II SA/Po 742/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Drzazga Sędziowie Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Sędzia WSA Edyta Podrazik (spr.) Protokolant st.sekr.sąd. Mariola Kaczmarek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 lutego 2010r. sprawy ze skargi J. K. na akt (pismo) Starosty Kaliskiego z dnia 04 maja 2009 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu opłaty za kartę pojazdu; I. uchyla zaskarżony akt Starosty Kaliskiego, II. zasądza od Starosty Kaliskiego na rzecz skarżącego kwotę 200,- (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania, III. określa, że zaskarżony akt nie może być wykonany. /-/ E.Podrazik /-/ B.Drzazga /-/ W.Batorowicz Wnioskiem z dnia 02 kwietnia 2009 r. J. K. zwrócił się do Starosty K. o zwrot nadpłaty w kwocie 425 zł w uiszczonej opłacie za wydanie karty pojazdu samochodu [...]o numerze rejestracyjnym [...]. Wnioskodawca powołał się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 17.01.2006 r. sygn. U 6/04, w którym stwierdzono niekonstytucyjność przepisu § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r. w sprawie opłaty za kartę drogową (Dz. U. z 2003 r. Nr 137 poz. 1310). W odpowiedzi Starosta K. pismem z dnia 04 maja 2009 r. wskazał na brak podstaw do zwrotu żądanej kwoty i podniósł, iż w dniu rejestracji pojazdu obowiązywało wymienione wyżej rozporządzenie z dnia 28 lipca 2003 r., ustalające wysokość opłat za kartę pojazdu na 500 zł. Rejestrując przedmiotowy pojazd pobrano opłatę w należnej wówczas wysokości. Następnie – w odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa – Starosta K. pismem z dnia [...] sierpnia 2009 r. podtrzymał swoje stanowisko o braku podstaw do zwrotu opłaty za kartę pojazdu w wysokości 425 zł. Pismem z dnia 22 sierpnia 2009 r. J. K. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu na opisaną wyżej czynność Starosty K. z dnia [...] maja 2009 r. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej czynności i zwrot opłaty, powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 17.01.2006 r. sygn. U 6/04 i wskazując na niekonstytucyjność przepisu rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r. w sprawie opłaty za kartę drogową, który był podstawą do pobrania opłaty w kwestionowanej wysokości. Starosta K. nie złożył odpowiedzi na skargę (karta 14 akt sądowych) Wojewódzki Sad Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest uzasadniona. W pierwszej kolejności zauważyć należy, że zgodnie z uchwałą Naczelnego Sadu Administracyjnego z dnia 04 lutego 2008 r., sygn. akt I OPS 3/07, skierowane do organu żądanie zwrotu opłaty za wydanie karty pojazdu, uiszczonej na podstawie rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu, jest sprawą administracyjną, którą organ załatwia w drodze aktu lub czynności, na które przysługuje skarga do sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W ocenie NSA głównym celem opłaty za wydanie karty pojazdu jest zrekompensowanie poniesionych przez organ kosztów wytworzenia i wydania karty. Ponieważ obowiązek uiszczenia opłaty za wydanie karty pojazdu powstaje w toku indywidualnej sprawy administracyjnej o rejestrację pojazdu, rozstrzyganej przez organ administracji publicznej w drodze decyzji administracyjnej, to obowiązek uiszczenia opłaty ma charakter obowiązku administracyjnego, który wynika z przepisów prawa. Organ administracji publicznej jest uprawniony do orzekania w przedmiocie tego obowiązku, z tym że nie ma podstawy do rozstrzygania o tym w drodze decyzji administracyjnej. Dlatego odnosząc się do żądania zwrotu opłaty za kartę pojazdu organ odnosi się do obowiązku wynikającego z przepisów prawa, a więc podejmuje akt lub czynność, które nie są decyzją lub postanowieniem, na które jednak przysługuje skarga do sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 ust. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W związku z powyższym stwierdzić należy, że Starosta P. słusznie rozstrzygnął sprawę w innej formie niż decyzja. Od rozstrzygnięcia tego stronie przysługiwała skarga do wojewódzkiego sądu administracyjnego, po uprzednim wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa przez organ administracji. Odnosząc się do zarzutu skarżącego, że zwrot opłaty za wydanie karty pojazdu znajduje swoje uzasadnienie w wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 17 stycznia 2006 r. (sygn. U 6/2004, OTK-A 2006/1/3) należy w pełni to stanowisko podzielić. Wskazać należy, że Trybunał Konstytucyjny w powołanym wyroku jasno stwierdził, że określenie w drodze rozporządzenia opłaty za wydanie karty pojazdu, której wysokość nie pozostaje w związku z kosztami świadczonej usługi, jest sprzeczne z art. 217 Konstytucji. Uznanie takiego rozwiązania oznacza uregulowanie przez organ wydający akt wykonawczy materii zastrzeżonej do regulacji ustawowej. Zdaniem Trybunału niezgodność rozporządzenia z ustawą polegała na tym, że przez zawyżenie wysokości opłaty wykracza ono poza zakres upoważnienia zawartego w ustawie. Zauważyć trzeba, że powyższy wyrok Trybunału z dnia 17.01.2006 r. odnosił się do Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu (Dz.U. z 2003 r. Nr 137 poz. 1310), które obowiązywało od 21 sierpnia 2003 r. do 15 kwietnia 2006 r. ( tj. do daty wejścia w życie rozporządzenia Ministra Transportu i Budownictwa z dnia 28.03.2006 r.). Sprzeczność wymienionego przepisu z Konstytucją istniała jednak od samego początku obowiązywania tego rozporządzenia – niezależnie od okoliczności, że Trybunał określił utratę mocy obowiązującej kwestionowanego przepisu na dzień 01.05.2006 r. Opłaty pobierane w oparciu o przepisy niekonstytucyjne są w istocie opłatami nienależnymi, co do których nie zachodził obowiązek ich uiszczenia. Na podmiocie, który pobrał opłatę w wysokości nienależnej ciąży obowiązek zwrotu nadpłaty. Podsumowując powyższe rozważania stwierdzić należy, iż zaskarżona czynność Starosty P. została podjęta z naruszeniem przepisów prawa materialnego, które miały wpływ na wynik sprawy tj. art. 8 i art. 217 Konstytucji oraz art. 77 ust. 5 ustawy Prawo o ruchu drogowym. Ponownie rozpatrując sprawę Starosta P. powinien załatwić ją mając na uwadze wywody prawne zawarte w wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 17 stycznia 2006 r. oraz w niniejszym orzeczeniu. W tym stanie rzeczy na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) oraz art. 146 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) uchylono zaskarżoną czynność Starosty K . O wykonalności zaskarżonej czynności orzeczono w oparciu o przepis art. 152 ustawy. O kosztach postępowania orzeczono na mocy art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. /-/ E. Podrazik /-/ B. Drzazga /-/ W. Batorowicz