowy garaż – zgodnie z art. 3 pkt 5 Prawa budowlanego – należy zakwalifikować jako tymczasowy obiekt budowlany. W związku z tym, że obiekt został ustanowiony na okres dłuższy niż 120 dni, na jego ustawienie wymagane było uzyskanie pozwolenia na budowę. Ponieważ brak jest miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, dlatego orzeczenie rozbiórki obiektu było zasadne. Skargę na powyższą decyzję złożył A. K., który wniósł o jej uchylenie i zasądzenie od organu kosztów postępowania, wskazując, iż decyzja podjęta została z naruszeniem art. 48 Prawa budowlanego. Skarżący ponownie podniósł, że konstrukcję postawił na miejscu poprzedniego garażu za wiedzą i zgodą Wspólnoty Mieszkaniowej oraz zarządcy – Towarzystwa Budownictwa Społecznego w C. Wskazał, że nie może przedstawić zaświadczenia burmistrza o zgodności zabudowy z miejscowym planem, bo go nie ma. W związku z tym spełnienie wymogu przedłożenia zaświadczenia jest niemożliwe z przyczyn niezależnych od skarżącego. Zdaniem skarżącego postępowanie winno zostać zawieszone do czasu opracowania planu miejscowego. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Na rozprawie w dniu 7 czerwca 2006 r. skarżący podtrzymał wywody zawarte w skardze. Oświadczył, że nigdy nie uzyskał decyzji o warunkach zabudowy. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga okazała się niezasadna. Organy administracji przeprowadziły w niniejszej sprawie dostatecznie staranne postępowanie rozpoznawcze, w sposób wystarczająco wnikliwy oceniły zgromadzony materiał dowodowy, wydały trafne decyzje, które przekonująco uzasadniły. Sąd upoważniony jest do stwierdzenia, iż w wyniku kontroli nie dopatrzył się w zaskarżonej decyzji niczego, co usprawiedliwiałoby zarzut błędnej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, nadto nie dopatrzył się z urzędu w zaskarżonej decyzji niczego, co oznaczałoby naruszenie zasad bezstronności, konieczności rozpatrzenia całości dowodów i to bez naruszenia granic oceny swobodnej i niewątpliwej, a w zgodzie z zasadami wiedzy i doświadczenia życiowego. Decyzja zapadła zatem z poszanowaniem zasad przewidzianych w art. 7, 77 § 1 kpa i 107 § 1 k.p.a. Stosownie do treści art. 48 ust. 1 ustawy z dnia z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2003 Nr 207, poz. 2016 ze zm.) właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Przepis ten można jednak zastosować dopiero wówczas, gdy w następstwie czynności właściwego organu administracji publicznej, o których mowa w art. 48 ust. 2 i 3 Prawa budowlanego nie zaistnieją przesłanki uzasadniające zalegalizowanie obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie lub wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. W myśl art. 48 ust. 2, jeżeli budowa: 1) jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności: a) ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo b) ustaleniami ostatecznej, w dniu wszczęcia postępowania, decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, 2) nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem - właściwy organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych. Zgodnie z ust. 3 art. 48 Prawa budowlanego w postanowieniu, o którym mowa w ust. 2, ustala się wymagania dotyczące niezbędnych zabezpieczeń budowy oraz nakłada obowiązek przedstawienia, w wyznaczonym terminie: 1) zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej, w dniu wszczęcia postępowania, decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego; 2) dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 1, 2 i 4 oraz ust. 3; do projektu architektoniczno-budowlanego nie stosuje się przepisu art. 20 ust. 3 pkt 2. W przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków, o których mowa w ust. 3, stosuje się przepis ust. 1. (art. 48 ust. 4). Należy podzielić ustalenie leżące u podstaw decyzji administracyjnych w niniejszej sprawie, iż sporny obiekt wymagał pozwolenia na budowę, jako tymczasowy obiekt budowlany (art. 3 pkt 1 i 5 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane), a A. K. postawił przedmiotowy garaż bez uzyskania takiego pozwolenia. Taki wniosek wynika z treści art. 3 ust. 5, art. 28 ust. 1 oraz art. 29 ust. 1 pkt 12 w zw. z art. 30 ust. 1 Prawa budowlanego. Zgodnie z art. 3 ust. 5 Prawa budowlanego tymczasowym obiektem budowlanym jest m.in. obiekt budowlany niepołączony trwale z gruntem, jak: strzelnice, kioski uliczne, pawilony sprzedaży ulicznej i wystawowe, przekrycia namiotowe i powłoki pneumatyczne, urządzenia rozsywkowe, barakowozy, obiekty kontenerowe. Nie budzi wątpliwości, iż położenie garażu na bloczkach żwirowobetonowych powoduje, iż przedmiotowy obiekt należy uznać za niepołączony trwale z gruntem. Zgodnie z art. 28 ust. 1 cytowanej ustawy na jego ustawienie wymagane było pozwolenie na budowę i tego obowiązku nie wyłączają przepisy art. 29 i 30 Prawa budowlanego. Art. 29 ust. 1 pkt 12 wyłącza z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę jedynie tymczasowe obiekty budowlane, niepołączone trwale z gruntem i przewidziane do rozbiórki lub przeniesienia w inne miejsce w terminie określonym w zgłoszeniu, o którym mowa w art. 30 ust. 1, ale nie później niż przed upływem 120 dni od dnia rozpoczęcia budowy określonego w zgłoszeniu. W niniejszej sprawie brak było podstaw do uznania, iż garaż przewidziany był do rozbiórki lub przeniesienia w inne miejsce, a obiekt ten postawiony został na okres powyżej 120 dni. W związku z powyższym konieczne było uzyskanie przez A. K. uzyskanie pozwolenia na budowę. Brak takiego pozwolenia powodował, że organy administracji – na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 – zobowiązane były do sprawdzenia możliwości zalegalizowania obiektu, a w przypadku niespełnienia wymaganych przesłanek określonych w art. 48 ust. 2 i 3 Prawa budowlanego – do nakazania jego rozbiórki. Pierwszym i podstawowym warunkiem możliwości zalegalizowania samowolnie wybudowanego albo będącego w budowie obiektu lub jego części jest (art. 48 ust. 2) jego zgodność z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, jeśli obszar, na którym znajduje się obiekt objęto planem albo, w przypadku jego braku – ustaleniami ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Bezsporne jest, że w chwili wydania decyzji nie istniał miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. Brak było także ostatecznej, w dniu wszczęcia postępowania (jak i w dniu wyrokowania – por. oświadczenie skarżącego złożone na rozprawie w dniu 7 czerwca 2006 r. – k. 18), decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. W związku z powyższym niemożliwe było przeprowadzenie postępowania legalizacyjnego i – zgodnie z art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego – należało nakazać rozbiórkę. Podnoszona przez skarżącego kwestia, iż garaż został postawiony za zgodą Wspólnoty Mieszkaniowej oraz zarządcy – Towarzystwa Budownictwa Społecznego w C. – wobec kategorycznego brzmienia art. 48 Prawa budowlanego była przy tym bez znaczenia. Okoliczność, że przedmiotowy obiekt powstał w miejsce poprzedniego garażu, nie ma istotnego znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy, skoro wystarczającą przesłanką do zastosowania art. 48 Prawa budowlanego jest stwierdzenie samowoli budowlanej (por. wyrok NSA z 14 października 1999 r., IV SA 1625/97, LEX nr 47796). W końcu, nie mogła mieć też znaczenia dla treści rozstrzygnięcia okoliczność, że A. K. z przyczyn od siebie niezależnych nie może przedstawić zaświadczenia burmistrza o zgodności zabudowy z planem miejscowym. Skarżący nie kwestionował w istocie, iż teren na którym zrealizowali obiekt nie był przeznaczony pod nową zabudowę a jedynie wyrażał oczekiwanie na uchwalenie miejscowego planu zagospodarowania. Wskazywana przez skarżącego okoliczność możliwości uchwalenia takiego planu nie ma jednak wpływu na ocenę legalności zaskarżonej decyzji w zakresie orzeczenia o przymusowej rozbiórce. O konieczności rozbiórki decyduje konkretny przepis prawa, a nie uznanie organu budowlanego i to niezależnie od subiektywnego przekonania skarżącego o nieracjonalności decyzji rozbiórkowej, czy też możliwego uchwalenia planu zagospodarowania przestrzennego. Kwestia ewentualnego zawieszenia postępowania do czasu uchwalenia planu miejscowego także nie mogła mieć znaczenia dla rozstrzygnięcia. Organy administracji wydając decyzję opierały się na istniejącym stanie faktycznym oraz na obowiązujących przepisach prawnych. W sprawie nie wystąpiła żadna z przesłanek wymienionych w art. 97 § 1 k.p.a., w szczególności rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji nie było zależne od uprzedniego zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Organy dysponowały dostatecznym materiałem dowodowym do ustalenia stanu faktycznego. Przewidywana możliwość uchwalenia planu miejscowego nie stanowi przesłanki zawieszenia postępowania na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. w sprawie o wydanie pozwolenia na budowę (niezależnie od tego, w jakim stadium opracowania znajduje się nowy plan). Uchwalenie bowiem nowego planu zagospodarowania przestrzennego nie rozstrzyga zagadnienia wstępnego w rozumieniu tego przepisu. Z uchwaleniem planu zagospodarowania przestrzennego wiąże się zmiana stanu prawnego w zakresie dotyczącym prawa miejscowego, zagadnieniem wstępnym zaś jest rozstrzygnięcie o charakterze prejudycjalnym, wydane w konkretnej sprawie przez inny organ administracji lub sąd (por. wyrok NSA z 24 września 1987 r., IV SA 502/87, ONSA 1988/1/10). Marginalnie zauważyć należy, iż konieczność zawieszenia postępowania przewiduje art. 62 ust. 2 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 717 ze zm.) jednak sytuacja taka dotyczy postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy a więc do czasu uchwalenia planu miejscowego. Kwestia ta pozostawała poza granicami niniejszego postępowania (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2003 r. Nr 153, poz. 1270) Sąd skargę oddalił. /-/ E. Brychcy /-/ J. Szaniecka /-/ A. Łaskarzewska