II SA/Po 731/08

Sebastian Michalski – referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Poznaniu po rozpoznaniu w dniu 30 kwietnia 2009r. wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym na posiedzeniu niejawnym w sprawie ze skargi M. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie usunięcia drzew; postanawia odmówić zwolnienia od kosztów sądowych. /-/ S. Michalski Skarżąca M. D. wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymuje w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji o wymierzeniu Wnioskodawczyni administracyjnej kary pieniężnej w wysokości 1.207.417,62zł (jeden milion dwieście siedem tysięcy czterysta siedemnaście złotych 62/100) za wycięcie 147 drzew bez wymaganego zezwolenia. W uzasadnieniu wniosku Skarżąca podała, że samotnie wychowuje pięcioro dzieci, dwoje z nich jest pełnoletnich. Nieruchomość, w której zamieszkuje została zajęta przez komornika sądowego. Dochód miesięcznych brutto określiła na 2.000,00zł. Jednocześnie oświadczyła, że koszty utrzymania koniecznego rodziny wnoszą 3.000,00zł. Podała, że koszty utrzymania w części przewyższającej jej dochody pokrywa z pomocy innych osób. Jednak zaznaczyła, że nie korzysta z pomocy rodziny i nie otrzymuje alimentów od ojców swoich dzieci. W odpowiedzi na wezwanie do uzupełnienia oświadczenia majątkowego, zmieniając wcześniejsze wyjaśnienia, Skarżąca podała, że na jej utrzymaniu pozostaje troje małoletnich dzieci. Dorosły syn i córka utrzymują się same. Skarżąca nie potrafi określić wysokości ich dochodów, gdyż mieszkają za granicą. Całkowity koszt prowadzenia gospodarstwa domowego określiła na około 4.000,00zł miesięcznie (1.500,00zł - utrzymanie rodziny, opłaty za gaz, prąd, wodę i ogrzewanie to około 2.525,00zł). Wyjaśniła, że jej dochód jest za niski i z tego powodu ma ciągłe kłopoty finansowe. Wnioskodawczyni oświadczyła także, że nie ma lokat bankowych; oszczędności nie mają także jej dzieci. Podała, że bieżący rachunek bankowy jest zajęty przez komornika sądowego; wyciągu z rachunku bankowego nie przedłożyła. Skarżąca oświadczyła, że jej jedynym stałym źródłem dochodu jest hodowla kurcząt brojler. W roku 2007 osiągnęła dochód w wysokości 16.500,00zł. Produkcja kurcząt w 2008 roku wyniosła 40 tys. sztuk. Koszt wyprodukowania tej ilości wyniósł 200 tys. złotych. Ze sprzedaży uzyskała 212.839,20zł. Nie otrzymuje dopłat z Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. Wyjaśniła, że w sierpniu 2004 roku w wyniku zaduszenia się 42 tys. kurcząt poniosła stratę w wysokości około 340.000,00zł. Od tego czasu prowadzone są przeciwko niej postępowania egzekucyjne; wierzyciele są sukcesywnie spłacani. Do odpowiedzi zostały załączone: kserokopia zeznania o wysokości dochodu za rok 2007, rachunki dokumentujące wydatki za okres od sierpnia do listopada 2008 roku na kwotę 104.389,69zł i 11.956,00 euro. Skarżąca przedłożyła także sześć kserokopii zawiadomień o wszczęciu egzekucji sądowej (jedno z dnia 18.01.2007r., jedno z 30.05.2007r. oraz trzy z dnia 05.11.2007r.) na łączną kwotę około 235.000,00zł. Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny - art. 246 §1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 513, poz. 1270 ze zm. – dalej p.p.s.a.). Oświadczenie majątkowe Skarżącej, nawet po jego uzupełnieniu na wezwanie z dnia 14 stycznia 2009r. (k.51), nie spełnia warunku ustanowionego w powołanym przepisie. Z przekazany informacji wynika, że wydatki obejmujące koszty prowadzenia działalności gospodarczej oraz koszty utrzymania koniecznego rodziny (w sumie około 250.000,00zł rocznie) wielokrotnie przewyższają deklarowany dochód Skarżącej (24.000,00zł rocznie), a także dochód i przychód wykazany w zeznaniu rocznym PIT-36 za 2007 rok (16.500,00zł). Podkreślić należy, że formularz (PIT-36), choć opatrzony pieczęcią Urzędu Skarbowego w Wągrowcu z dnia 30.04.2008 roku (kopia), nie został podpisany przez Skarżącą (k.61). Brak określenia w zeznaniu podatkowym wysokości kosztów uzyskania przychodu wskazuje, że dochód z działu specjalnego produkcji rolnej został określony szacunkowo. Tym samym nie oddaje on rzeczywistych zdolności do uiszczenia kosztów sądowych; kryteria określania dochodu do opodatkowania są inne niż warunki przyznania prawa pomocy. Zdolność do poniesienia kosztów sądowych należy ocenić mając na uwadze całokształt stosunków majątkowych i rodzinnych wnioskodawcy. W tej sytuacji, ani deklarowany dochód, ani dochód wykazany na potrzeby ustalenia podatku dochodowego od osób fizycznych, nie mógł stanowić podstawy określenia rzeczywistych zdolności płatniczych Skarżącej. Niska dochodowość prowadzonej działalności gospodarczej, a nawet wszczęcie postępowań egzekucyjnych przeciwko wnioskodawcy, nie jest wystarczające dla objęcia dobrodziejstwem prawa pomocy. Z materiałów zgromadzonych w aktach sprawy wynika, że Skarżąca, pomimo toczących się postępowań egzekucyjnych, tylko na koszty prowadzonej działalności gospodarczej w 2008 roku wydatkowała około 200.000,00zł. Przedłożone rachunki (k.62-86) dowodzą, że wydatki tylko w okresie od sierpnia 2008 do grudnia 2008 wynosiły około 150.000,00zł. Niemniej, zgodnie z oświadczeniem Skarżącej, egzekwowane należności (około 250.000,00zł) są sukcesywnie spłacane. Rozmiar prowadzonej działalności gospodarczej, obroty na poziomie kilkuset tysięcy złotych rocznie, uzasadniają twierdzenie, że środki finansowe pozostające w faktycznej dyspozycji Wnioskodawczyni znacznie przewyższają deklarowane przez nią dochody. Z kolei porównanie wysokości deklarowanych kosztów koniecznego utrzymania rodziny z deklarowanymi dochodami, wskazuje, że pomoc, jaką Skarżąca otrzymuje od innych osób, jest znacząca, bo wynosi około 2.000,00zł miesięcznie. W tej sytuacji niezbędne dla oceny zdolności do uiszczenia kosztów sądowych okazało się zobowiązanie Wnioskodawczyni do udokumentowania rodzaju i wysokości źródła przychodu, z którego finansuje ona koszty prowadzonej działalności gospodarczej, oraz udokumentowania tytułu prawnego i wysokości pomocy otrzymywanej od innych osób na koszty utrzymania domu i rodziny (k.95). Wezwanie do uzupełnienia oświadczenia majątkowego adresatka odebrała osobiście w dniu 06 marca 2009 roku. Siedmiodniowy termin na wykonanie polecenia sądu upływał z dniem 13 marca 2009 rok. Wezwanie pozostawiono bez odpowiedzi. Zatem, mając na uwadze, że ciężar wykazania zasadności wniosku spoczywa na osobie ubiegającej się o prawo pomocy, przyjąć należało, że Skarżąca nie zrealizowała warunku wykazania, iż nie jest w stanie uiścić kosztów sądowych bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Stąd, na podstawie art. 246 §1 pkt 2 oraz art. 258 §1 i §2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153,poz. 1270 ze zm.), orzeczono jak w sentencji postanowienia. /-/ S. Michalski