II SA/Po 742/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Stanisław Małek (spr.) Sędzia WSA Barbara Drzazga Sędzia WSA Małgorzata Górecka Protokolant sekr. sąd. Kamila Kozłowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 marca 2006r. przy udziale sprawy ze skargi H.Z. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2005r. Nr [...] w przedmiocie zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta P. z dnia [...] stycznia 2005r. Nr [...]; II. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego kwotę 100zł (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów sądowych; III. określa, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonane. /-/M. Górecka /-/St. Małek /-/B. Drzazga Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] czerwca 2003r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa po rozpatrzeniu odwołania H. Z. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. z dnia [...] grudnia 2002r. uchylił zaskarżoną decyzję w całości i nałożył na odwołującego obowiązek wykonania ogrodzenia posesji lub zabezpieczenia otworów okiennych i otworu drzwiowego w sposób uniemożliwiający wejście osobom postronnym do niewykończonego budynku mieszkalnego zlokalizowanego na nieruchomości nr [...] przy ul. [...] w P. w terminie do [...] października 2003r. (k. 4 akt administracyjnych). Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta P. upomnieniem z dnia [...] listopada 2003r. na podstawie art. 15 § 1 ustawy o postępowaniu administracyjnym w administracji (tekst jedn. Dz. U. z 2002r., Nr 110, poz. 968 ze zm., dalej zwaną u.p.s.a.) wezwał H. Z. do wykonania powyższego obowiązku (k. 7-8). Upomnienie odebrane zostało w dniu 29 listopada 2003r. Na zwrotnym potwierdzeniu odbioru znajduje się adnotacja "M. R. – sąsiad". Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] grudnia 2004r. na podstawie art. 121 § 4 u.p.s.a. nałożył na H. Z. grzywnę w celu przymuszenia w kwocie [...] zł płatną w terminie do dnia 15 marca 2005r. W tym też dniu wystawiono tytuł wykonawczy, wzywając zainteresowanego do wykonania w terminie do dnia 15 marca 2005r. określonego w nim obowiązku (k. 10-13). H. Z. złożył zarzut. Podał, iż nie otrzymał upomnienia, gdyż "rzekomo" odebrał je sąsiad, który aktualnie przebywa poza granicami kraju. Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2005r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 34 § 4 u.p.s.a. odrzucił zarzut. W uzasadnieniu wskazano, że upomnienie doręczone zostało sąsiadowi H. Z., który podjął się oddania pisma adresatowi, co jest zgodne z wymogami przewidzianymi w art. 43 kpa (k. 14-15). Zażalenie wniósł H. Z., który podtrzymał zarzut, iż nie otrzymał pisma organu egzekucyjnego dot. upomnienia. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2005r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymał w mocy postanowienie z dnia [...] stycznia 2005r. Organ odwoławczy wskazał, iż upomnienie doręczone zostało zgodnie z dyspozycją art. 43 kpa. Skargę wniósł H. Z. W uzasadnieniu przedstawił swoją sytuację materialną i rodzinną. Podkreślił, iż wykonane w roku 2005r. zabezpieczenia otworów okiennych i drzwiowych zostały zniszczone przez uczniów pobliskiego gimnazjum. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumentację zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 15 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. (tekst jedn. – Dz. U. z 2005r. Nr 229, poz. 1954), egzekucja administracyjna może być wszczęta, jeżeli wierzyciel, po upływie terminu do wykonania przez zobowiązanego obowiązku, przesłał mu pisemne upomnienie, zawierające wezwanie do wykonania obowiązku z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego, chyba że przepisy szczególne inaczej stanowią. Postępowanie egzekucyjne może być wszczęte dopiero po upływie 7 dni od dnia doręczenia tego upomnienia. Istota zasady zagrożenia (zwanej też zasadą upomnienia) przewidziana w cytowanym artykule sprowadza się do tego, że aby zastosować środek egzekucyjny, nie wystarcza samo zagrożenie generalne zawarte w ustawie, ale musi go poprzedzać zagrożenie indywidualne, które nosi nazwę upomnienia. Zgodnie z treścią art. 33 pkt 7 ustawy podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15, a przepis art. 59 § 1 pkt 7 stanowi, że postępowanie egzekucyjne podlega umorzeniu, jeżeli wystąpi brak uprzedniego upomnienia zobowiązanego. Z przytoczonych przepisów wynika więc, że wadą uniemożliwiającą prowadzenie egzekucji administracyjnej jest brak doręczenia upomnienia zobowiązanemu. Celem zasady uprzedniego zagrożenia jest skłonienie zobowiązanego do dobrowolnego wykonania obowiązku, gdy uda się przez samo zagrożenie użycia środka egzekucyjnego skłonić go do wykonania ciążącego na nim obowiązku, bez potrzeby wszczęcia egzekucji (por. wyrok NSA z dnia 06 maja 1998r., I SA 122/98, LEX nr 44676). Stosownie do treści art. 43 kpa, który znajdzie zastosowanie w niniejszej sprawie poprzez odesłanie zawarte w art. 18 u.p.s.a. w przypadku nieobecności adresata pismo doręcza się, za pokwitowaniem, dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, jeżeli osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi. O doręczeniu pisma sąsiadowi zawiadamia się adresata, umieszczając zawiadomienie w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy to nie jest możliwe, w drzwiach mieszkania. Doręczenie nieobecnemu adresatowi może zostać zatem uznane za skuteczne jeżeli spełnione zostaną następujące przesłanki: a) pismo winno zostać przyjęte za pokwitowaniem przez dorosłego domownika, sąsiada lub dozorcę, b) osoba ta podjęła się oddania pisma adresatowi, c) w przypadku gdy pismo zostało przyjęte przez sąsiada lub dozorcę o doręczeniu pisma tym osobom umieszczono zawiadomienie w oddawczej skrzynce pocztowej lub na drzwiach mieszkania adresata. Pokwitowanie stanowi dowód, że domownik podjął się oddania pisma adresatowi, dopiero wówczas, kiedy zawiera odpowiednią informację (por. wyrok NSA z dnia 14 sierpnia 2002r., I SA 2614/00, LEX nr 137823). W niniejszej sprawie pokwitowanie (potwierdzenie odbioru) zostało wprawdzie podpisane przez sąsiada skarżącego, jednak nie zawiera ono informacji o tym, że podjął się on oddania pisma adresatowi. Z dokumentu tego nie wynika także, czy skarżący został zawiadomiony w sposób określony przepisem art. 43 kpa o przyjęciu pisma przez sąsiada. W świetle powyższych okoliczności uznać należało, iż skarżącemu nie doręczono skutecznie upomnienia zobowiązującego go do wykonania ogrodzenia posesji lub zabezpieczenia otworów okiennych i otworu drzwiowego w sposób uniemożliwiający wejście osobom postronnym do niewykończonego budynku mieszkalnego na nieruchomości nr [...] przy ul. [...] w P. Przedstawiona przez organy obu instancji argumentacja, iż doręczenie skarżącemu upomnienia było zgodne z przepisem art. 43 kpa nie znajduje potwierdzenia w zebranym materiale dowodowym (k.9). Z tych powodów w oparciu o powołane oraz przepisy art. 145 § 1 pkt 1c i art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzeczono jak w sentencji. Orzeczenie zawarte w punkcie III-im traci moc z chwilą uprawomocnienia się wyroku (art. 152). /-/M. Górecka /-/St. Małek /-/B. Drzazga kk