II SA/Po 731/05
WyrokWSA w Poznaniu2006-03-28
Skład orzekający: Stanisław Małek, Barbara Drzazga, Małgorzata Górecka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy stwierdzenie nieważności decyzji zatwierdzającej podział nieruchomości, która wywołała nieodwracalne skutki prawne, jest dopuszczalne, a jeśli tak, to czy powinno dotyczyć całej decyzji, czy tylko jej części?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję tego organu, uznając, że postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji zatwierdzającej podział nieruchomości powinno być prowadzone z uwzględnieniem możliwości stwierdzenia nieważności tylko części decyzji, zwłaszcza gdy część ta dotyczy dróg publicznych, a pozostała część wywołała nieodwracalne skutki prawne.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Burmistrza zatwierdzającej podział nieruchomości, która następnie została zakwestionowana przez Burmistrza w trybie stwierdzenia nieważności z powodu niezgodności z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego w części dotyczącej wydzielenia działek pod drogi gminne. Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło nieważność tej decyzji. Właściciel nieruchomości wniósł skargę do WSA, podnosząc, że decyzja wywołała nieodwracalne skutki prawne i że pojęcie "drogi wewnętrzne" użyte w planie miejscowym ma inne znaczenie niż w ustawie o drogach publicznych. WSA uchylił decyzje organów.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, zasądzono zwrot kosztów sądowych i orzeczono o niewykonalności zaskarżonej decyzji.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Stanisław Małek /spr./ Sędzia WSA Barbara Drzazga Sędzia WSA Małgorzata Górecka Protokolant sekr. sąd. Kamila Kozłowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 marca 2006r. sprawy ze skargi J.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] marca 2005 r. Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji zatwierdzającej podział nieruchomości; I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] stycznia 2005 r. Nr [...]; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego kwotę 200 zł (dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów sądowych; III. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. /-/ M.Górecka /-/ St.Małek /-/ B.Drzazga
Burmistrz Miasta i Gminy O. decyzją z dnia [...] grudnia 2000 r. na podstawie art. 93 ust. 1-3, art. 96 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. Nr 115, poz. 741 z późn.zm.) oraz Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 17 lutego 1998 r. w sprawie trybu dokonywania podziałów nieruchomości oraz sposobu sporządzania i rodzajów dokumentów wymaganych w tym postępowaniu (Dz.U. Nr 25, poz. 130) po rozpatrzeniu wniosku J. S., E. K. i L. K. zatwierdził projekt podziału nieruchomości położonej w R., o powierzchni [...] ha (k. 16-17 akt administracyjnych).
Projekt podziału przewidywał wydzielenie działek o numerach [...] - [...], z których część przeznaczono pod zabudowę jednorodzinną, a działki nr [...] przeznaczono pod transformatory energetyczne, działki [...],[...] na poszerzenie drogi gminnej oraz [...] i [...] pod projektowane ulice. W uzasadnieniu decyzji wskazano, iż projekt podziału jest zgodny z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego dla zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej w R. zatwierdzonym uchwała Rady Miejskiej w O. nr XXIX/274/2000 z dnia 30 sierpnia 2000 r. (Dz.Urz.Woj. Wielkopolskiego z 2000 r., Nr 68, poz. 912).
Burmistrz pismem z dnia [...] października 2004 r. wniósł do Samorządowego Kolegium Odwoławczego o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] grudnia 2000 r. Wskazał, iż z planu zagospodarowania przestrzennego R. (§ 3 ust. 2 lit. b) wynika, że teren oznaczony w planie jako 1ZO, 2LM, 3LM, 4D przeznaczony został pod drogi wewnętrzne. Tymczasem działki [...],[...],[...] i [...] oznaczone w planie w części graficznej jako 1ZO, 2LM, 3D i 3LM, wydzielono pod drogi gminne. Do dróg gminnych zalicza się drogi o znaczeniu lokalnym z wyłączeniem dróg wewnętrznych. W sprawie występuje więc brak zgodności decyzji zatwierdzającej projekt podziału z treścią miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. W związku z tym decyzja zatwierdzająca projekt podziału w części dotyczącej działek nr [...],[...],[...] wydana została z rażącym naruszeniem prawa.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] stycznia 2005 r. na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 kpa stwierdziło nieważność decyzji Burmistrza z dnia [...] grudnia 2000 r.
W uzasadnieniu wskazano, iż podziału nieruchomości można dokonać, jeżeli jest zgodny z ustaleniami planu miejscowego oraz przepisami szczególnymi. Z § 3 ust. 1 lit. b uchwały Rady Miejskiej w O. nr XXIX/274/2000 z 30 sierpnia 2000 r. wynika, że tereny przeznaczone pod drogi wewnętrzne oznaczone są symbolem 1ZO, 2LM, 3LM, 4D. W kwestionowanej decyzji drogi te określono jako gminne. Podział działki nr [...] jest zatem niezgodny z ustaleniami planu miejscowego, co przesądza o nieważności decyzji z dnia [...] grudnia 2000 r. (art. 156 § 1 pkt 2 kpa).
J. S. wniósł o ponowne rozpoznanie sprawy. Wskazał, iż decyzja z dnia [...] grudnia 2000 r. nie jest niezgodna z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Pojęcie droga wewnętrzna użyte w części graficznej planu miejscowego nie jest tożsame z pojęciem "droga wewnętrzna" zawartym w art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz.U. z 2004 r. Nr 204, poz. 2086 ze zm.). Uchwała wprowadzająca miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego posługuje się bowiem tym pojęciem dla oznaczenia wszelkich dróg służących komunikacyjnej obsłudze osiedla mieszkaniowego. Dopiero Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. wprowadziło ujednolicone symbole dla oznaczeń w projektach planów zagospodarowania przestrzennego terenów komunikacji. W piśmie uzupełniającym wniosek J. S. podniósł nadto, iż decyzja Burmistrza z dnia [...] grudnia 2000 r. wywołała nieodwracalne skutki prawne, bowiem na jej podstawie zawartych zostało kilkadziesiąt umów sprzedaży powstałych w wyniku podziału nieruchomości.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa decyzją z dnia [...] marca 2005 r. utrzymało w mocy decyzję własną z dnia [...] stycznia 2005 r., podtrzymując przytoczoną w niej argumentację. Podkreślono, że w planie zagospodarowania przestrzennego sporne działki przeznaczono pod drogi wewnętrzne. Tego rodzaju drogi nie mają charakteru dróg publicznych (art. 8 ustawy o drogach publicznych). Dokonany podział jest wiec niezgodny z przepisami prawa miejscowego, co jest rażącym naruszeniem prawa.
J. S. wniósł skargę, domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu podał, iż uchwała Rady Miejskiej w O. z dnia 30 sierpnia 2000 r. posługuje się pojęciem "droga wewnętrzna" w innym znaczeniu niż ustawa o drogach publicznych, a decyzja Burmistrza z dnia [...] grudnia 2000 r. wywołała nieodwracalne skutki prawne. Stwierdzenie nieważności decyzji spowodowałoby wyeliminowanie z obrotu prawnego istnienia kilkudziesięciu zabudowanych i zamieszkałych nieruchomości i doprowadziłoby do sytuacji, w której urządzenia komunalnej sieci wodociągowej zlokalizowane były bez tytułu prawnego, na gruncie prywatnym.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie i podtrzymało argumentację zaskarżonej decyzji. Wskazano, iż w sprawie nie nastąpiły nieodwracalne skutki prawne, bowiem dla istnienia tej przesłanki bez znaczenia jest kwestia istnienia materialnych bądź technicznych możliwości odwrócenia następstw decyzji.
Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Burmistrz Miasta i Gminy O. decyzją z [...] grudnia 2000 r. zatwierdził projekt podziału nieruchomości działki nr [...] położonej w R. będącej własnością J. S. oraz L. i E. K., przewidujący wydzielenie pięćdziesięciu ośmiu działek przeznaczonych pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną oraz działki: a/ nr [...] pod transformatory energetyczne, b/ [...] i [...] na poszerzenie drogi gminnej, które z chwilą uprawomocnienia się decyzji przechodzą na własność Gminy jako drogi publiczne, c/ [...] i [...] pod projektowane ulice, które z chwilą uprawomocnienia się decyzji przechodzą na własność Gminy jako drogi publiczne.
Z treści zaskarżonej decyzji wynika, iż stwierdzono w całości nieważność decyzji Burmistrza z [...] grudnia 2000 r.
Stosownie do przepisu art. 145 § 1 pkt 1b ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) sąd uchyla decyzję, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 i art. 145a § 1 kpa). W takim przypadku sąd administracyjny jest obowiązany uchylić zaskarżoną decyzję chyba, że zachodzą okoliczności przewidziane w art. 146 kpa.
Wznawia się postępowanie, jeżeli strona bez własnej winy nie brała w nim udziału (art. 145 § 1 pkt 4 kpa).
Stroną postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji są wszystkie zainteresowane podmioty, które spełniają przesłanki art. 28 kpa. Niewątpliwe jest, iż w niniejszym przypadku stroną są aktualni właściciele wydzielonych działek przeznaczonych pod budownictwo mieszkaniowe, co do których stwierdzono nieważność decyzji o zatwierdzeniu projektu podziału. Skarżący potwierdził (protokół rozprawy), iż z ogólnej liczby wydzielonych działek sprzedanych zostało do chwili obecnej pięćdziesiąt pięć, dla których założono nowe księgi wieczyste.
Z tych powodów uznać należało, iż zaskarżone decyzje winny ulec z mocy powołanego przepisu uchyleniu.
Rozpoznając ponownie sprawę zwrócić należy uwagę, iż w orzecznictwie sądowoadministracyjnym utrwalony jest pogląd o dopuszczalności stwierdzenia nieważności części decyzji administracyjnej (por. uzasadnienie uchwały NSA z 23 lutego 1998 r. publ. ONSA 1998 Nr 2 poz. 40). Powołany wyżej przepis art. 145 § 1 w punkcie 2 możliwość taką dopuszcza wprost.
Z treści żądania Burmistrza O. wynika, iż kwestionuje tą część decyzji z [...] grudnia 2000 r., która dotyczy przeznaczenia działek [...],[...], i [...] na poszerzenie drogi gminnej względnie przeznaczenia pod projektowane ulice jako drogi publiczne.
W toku zatem ponownego rozpatrzenia sprawy rozważyć należy problem ograniczenia postępowania o stwierdzenie nieważności jedynie do spornej części decyzji z [...] grudnia 2000 r.
Z tych więc względów w oparciu o powołany przepis i przepis art. 200 orzeczono jak w sentencji.
Orzeczenie zawarte w punkcie III-im traci moc z chwilą uprawomocnienia się wyroku.
/-/ M.Górecka /-/ St.Małek /-/ B.Drzazga
MK
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło