II SA/Po 736/12

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu - Katarzyna Witkowicz-Grochowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 28 lutego 2013 r. wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie w sprawie ze skargi W. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] czerwca 2012 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia nienależnie pobranego dodatku mieszkaniowego postanawia 1. ustanowić dla W. K. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka, 2. oddalić wniosek o prawo pomocy w pozostałym zakresie. /-/ K. Witkowicz-Grochowska Skarżący W. K. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata z urzędu. W uzasadnieniu wniosku złożonym na formularzu PPF wnioskodawca podał, że jest osobą starszą i aktualnie uzyskuje na rękę kwotę w wysokości [...] zł miesięcznie z ubezpieczenia społecznego, z której musi ponieść koszty utrzymania mieszkania i swojej osoby, środków czystości, leków. Niska emerytura nie pozwala na godziwe bytowanie. Oświadczył, że posiada mieszkanie własnościowe o powierzchni 45 m². Nie posiada żadnych innych nieruchomości, wartościowych ruchomości, czy oszczędności. Dołączył kserokopie dokumentów, z których wynika, że choruje. W aktach sprawy znajduje się kserokopia decyzji o wysokości przyznanej renty. Zgodnie z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270, dalej p.p.s.a.) strona ponosi koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Taki szczególny przepis to art. 239 pkt 1 a) p.p.s.a., zgodnie z którym nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej. Stąd skarżący wnosząc skargę w przedmiocie odmowy umorzenia nienależnie pobranego dodatku mieszkaniowego z mocy prawa, nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych w zakresie opłat sądowych i wydatków (art. 211 - art. 213 p.p.s.a.). Wobec powyższego skarżący zwolniony jest na mocy ustawy z obowiązku poniesienia kosztów sądowych związanych z jego udziałem w niniejszej sprawie - art. 239 pkt 1 a) p.p.s.a. Wnioskodawca złożył także wniosek o ustanowienie adwokata, który należało rozpoznać merytorycznie w oparciu o jego sytuację majątkową, rodzinną i finansową. Dotychczasowy pełnomocnik ustanowiony z wyboru (brak przyznania pomocy prawnej z urzędu w niniejszej sprawie) wypowiedział bowiem pełnomocnictwo do reprezentowania skarżącego. Zgodnie z dyspozycją art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 245 § 3 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w koniecznych wydatkach bieżącego utrzymania. Z przedłożonego oświadczenia o stanie majątkowym, finansowym i dochodach wynika, że sytuacja skarżącego pozwala na ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika z urzędu. W oświadczenia złożonego na formularzu o prawo pomocy wynika, że samodzielnie prowadzi swoje gospodarstwo domowe. Wysokość obecnie otrzymywanych środków z ubezpieczenia społecznego wskazuje w sposób oczywisty, że z trudem zaspokajają podstawowe potrzeby koniecznego utrzymania. Stan zdrowia skarżącego powoduje zwiększenie kosztów niezbędnego utrzymania, ogranicza też jego możliwości zarobkowania. Nie dysponuje żadnymi oszczędnościami, które mógłby przeznaczyć na pokrycie honorarium profesjonalnego pełnomocnika z wyboru. Przedstawiona przez wnioskodawcę sytuacja finansowa wskazuje, więc że nie ma możliwości wygospodarowania jakichkolwiek środków na pokrycie wolnorynkowego wynagrodzenia adwokata z wyboru. Przyznać zatem należało prawo pomocy w tym zakresie. Nadto sprawa znajduje się na etapie skargi kasacyjnej, gdzie obowiązuje tzw. przymus adwokacko-radcowski. Podkreślić należy, że zgodnie z treścią art. 249 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy może być cofnięte w całości lub w części, jeżeli okaże się, że okoliczności, na podstawie których je przyznano, nie istniały lub przestały istnieć. Na podstawie art. 258 § 1 i 2 pkt 7 i art. 246 § 1 pkt 1 i 2 w zw. z art. 239 pkt 1a) ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, jak w postanowieniu. /-/ K. Witkowicz-Grochowska