II SA/Po 734/13

Dnia 16 października 2013 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Sędziowie Sędzia WSA Barbara Drzazga Sędzia WSA Edyta Podrazik (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Ewa Wąsik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 października 2013 roku sprawy ze skargi M. K., Z. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu z dnia [...] stycznia 2013 roku Nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania; I. uchyla zaskarżone postanowienie, II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu na rzecz skarżących solidarnie kwotę 100,- zł (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów sądowych, III. określa, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonane. Decyzją nr [...] z dnia [...] listopada 2012 r., znak [...], Burmistrz S. na podstawie art. 4 ust. 2 pkt 2, art. 59 ust. 1 i art. 60 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2012 r. poz. 647) w zw. z art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. nr 98 poz. 1071 z późn. zm.) ustalił warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na realizacji zespołu 10 budynków garażowych dla samochodów osobowych wraz z niezbędną infrastrukturą i zjazdem. Pismem z dnia [...] grudnia 2012 r., wystosowanym przez M. i Z. K., a podpisanym przez Z. K. i F. L., wniesiono odwołanie od powyższej decyzji Burmistrza S. z dnia [...] listopada 2012 r. W uzasadnieniu skarżący podnieśli zarzuty wobec decyzji organu I instancji, dodając zarazem, że "opóźnienie drugiego odwołania nastąpiło na skutek złożoności sprawy oraz kontynuacji argumentacji z pierwszego odwołania". Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2013 r., znak [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Poznaniu na podstawie art. 129 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267) stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania przez Z. K. i F. L. W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że decyzja Burmistrza S. z dnia [...] listopada 2012 r. została doręczona M. i Z. K. w dniu [...] listopada 2012 r., a K. i F. L. – w dniu [...] grudnia 2012 r. Tym samym termin do wniesienia odwołania upływał w przypadku M. i Z. K. w dniu [...] grudnia 2012 r., a w przypadku K. i F. L. – w dniu [...] grudnia 2012 r. Tymczasem odwołanie zostało złożone w dniu [...] grudnia 2012 r., wobec czego doszło do przekroczenia terminu do wniesienia odwołania. Tym bardziej, że w sprawie nie został złożony wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Pismem z dnia [...] czerwca 2013 r. M. K., Z. K. oraz F. L. wnieśli skargę na powyższe postanowienie Kolegium z dnia [...] stycznia 2013 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu. W skardze wskazano na nierówne traktowanie skarżących przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze, polegające na długich terminach odpowiedzi przez organ. Gdyby bowiem skarżący otrzymali odpowiedź na odwołanie we właściwym terminie, to wnioskowaliby o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania ze względu na komplikacje w sprawie oraz niepełną odpowiedź Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Ponadto skarżący podnieśli, że zaskarżone postanowienie Kolegium doręczono im dopiero w dniu [...] maja 2013 r., gdy tymczasem postanowienie datowane jest na [...] stycznia 2013 r. W pozostałym zakresie skarga zawiera zarzuty skierowane przeciwko decyzji organu I instancji. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Poznani wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia [...] sierpnia 2013 r. skarga F. L. została odrzucona. Postanowienie to jest prawomocne. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje Skarga okazała się zasadna, choć z innych powodów niż w niej podniesione. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153 poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowoadministracyjnym podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do ustalonego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów. W świetle z kolei z art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270), Sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, przy czym – jak wynika z treści art. 145 § 1 powołanej ustawy – Sąd uwzględnia skargę na decyzję lub postanowienie i orzeka o ich uchyleniu w sytuacji, gdy stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Podstawę rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. nr 98 poz. 1071 z późn. zm.). Zgodnie z art. 129 § 1 i 2 k.p.a., odwołanie wnosi się do właściwego organu odwoławczego za pośrednictwem organu, który wydał decyzję w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzje stronie. Jak wynika z kolei z art. 134 k.p.a., w razie przekroczenia powyższego terminu organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Odnosząc te uwagi do specyfiki rozważanej sprawy należy zauważyć, że decyzja nr [...] Burmistrza S. z dnia [...] listopada 2012 r., znak [...], została doręczona M. i Z. K. w dniu [...] listopada 2012 r., a K. i F. L. – w dniu [...] grudnia 2012 r. Tym samym termin do wniesienia odwołania upływał w przypadku M. i Z. K. w dniu [...] grudnia 2012 r., a w przypadku K. i F. L. – w dniu [...] grudnia 2012 r. Odwołanie z dnia [...] grudnia 2012 r., które wpłynęło do organu I instancji w dniu [...] grudnia 2012 r., niewątpliwie zatem zostało wniesione już po upływie terminu ustawowego do jego wniesienia (k. 1-2 akt adm. organu II instancji). Trzeba jednak zauważyć, że w odwołaniu z dnia [...] grudnia 2012 r. jako nadawców wskazano M. i Z. K.; pismo to zostało natomiast podpisane przez Z. K. i F. L. Tym samym pewne wątpliwości może budzić ustalenie kręgu podmiotów, które wniosły odwołanie od decyzji z dnia [...] listopada 2012 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Poznaniu powinno było zatem w szczególności wezwać M. K. do wskazania, czy popiera ona odwołanie z dnia [...] grudnia 2012 r. W razie udzielenie pozytywnej odpowiedzi na to pytanie, organ powinien był wezwać ją do uzupełnienia braków formalnych poprzez złożenie podpisu pod wspomnianym odwołaniem. Tymczasem Samorządowe Kolegium Odwoławcze, nie wyjaśniając w ogóle tej kwestii, w postanowieniu z dnia [...] stycznia 2013 r., znak [...], potraktowało w sposób arbitralny pismo z dnia [...] grudnia 2012 r. jako odwołanie wniesione jedynie przez Z. K. i F. L. (k. 6-9 akt adm. organu II instancji). Ponadto, nie można się w pełni zgodzić ze stanowiskiem Samorządowego Kolegium Odwoławczego co do braku wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. W odwołaniu z dnia [...] grudnia 2012 r. skarżący wskazali, że "opóźnienie drugiego odwołania nastąpiło na skutek złożoności sprawy oraz kontynuacji argumentacji z pierwszego odwołania". Niezależnie od oceny wartości merytorycznej takiego uzasadnienia nie ulega wątpliwości, że skarżący zdawali sobie sprawę z uchybienia terminowi do wniesienia odwołania i podjęli próbę wyjaśnienia przyczyn przekroczenia tego terminu, co z kolei powinno przemawiać za przyjęciem, że w odwołaniu skarżący zawarli wniosek o przywrócenie stosownego terminu. Nie ulega zatem wątpliwości, że materiał dowodowy zgromadzony w aktach sprawy nie został poddany dostatecznej analizie przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze. Tym samym doszło również do naruszenia art. 7 k.p.a., zgodnie z którym organy administracji publicznej w toku postępowania stoją na straży praworządności, z urzędu lub wniosek strony podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchybiło ponadto art. 77 § 1 k.p.a., wedle którego organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy, oraz art. 80 k.p.a., który przewiduje, że organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Tym samym należy stwierdzić, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Poznaniu przedwcześnie stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Nie ustalono bowiem poprawnie kręgu osób, które wniosły odwołanie z dnia [...] grudnia 2012 r. i nie rozważano należycie kwestii złożenia przez skarżących wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. W tej sytuacji należało na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270) uchylić zaskarżone postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] stycznia 2013 r. z uwagi na naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 129 § 1 i 2 oraz art. 134 k.p.a., co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Rozpoznając ponownie sprawę, organ administracji publicznej powinien prawidłowo ustalić krąg osób, które wniosły odwołanie od decyzji z dnia [...] listopada 2012 r., oraz przeanalizować raz jeszcze kwestię wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, jaki mógł być złożony w treści odwołania z dnia [...] grudnia 2012 r. Sąd orzekł o kosztach postępowania na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. O wykonalności zaskarżonej decyzji Sąd orzekł na mocy art. 152 cytowanej ustawy.