II SA/Po 740/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Maria Lorych-Olszanowska( spr.) Sędziowie NSA Tadeusz M. Geremek WSA Beata Sokołowska Protokolant: st. sekr. sąd Teresa Matuszewska po rozpoznaniu w dniu 27 października 2004r. sprawy ze skargi G. Cz. na decyzję Wojewody z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie uchylenia czynności materialno-technicznej zameldowania I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta P. z [...] r. nr [...], II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. /-/ B. Sokołowska /-/ M. Lorych-Olszanowska /-/ T. M. Geremek Zaskarżoną decyzją Wojewoda utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta z [...]r. Nr [...] orzekającą o uchyleniu czynności materialno - technicznej polegającej na zarejestrowaniu faktu zameldowania G. Cz., na pobyt stały, w lokalu nr [...] przy ul. [...] w P. W uzasadnieniu decyzji Wojewoda wyjaśnił, że postępowanie o uchylenie czynności materialno-technicznej jaką było zameldowanie G. Cz. na pobyt stały przy ul. [...] w P., zostało wszczęte na żądanie M. K.- najemcy lokalu nr [...] w budynku przy ul. [...] w P. Najemcami lokalu nr [...] w tym budynku są zaś rodzice G. Cz. K. i M. Cz. Powołując się na ustalenia poczynione przez organ I instancji Wojewoda stwierdził, że G. Cz., który został zameldowany w mieszkaniu rodziców 1.12.2000r. nigdy w nim nie mieszkał. Ustalenia te poczynione zostały w oparciu o zeznania świadków jak i skarżącego. Z oceny tych dowodów organy obu instancji wyprowadziły wniosek uzasadniający wydanie zaskarżonej decyzji. W skardze na powyższą decyzję, skierowanej do Naczelnego Sądu Administracyjnego G.Cz. zarzucił, że decyzja ta wydana została z naruszeniem art. 7, 77 § 1, 8, 6, 80 i 107 kpa oraz art. 15 ust. 1 w zw. z art. 6 ustawy z 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych. W ocenie skarżącego Wojewoda nie ustosunkował się do zarzutów podniesionych w odwołaniu od decyzji organu I instancji. Wobec powyższego w skardze powtórzone zostały te zarzuty ponownie. Sprowadzają się one w głównej mierze do kwestionowania trafności oceny zeznań świadków. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga zasługiwała na uwzględnienie, aczkolwiek z przyczyn innych niż te, które wskazał skarżący. Zgodnie z art. 61 § 1 kpa postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Stroną zaś jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności ze względu na swój interes prawny lub obowiązek ( art. 28 kpa). W orzecznictwie dominuje pogląd, że podstawę interesu prawnego strony stwarza przepis prawa materialnego. W postanowieniu NSA z 30.05.1984 r. II SA 788/84 stwierdzono, że interes prawny, którego istnienie warunkuje przyznanie osobie przymiotu strony w określonej sprawie, musi bezpośrednio dotyczyć sfery prawnej podmiotu. Brak bezpośredniości wpływu sprawy na sferę prawną osoby nie pozwala na uznanie za stronę ( poz. B. Adamiak, J. Boskowski Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz wyd. C.H. Beck Warszawa 2004 str. 231). Z przytoczonych przepisów wynika, że skuteczność prawna żądania wszczęcia postępowania uzależniona jest od tego czy żądanie to pochodzi od strony. "Organ zobligowany jest do zbadania w pierwszej kolejności, czy żądanie pochodzi od podmiotu, który legitymuje się przymiotem strony" ( wyrok NSA z 24.5.2001r. IV SA 599/99 LEX nr 54727). W rozpoznawanej sprawie, co podkreślono w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, żądanie wszczęcia postępowania pochodziło do najemcy lokalu sąsiadującego z lokalem, w którym zameldowany został skarżący tj. od M.K. Organy obu instancji nie wypowiedziały czy wnioskodawca posiada legitymację procesową strony o tym postępowaniu. Nie wskazały czy i jaki przepis prawa materialnego stanowi podstawę interesu prawnego M.K. Jest to istotne uchybienie, albowiem rzutuje bezpośrednio na wynik rozstrzygnięcia wszczętego postępowania. "Złożenie wniosku przez osobę, która w sprawie nie jest stroną ani nie działa jako pełnomocnik bądź przedstawiciel strony, powinno spowodować wydanie odmownej decyzji z przyczyn formalnych, tj. z powodu braku legitymacji procesowej wnioskodawcy" ( cyt. wyrok NSA w sprawie IV SA 599/99). Z treści wniosku M.K. z 7.02.2001r. wszczynającego postępowanie administracyjne, wynika, że planuje w przyszłości powiększyć powierzchnię mieszkaniową zajmowanego lokalu o lokal należący do rodziców skarżącego K. i M. Cz. Powyższe wskazuje, że wnioskodawca powołał się na interes faktyczny a nie interes prawny. Interes faktyczny nie tworzy zaś legitymacji procesowej i nie daje przymiotu strony. Powyższe zdaje się wskazywać, ze żądanie wszczęcia postępowania w rozpoznawanej sprawie mogło pochodzić od nieuprawnionego podmiotu, zwłaszcza, że organy obu instancji nie poczyniły ustaleń czy poza zamiarem powiększenia powierzchni mieszkaniowej M.K. może powołać się na inne argumenty wskazujące na posiadanie interesu prawnego. Brak wyjaśnienia tej kwestii jest uchybieniem, które Sąd wziął pod uwagę z urzędu, z mocy art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz. 1270). Uzasadnia ono uchylenie zaskarżonych decyzji organów obu instancji i to bez merytorycznego badania zarzutów skargi. Na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 c i 152 cyt. ustawy o psa orzeczono jak w sentencji wyroku. /-/ B. Sokołowska /-/ M. Lorych-Olszanowska /-/ T. M. Geremek