II SA/Po 731/08

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu -Katarzyna Witkowicz-Grochowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 20 stycznia 2010r. wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi M. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie usunięcia drzew postanawia oddalić wniosek. /-/ K. Witkowicz - Grochowska Skarżąca M. D. w piśmie z dnia 16 listopada 2009r. wniosła o rozłożenie na raty wpisu od skargi oraz o przyznanie prawa pomocy poprzez ustanowienie pełnomocnika z urzędu. W uzasadnieniu wniosku o prawo pomocy złożonym na urzędowym formularzu PPF wskazała, że w chwili obecnej nie ma środków na utrzymanie rodziny, nie posiada żadnych dochodów. W związku z tym nie ma środków na opłacenie kosztów sądowych. Wnioskodawczyni oświadczyła, że wspólne gospodarstwo domowe prowadzi z trójką niepełnoletnich dzieci, które są na jej utrzymaniu. W części wniosku dotyczącej posiadanego majątku wnioskodawczyni oświadczyła, że posiada dom jednorodzinny o powierzchni [...] m2, nieruchomość rolną o powierzchni [...] ha oraz budynki gospodarcze. Nadto oświadczyła, że nie ma żadnych oszczędności oraz innych wartościowych ruchomości. Podała, że w chwili obecnej jej nieruchomość została zlicytowana. Z uwagi na fakt, że wniosek o prawo pomocy na urzędowym formularzu był niepełny i budził wątpliwości wnioskodawczyni została wezwana w oparciu o przepis art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 513, poz. 1270 ze zm. - dalej p.p.s.a.) do osobistego jego uzupełniania poprzez przedłożenie dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych. Wnioskodawczyni zobowiązana została przede wszystkich do podania wszystkich źródeł miesięcznych dochodów, jakie uzyskuje oraz do poparcia tych twierdzeń odpowiednimi dokumentami. W szczególności zobowiązano wnioskodawczynię do przedłożenia rocznego zeznania podatkowego PIT za 2008r. oraz do podania rodzaju i wielkości aktualnie prowadzonej produkcji rolnej, rocznej wartości przychodu brutto ze sprzedaży tej produkcji, a także wysokości kosztów prowadzenia gospodarstwa, a także do podania z jakich źródeł finansuje koszty prowadzonej działalności rolniczej. W związku z tym wnioskodawczyni została wezwana do podania wysokości otrzymywanych dopłat. Wyjaśnienia wymagało także to, jaki jest stan konta na posiadanym przez wnioskodawczynię rachunku bankowym i jakie są na nim obroty. Wyciągi z rachunków przedstawiają, bowiem skalę środków jakimi wnioskodawczyni rzeczywiście dysponuje. Z uwagi na fakt, że wnioskodawczyni podała, że jej nieruchomość została zlicytowana zobowiązano ja do opisania prowadzonych postępowań egzekucyjnych oraz udokumentowania podnoszonych okoliczności. Nadto zobowiązano wnioskodawczynię do podania miesięcznych kosztów bieżącego utrzymania rodziny. Przesyłkę z powyższym zobowiązaniem wnioskodawczyni odebrała osobiście, wezwanie pozostało bez jakiejkolwiek odpowiedzi (k. 133 akt). Zasadą postępowania przed sądami administracyjnymi jest obowiązek ponoszenia przez stronę kosztów postępowania, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej (art. 199 p.p.s.a.). Taki szczególny przepis stanowi art. 239 pkt 4 p.p.s.a. zgodnie, z którym nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona, której przyznane zostało prawo pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym, w zakresie określonym w prawomocnym postanowieniu o przyznaniu tego prawa. Natomiast przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 §1 pkt 1 p.p.s.a.). Ciężar wykazania zasadności wniosku spoczywa, zatem na osobie ubiegającej się o prawo pomocy. Rola sądu w gromadzeniu materiału dowodowego została ograniczona do obowiązku wezwania wnioskodawczyni do przekazania dodatkowych wyjaśnień i dokumentów źródłowych, gdy oświadczenie majątkowe zwarte na urzędowym formularzu jest niewystarczające lub budzi wątpliwości - art. 255 p.p.s.a. Oświadczenie majątkowe wnioskodawczyni zawarte w formularzu nie sprostało obowiązkowi wskazanemu w treści przepisu art. 252 §1 p.p.s.a., zgodnie z którym wniosek o prawo pomocy powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach, a także o stanie rodzinnym. Wniosek skarżącej o prawo pomocy nie zawierał, bowiem informacji niezbędnych do określenia jej zdolności do uiszczenia kosztów przedmiotowego postępowania. Tym bardziej, że wnioskodawczyni powoływała się na pogorszenie jej sytuacji finansowej i majątkowej, utratę dochodów i zlicytowanie jej nieruchomości. Okoliczności te wymagały wyjaśnienia i udokumentowania odpowiednimi dokumentami urzędowymi, zwłaszcza w sytuacji, gdy z akt sprawy wynika, że wnioskodawczyni prowadziła dochodowe gospodarstwo rolne w postaci hodowli kurcząt i brojlerów (k. 38, 57 akt). Nadto aktualnie podała, że posiada dwa razy większy dom niż w poprzednim wniosku o prawo pomocy i większą ilość ziemi rolnej (k. 37, 127v akt). Niewystarczające jest, bowiem samo twierdzenie, że w chwili obecnej nie ma środków i nie posiada dochodów, tym bardziej, że domagała się rozłożenia wpisu sądowego na raty. Nadto z faktu, iż nieruchomość wnioskodawczyni została zlicytowana nie wynika jednoznacznie, że nie będzie dysponowała wolnymi środkami pozostałymi po zaspokojeniu wierzycieli. Na wnioskodawczyni ciąży obowiązek wykazania podnoszonych twierdzeń konkretnymi okolicznościami, oświadczeniami, a także poparcie ich w miarę możliwości dokumentami źródłowymi. Ostatecznie wnioskodawczyni nie udzieliła żadnej odpowiedzi na wezwanie, nie przedłożyła również dokumentów, co pozwoliłoby ustalić jak wygląda jej rzeczywista sytuacja majątkowa i finansowa. Wobec powyższego opierając się tylko o treść formularza wniosku o prawo pomocy przyjąć należy, iż wnioskodawczyni nie zrealizowała warunku wykazania, iż nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego, chociażby w części. Brak materiału dowodowego, który uzasadniałby stanowisko, że wnioskodawczyni nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, musiało skutkować odmową przyznania prawa pomocy. Na marginesie należy wskazać, że przepisy dotyczące prawa pomocy nie przewidują możliwości rozłożenia kosztów sądowych na raty. Wobec powyższego, na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 w zw. z art. 246 §1 pkt 1 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w postanowieniu. /-/ K. Witkowicz - Grochowska