II SA/Po 734/17
PostanowienieWSA w Poznaniu2017-11-09
Skład orzekający: Katarzyna Witkowicz-Grochowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej zasiłku celowego jest zasadny, skoro ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi z mocy prawa zwalnia stronę skarżącą działanie lub bezczynność organu w sprawie pomocy i opieki społecznej z obowiązku uiszczania kosztów sądowych?Ratio decidendi
Sąd umorzył postępowanie w przedmiocie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, ponieważ skarżący był z mocy ustawy zwolniony z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych w sprawie dotyczącej zasiłku celowego na podstawie art. 239 §1 pkt 1 a) P.p.s.a. Jednocześnie, z uwagi na trudną sytuację materialną, rodzinną i finansową skarżącego, sąd ustanowił dla niego adwokata z urzędu, uznając, że nie jest on w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznych kosztów utrzymania.Stan faktyczny
Skarżący P. K. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata celem sporządzenia skargi kasacyjnej po wydaniu przez WSA w Poznaniu wyroku w sprawie dotyczącej zasiłku celowego. Skarżący argumentował trudną sytuacją materialną, brakiem dochodów i majątku, chorobą oraz utrzymywaniem się z zasiłków pomocy społecznej. Sąd rozpoznał wniosek, umarzając postępowanie w części dotyczącej zwolnienia od kosztów sądowych i przyznając prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata.Rozstrzygnięcie
1. umorzył postępowanie w przedmiocie wniosku P. K. o zwolnienie od kosztów sądowych, 2. ustanowił dla P. K. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka.Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu - Katarzyna Witkowicz-Grochowska po rozpoznaniu w dniu 09 listopada 2017r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi P. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] czerwca 2017r. Nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego postanawia 1. umorzyć postępowanie w przedmiocie wniosku P. K. o zwolnienie od kosztów sądowych, 2. ustanowić dla P. K. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka. /-/ K. Witkowicz-Grochowska
Skarżący P. K. po wydaniu wyroku przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata celem sporządzenia i wniesienia skargi kasacyjnej.
We wniosku na urzędowym formularzu PPF wnioskodawca argumentował, że prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, pozostaje w separacji z żoną. Podał, że nie posiada żadnego majątku nieruchomego, oszczędności, czy wartościowych ruchomości. Oświadczył, że nie uzyskuje żadnych dochodów z tytułu pracy. Choruje. Utrzymuje się jedynie z zasiłków z pomocy społecznej: stałego w kwocie [...] zł, na zakup żywności [...] zł. Nadto skarżący podał, że na zakup leków średnio wydaje [...] zł miesięcznie, dojazdy na rehabilitację [...] zł rocznie, wizyty prywatne [...] zł rocznie. Nadto podał, że ma dług u osób prywatnych w kwocie [...] zł.
Zgodnie z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017r., poz. 1369, dalej "P.p.s.a.") strona ponosi koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Taki szczególny przepis to art. 239 §1 pkt 1 a) P.p.s.a., zgodnie z którym nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawie pomocy i opieki społecznej. Stąd skarżący wnosząc skargę w przedmiocie zasiłku celowego z mocy prawa, nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych w zakresie opłat sądowych i wydatków (art. 211 - art. 213 P.p.s.a.).
Wobec powyższego skarżący zwolniony jest na mocy ustawy z obowiązku poniesienia wszystkich kosztów sądowych związanych z jego udziałem w niniejszej sprawie - art. 239 §1 pkt 1 a) P.p.s.a. W tym stanie rzeczy rozpoznanie wniosku skarżącego w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych stało się zbędne i postępowanie w tym zakresie umarza się (art. 249a P.p.s.a.).
Skarżący złożył także wniosek o ustanowienie adwokata, który należało rozpoznać merytorycznie w oparciu o jego sytuację majątkową, rodzinną i finansową.
Zgodnie z dyspozycją art. 246 §1 pkt 2 P.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w koniecznych kosztach bieżącego jego utrzymania.
Z przedłożonego oświadczenia o stanie majątkowym, finansowym i dochodach wynika, że sytuacja skarżącego pozwala na ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika z urzędu. Aktualnie skarżący nie ma stałych dochodów, mieszka sam, utrzymuje się jedynie z doraźnej pomocy opieki społecznej. Skarżący choruje, ograniczone są zatem jego możliwości zarobkowe. Nie ma żadnego majątku, z którego mógłby czerpać dodatkowe środki na swoje utrzymanie, a także nie dysponuje żadnymi oszczędnościami. Przedstawiona przez wnioskodawcę sytuacja finansowa wskazuje, więc że nie ma możliwości wygospodarowania jakichkolwiek środków na pokrycie wolnorynkowego wynagrodzenia pełnomocnika z wyboru. Przyznać zatem należało prawo pomocy w tym zakresie, zwłaszcza że sprawa znajduje się na etapie skargi kasacyjnej, gdzie obowiązuje tzw. "przymus adwokacko-radcowski".
Podkreślić należy, że zgodnie z treścią art. 249 P.p.s.a. przyznanie prawa pomocy może być cofnięte w całości lub w części, jeżeli okaże się, że okoliczności, na podstawie których je przyznano, nie istniały lub przestały istnieć.
Na podstawie art. 258 §1 i 2 pkt 7 w zw. z art. 249 a i art. 246 §1 pkt 1 i 2 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, jak w postanowieniu.
/-/ K. Witkowicz-Grochowska
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło